Platform Engineering: Tiếp cận từ góc độ Xã hội-Kỹ thuật và đo lường tác động thực tế

Platform Engineering: Tiếp cận từ góc độ Xã hội-Kỹ thuật và đo lường tác động thực tế

Tại hội nghị thượng đỉnh Dev Summit Munich, Sergiu Petean đã có bài chia sẻ quan trọng về việc thúc đẩy tương lai của ngành bảo hiểm thông qua kỹ thuật nền tảng (Platform Engineering). Theo ông, lĩnh vực này không thể chỉ được nhìn nhận dưới góc độ kỹ thuật thuần túy, mà phải là một tiếp cận xã hội-kỹ thuật (socio-technical), được định hình bởi tất cả các bên liên quan chứ không chỉ giới hạn ở các lập trình viên.

Sự thành công của một nền tảng phụ thuộc vào những nguyên tắc được ghi rõ ràng. Những nguyên tắc này cần đủ vững vàng để tồn tại qua những thay đổi, đồng thời coi sự thay đổi là lực lượng thiết kế chính, nhằm giúp các đội nhóm có khả năng xây dựng, vận hành và phát hành phần mềm một cách hiệu quả.

Thách thức trong việc đo lường hiệu quả

Mọi người đều tiêu thụ một dạng nền tảng nào đó đằng sau doanh nghiệp và hệ thống làm việc, bởi đó chính là nơi tạo ra hiệu suất. Tuy nhiên, Petean chỉ ra rằng trong khi thế giới tài chính có một bộ KPI rõ ràng để đo lường thành công của mọi sáng kiến, thì kỹ thuật nền tảng lại thiếu vắng điều này.

"Chỉ cần hỏi bất kỳ lãnh đạo nào đứng sau một nền tảng kỹ thuật xem nền tảng của họ thành công thế nào và so sánh với đồng nghiệp như thế nào. Bạn sẽ thấy ngạc nhiên," Petean nhận định.

Mục đích, vai trò và tác động của nền tảng cần được ngành công nghiệp hiểu rõ hơn. Trong một số trường hợp, thành công có thể được đo lường từ góc độ của một bên liên quan duy nhất bằng các KPI tiêu chuẩn. Ví dụ như Cổng phát triển nội bộ (IDP) với các chỉ số như thời gian hội nhập (onboarding time), tần suất triển khai, thời gian dẫn (lead time) hay thời gian phục hồi trung bình.

Tuy nhiên, hiếm khi chúng ta có sự hiểu biết sâu sắc về tác động toàn diện đối với tất cả các bên liên quan.

"Các khả năng và tác động về mặt tài chính cũng như chiến lược — nơi tương lai của sự đổi mới thực sự được viết nên — hiếm khi được đo lường," Petean nhấn mạnh.

Định nghĩa lại và các bên liên quan

Petean định nghĩa kỹ thuật nền tảng là "một tập hợp các thực hành xã hội-kỹ thuật ưu tiên trải nghiệm hơn là tự do lựa chọn công cụ để phục vụ tốt hơn cho toàn bộ tổ chức". Loại công nghệ nào được sử dụng sẽ được định hình bởi các lực lượng và các bên liên quan mà bạn phải đối mặt.

Trong trường hợp của Petean, các bên liên quan mạnh nhất không phải là các nhà phát triển. Ông phải đối mặt với những lực lượng lớn hơn nhiều như an ninh mạng, tuân thủ, văn phòng CEO và Văn phòng Chuyển đổi số. Tất cả họ đã trở thành những đối tác thiết kế mạnh mẽ và liên tục.

Một đội ngũ nền tảng được thúc đẩy bởi tầm nhìn, nhân tài, sứ mệnh, các bên liên quan và nguyên tắc. Petean cho rằng bốn yếu tố đầu tiên đang bắt đầu được giải quyết nhiều hơn, nhưng cộng đồng cần nói to hơn về yếu tố cuối cùng: nguyên tắc.

"Để các nguyên tắc có thể chống chọi với thời gian và sự thay đổi, chúng phải được cân bằng tốt và lý tưởng nhất là được thể hiện một cách toàn diện. Các nguyên tắc tổ chức và văn hóa đã tồn tại cần hài hòa với các nguyên tắc của đội ngũ và cá nhân."

Vai trò của nguyên tắc và văn hóa

Việc ghi lại các nguyên tắc và sứ mệnh cho nền tảng là vô cùng quan trọng, bởi chúng sẽ xây dựng và bảo tồn văn hóa cũng như bản sắc của đội ngũ.

"Chúng tôi đã xác định bản sắc nội bộ và bên ngoài, đồng thời liên tục thích nghi cấu trúc nội bộ và bên ngoài để phục vụ tốt hơn các bên liên quan sản phẩm của mình. Chúng tôi chấp nhận sự thay đổi ở khắp mọi nơi, với một ngoại lệ: Nguyên tắc," Petean chia sẻ.

Là một đội ngũ luồng giá trị (value-stream team), họ đã xây dựng một nền tảng tương lai để cho phép các đội ngũ khác tự viết, triển khai, giám sát và duy trì môi trường sản xuất của riêng mình. Họ đã thay đổi toàn bộ quy trình phát hành phần mềm và dân chủ hóa nó. Phương châm DevOps của họ là: "Bạn xây dựng nó. Bạn chạy nó, nhưng không bao giờ đơn độc."

Phỏng vấn: Thúc đẩy thay đổi và Đo lường tác động

InfoQ đã có cuộc phỏng vấn Sergiu Petean về việc thúc đẩy thay đổi và tác động của các đội ngũ nền tảng.

InfoQ: Phương pháp tiếp cận của bạn để thúc đẩy thay đổi trong tổ chức là gì?

Sergiu Petean: Điều kiện tiên quyết để thay đổi xảy ra là quyền sở hữu (ownership). Một đội ngũ cần hoàn toàn sở hữu kiến thức đằng sau đối tượng thay đổi.

Khi thay đổi áp dụng cho một thứ gì đó cực kỳ phức tạp, chẳng hạn như một nền tảng toàn cầu (và mô hình vận hành của nó), nhân tài nội bộ và góc nhìn toàn diện là rất quan trọng. Tầm nhìn và sự hỗ trợ của đội ngũ điều hành cũng trở nên quan trọng. Họ cần đầu tư vào cả văn hóa (không có sẵn) và sự an toàn (mọi thay đổi lớn đều đi kèm rủi ro lớn).

InfoQ: Bạn đã đo lường tác động của mình như một đội ngũ nền tảng như thế nào, và bạn đã học được gì từ điều đó?

Sergiu Petean: Một trong những nguyên tắc chính mà chúng tôi đồng ý vào ngày đầu tiên là khả năng đo lường. Chúng tôi quyết định đo lường mọi thứ chúng tôi xây dựng. Các KPI tác động của chúng tôi ngày càng trở nên quan trọng hơn khi chúng tôi bắt đầu phục vụ nhiều bên liên quan hơn và có tác động lớn hơn.

Sau này, khi "lời nguyền" Trung tâm Chi phí IT Châu Âu tìm đến chúng tôi, các KPI tác động đã trở thành đồng minh tốt nhất của chúng tôi.

Hãy lấy một ví dụ để giải thích. Hãy tưởng tượng CFO của bạn yêu cầu tiết kiệm chi phí. Đội ngũ nền tảng của bạn quá lớn. Bạn cần giảm quy mô. Mặt khác, COO của bạn không đùa cợt về việc 100% sự sẵn sàng về tuân thủ. Đội ngũ nền tảng của bạn đầu tư rất nhiều vào tuân thủ. Việc giảm bất kỳ nhân sự toàn thời gian (FTE) nào sẽ dẫn đến tác động đáng kể đến tính tuân thủ. COO sẽ trở thành người ủng hộ tốt nhất của bạn trong việc giữ đội ngũ nguyên vẹn miễn là có mối tương quan rõ ràng giữa tuân thủ và Đội ngũ nền tảng.