Penmentor: Khi AI chấm bài toán viết tay như một người thầy kiên nhẫn

Penmentor banner

Penmentor là một dự án mã nguồn mở vừa xuất hiện trên Hacker News, cho phép người học toán nhận phản hồi trực tiếp từ AI ngay trên trang giấy điện tử của mình. Thay vì chụp ảnh bài làm rồi dán vào khung chat, người dùng chỉ cần nhấn một phím để AI khoanh lỗi sai, đánh dấu phần đúng và gợi ý bước tiếp theo. Điểm đáng chú ý là công cụ chạy trên chính gói thuê bao AI mà người dùng đã có, không cần thêm dịch vụ trung gian.

Ý tưởng xuất phát từ thói quen học toán bằng bút cảm ứng

Tác giả dự án chia sẻ rằng anh thường học giải tích bằng bút cảm ứng trên ứng dụng xournal++. Thay vì liên tục chụp màn hình bài làm rồi dán vào Claude để đọc những câu trả lời dài dòng, anh mong muốn có một "người thầy" quan sát bài làm của mình: khoanh tròn chỗ sai, đánh dấu chỗ đúng, khẽ thúc đẩy bước kế tiếp và giải thích lý do.

Penmentor ra đời chính từ nhu cầu đó. Chỉ với một phím bấm, AI sẽ đánh dấu trực tiếp lên bài làm đang mở, giống như giáo viên dùng bút màu chấm bài trên giấy.

"Điều tôi muốn không phải là đáp án, mà là một người thầy nhìn qua vai và chỉ cho tôi thấy mình đã sai ở đâu."

Học hiệu quả hơn nhờ gợi ý thay vì đáp án

Triết lý cốt lõi của Penmentor là gợi ý chứ không phải đáp án. Công cụ xây dựng một "thang gợi ý" từ mức nhẹ nhàng như một lời nhắc, đến việc gọi tên kỹ thuật cần dùng, cho tới một bóng mờ của dòng tiếp theo. Người học vẫn phải tự suy nghĩ — chính điều này giúp kiến thức đọng lại lâu hơn.

Các tính năng chính bao gồm:

• Phản hồi trực tiếp trên bài làm: lỗi sai đầu tiên được khoanh đúng vị trí, các dòng đúng được đánh dấu tích, những dòng phía sau kế thừa lỗi sẽ được gạch chân. Các vết đánh dấu vẫn hiển thị trong khi bạn tiếp tục viết, nhấn Esc để xóa.
• Luyện tập gợi nhớ chủ động: đặt câu hỏi về các bước then chốt (trả lời bằng cách gõ hoặc viết tay), bài tập tìm lỗi sai, câu hỏi "kỹ thuật nào phù hợp?".
• Trực quan hóa bằng hoạt ảnh: khoanh vùng một biểu thức để nhận hoạt ảnh tương tác tạo bằng manim — thư viện hoạt ảnh toán học nổi tiếng của kênh 3Blue1Brown. Người dùng có thể kéo giới hạn, nhập lại giá trị và xem tổng Riemann hội tụ.
• Nhận biết toàn trang: một plugin nhỏ cho xournal++ chia sẻ toàn bộ trang đang làm việc, không chỉ phần hiển thị trên màn hình.

Demo Penmentor

Chạy trên gói thuê bao AI bạn đã có

Điểm mạnh về mặt kỹ thuật của Penmentor là nó tận dụng các AI agent dòng lệnh mà người dùng đã đăng nhập sẵn, thay vì yêu cầu khóa API riêng. Người dùng chọn mô hình trong phần Settings, và tiền tố câu lệnh cho biết agent nào sẽ trả lời:

• claude: — Claude Code, ví dụ claude:opus, claude:sonnet, claude:haiku
• codex: — Codex, ví dụ codex:gpt-5.6-terra
• agy: — Antigravity CLI, ví dụ agy:gemini-4-argon-medium

Phần Settings sẽ liệt kê các agent đã cài trên máy, giúp người dùng dễ dàng chuyển đổi giữa các mô hình tùy theo nhu cầu và gói thuê bao hiện có.

Cài đặt và yêu cầu hệ thống

Hiện tại Penmentor được thiết kế chủ yếu cho Linux trên X11 (hoạt động tốt nhất với trình quản lý cửa sổ i3). Người dùng cần có một trong các agent kể trên đã đăng nhập, cùng với rofi, slop, xdotool và PyQt6.

Quy trình cài đặt cơ bản:

git clone https://github.com/AbdullahAlhariri/penmentor ~/src/penmentor
~/src/penmentor/bin/penmentor --selftest

Sau đó, người dùng gán lệnh bin/penmentor vào một phím tắt để kích hoạt nhanh trong lúc làm bài. Dự án được phát hành theo giấy phép MIT, cho phép cộng đồng tự do sử dụng và phát triển thêm.

Góc nhìn cho người học tại Việt Nam

Với học sinh, sinh viên Việt Nam — đặc biệt những người đang luyện thi đại học hoặc học các môn toán cao cấp — các công cụ như Penmentor mở ra hướng tiếp cận mới: học tập chủ động thay vì phụ thuộc vào đáp án có sẵn. Tuy nhiên, do yêu cầu hệ điều hành Linux cùng nhiều công cụ dòng lệnh, rào cản kỹ thuật hiện vẫn còn khá cao với người dùng phổ thông.

Dù vậy, dự án cho thấy một xu hướng đáng chú ý: AI đang dần chuyển từ vai trò "máy trả lời" sang "người hướng dẫn", và các công cụ giáo dục cá nhân hóa ngày càng trở nên gần gũi hơn với quy trình học tập tự nhiên của con người.