Qualcomm thắng kiện Arm: Bồi thường 2 USD nhưng ẩn chứa khoản phí bản quyền tỷ đô

Qualcomm vừa có một thắng lợi pháp lý trước Arm tại tòa án bang Delaware (Mỹ), khi bồi thẩm đoàn xác định Arm đã vi phạm Thỏa thuận Cấp phép Kiến trúc (ALA) mà hai bên ký kết. Tuy nhiên, mức bồi thường mà Qualcomm nhận được chỉ vỏn vẹn 2 USD — tượng trưng cho hai cáo buộc mà hãng này thắng, mỗi cáo buộc 1 USD.

Điều đáng chú ý là phán quyết này mở ra một câu hỏi pháp lý lớn hơn nhiều, có thể ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí sản xuất chip của Qualcomm trong nhiều năm tới.

Arm bị xác định vi phạm hai cáo buộc

Theo bồi thẩm đoàn, Arm đã từ chối cung cấp các bản vá phần mềm và công cụ xác minh mà Qualcomm cần để kiểm tra và xác nhận hoạt động của dòng CPU tùy chỉnh Oryon. Đây là lõi xử lý do Qualcomm tự phát triển, đóng vai trò trung tâm trong các dòng chip Snapdragon gần đây.

Bên cạnh đó, bồi thẩm đoàn cũng đồng ý rằng Arm đã cố ý can thiệp vào quan hệ kinh doanh giữa Qualcomm với Meta. Cáo buộc này gắn với sự kiện tháng 10 năm 2024, khi Arm gửi thông báo hủy giấy phép của Qualcomm với thời hạn 60 ngày, và văn bản này sau đó bị rò rỉ tới Bloomberg. Qualcomm cho rằng chính Arm là bên để lộ thông tin.

Ở chiều ngược lại, Arm thắng phần lớn các cáo buộc còn lại, chủ yếu liên quan tới vấn đề giá cả trong Thỏa thuận Cấp phép Công nghệ (TLA) — một thỏa thuận riêng biệt với ALA.

Khoản tiền tỷ đô vẫn đang chờ phán quyết

Điểm mấu chốt mà cả hai bên đang chờ đợi là quyết định của Thẩm phán Maryellen Noreika về việc liệu hành vi vi phạm của Arm có cho phép Qualcomm ngừng trả phí bản quyền theo ALA trong 5 năm hay không.

Theo một số ước tính, khoản phí này có thể lên tới hàng tỷ USD. Đây mới là phần thực sự có giá trị trong vụ kiện, chứ không phải con số bồi thường 2 USD mang tính hình thức.

Arm lập luận rằng điều khoản miễn trả phí bản quyền nói trên là một hình phạt không thể thực thi, và do đó không nên được áp dụng.

Cả hai bên đều đang cố gắng diễn giải kết quả theo hướng có lợi cho mình. Qualcomm tuyên bố hài lòng với phán quyết, trong khi Arm nhấn mạnh rằng họ đã thắng phần lớn các cáo buộc.

Bối cảnh: Vòng đối đầu thứ hai giữa hai ông lớn

Đây không phải lần đầu Qualcomm và Arm đối đầu tại tòa. Hồi tháng 12 năm 2024, một bồi thẩm đoàn đã xác định Qualcomm không vi phạm giấy phép khi mua lại Nuvia — công ty thiết kế chip do cựu kỹ sư Apple thành lập. Tới tháng 9 năm 2025, tòa ra phán quyết cuối cùng có lợi cho Qualcomm.

Arm sau đó đã kháng cáo phán quyết này. Và nhiều khả năng sẽ có thêm một đơn kháng cáo nữa trong vụ việc hiện tại, tùy thuộc vào cách tòa giải quyết câu hỏi về phí bản quyền.

Ý nghĩa với thị trường chip toàn cầu

Với người dùng Việt Nam, diễn biến này đáng chú ý ở vài điểm. Thứ nhất, Qualcomm là nhà cung cấp chip Snapdragon cho phần lớn smartphone Android cao cấp và tầm trung bán tại Việt Nam, từ Samsung, Xiaomi, OPPO cho tới các mẫu flagship của nhiều thương hiệu khác.

Thứ hai, dòng CPU Oryon là nền tảng cho tham vọng của Qualcomm trong mảng PC chạy Windows on Arm và cả các thiết bị AI tại biên (edge AI). Nếu Arm tiếp tục gây khó dễ về công cụ xác minh, tiến độ ra mắt các sản phẩm tiếp theo có thể bị ảnh hưởng.

Cuối cùng, cuộc chiến giữa Qualcomm và Arm phản ánh một xu hướng lớn hơn: các hãng công nghệ ngày càng muốn tự chủ về kiến trúc chip thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào bên cấp phép. Điều này cũng đang diễn ra tại Việt Nam, khi một số doanh nghiệp và trung tâm nghiên cứu bắt đầu chú trọng thiết kế vi mạch, dù ở quy mô còn khiêm tốn.

Kết quả cuối cùng của vụ kiện — đặc biệt là phần phí bản quyền trị giá hàng tỷ USD — sẽ là tín hiệu quan trọng cho toàn bộ ngành bán dẫn, bởi nó định hình lại cán cân quyền lực giữa bên sở hữu kiến trúc và bên khai thác kiến trúc để tạo ra sản phẩm thương mại.