Phòng thí nghiệm sinh học của Anthropic tạo ra phát hiện được ví như CRISPR mới

Anthropic tuyên bố AI Claude của họ đã "tự động phát hiện" một hệ enzyme mới có cơ chế tương tự công cụ chỉnh sửa gen CRISPR. Đây là kết quả đầu tiên từ phòng thí nghiệm ướt (wet lab) vừa được công ty thành lập, đồng thời là phép thử sớm cho thấy tiềm năng của Claude trong nghiên cứu khoa học khi Anthropic chuẩn bị tiến hành IPO.

Trụ sở và biểu trưng của Anthropic

Gần 1.000 tác nhân Claude, 21 giờ và 210 triệu token

Theo Anthropic, phát hiện này được đưa ra sau khi Claude tìm kiếm qua một cơ sở dữ liệu khổng lồ các chuỗi DNA. Công ty nhấn mạnh rằng vai trò của các nhà khoa học chỉ giới hạn ở việc đưa ra lệnh ban đầu và thực hiện công đoạn kiểm nghiệm trong phòng thí nghiệm.

Trong suốt 21 giờ, gần 950 tác nhân Claude (agent) đã xử lý khoảng 210 triệu token trước khi một tác nhân phát hiện ra một mẫu lặp bất thường trong tập dữ liệu và đánh dấu để con người xem xét. Quá trình phân tích và kiểm nghiệm sau đó đã hé lộ "một hệ enzyme chưa từng được mô tả trước đây, tồn tại trong thể thực khuẩn (bacteriophage)" — một loại virus lây nhiễm vi khuẩn.

Anthropic cho biết họ vẫn đang tìm hiểu xem hệ enzyme này thực sự làm được gì, nhưng cảm thấy cần công bố phát hiện sớm để vừa chứng minh năng lực của Claude, vừa giúp cộng đồng khoa học có thêm góc nhìn về những gì công ty đang nghiên cứu.

"Chúng tôi cho rằng việc chia sẻ những phát hiện như thế này từ sớm là quan trọng, cả để chứng minh năng lực của Claude lẫn để cộng đồng rộng lớn hơn hiểu rõ hơn về công việc chúng tôi đang thực hiện."

So sánh với CRISPR — nhưng còn quá sớm để khẳng định

Dù Anthropic đặt phát hiện này ngang hàng với CRISPR, vẫn chưa rõ liệu hệ enzyme mới có bất kỳ ứng dụng thực tiễn nào hay không, chứ chưa nói đến việc trở nên đột phá như công cụ chỉnh sửa gen từng làm mưa làm gió trong ngành công nghệ sinh học.

Việc công bố được giới chuyên môn đánh giá là khá sớm. Tuy nhiên, động thái này nằm trong chiến lược của Anthropic nhằm thu hút thêm các nhà khoa học đến phòng thí nghiệm của mình và mở rộng sang lĩnh vực như phát hiện thuốc.

Cuộc đua AI trong nghiên cứu khoa học

Xu hướng này phản ánh việc các công ty AI ngày càng hướng tới nghiên cứu khoa học để chứng minh giá trị của những mô hình mạnh mẽ hơn. OpenAI cũng đang thúc đẩy các mô hình của mình giải quyết những bài toán ngày càng phức tạp, dù có phần xem nhẹ các chuẩn mực và truyền thống học thuật của ngành.

Đối với độc giả Việt Nam, câu chuyện này đáng chú ý ở hai điểm: thứ nhất, đây là ví dụ ngày càng rõ ràng về việc AI vượt khỏi phạm vi tạo văn bản, hình ảnh để bước vào phòng thí nghiệm thực tế; thứ hai, nó đặt ra câu hỏi về vai trò của nhà khoa học khi AI có thể tự sàng lọc khối lượng dữ liệu khổng lồ mà con người không thể xử lý thủ công.

Liệu đây có phải là khởi đầu của một CRISPR thứ hai, hay chỉ là một tín hiệu thăm dò trong cuộc đua AI khoa học đang nóng lên từng ngày? Câu trả lời có lẽ còn phải chờ thêm thời gian và những kiểm chứng độc lập từ cộng đồng nghiên cứu.