5 Câu hỏi bỏ ngỏ về mối quan hệ hợp tác sản xuất chip Terafab giữa Elon Musk và Intel

Giám đốc điều hành Intel, Lip-Bu Tan, mới đây đã tuyên bố rằng hãng sản xuất chip này sẽ "hợp tác chặt chẽ" với tỷ phú Elon Musk để hỗ trợ dự án Terafab. Đây được xem là một hoạt động phát triển và sản xuất chip quy mô khổng lồ, được SpaceX và Tesla cùng thực hiện. Một bức ảnh do tài khoản X chính thức của Intel đăng tải cho thấy hai nhà lãnh đạo đang bắt tay tại trụ sở của Intel vào cuối tuần vừa qua.

Dự án Terafab của Musk, với mục tiêu tạo ra một nhà máy sản xuất chip hiệu suất siêu cao có công suất 1 terawatt, có thể trải dài trên nhiều địa điểm và tiêu tốn hàng tỷ USD. Ông Tan nhận định rằng Terafab đại diện cho một bước thay đổi lớn trong cách thức xây dựng các mạch logic, bộ nhớ và đóng gói silicon trong tương lai. Tuy nhiên, cách thức cụ thể mà hai ông lớn này sẽ thực hiện tham vọng này vẫn chưa rõ ràng, khiến dư luận đặt ra nhiều nghi vấn.

Dưới đây là 5 câu hỏi lớn xoay quanh sự tham gia của Intel vào dự án Terafab và khả năng thành công của nó.

Thỏa thuận này thực sự lớn đến mức nào?

Rất khó để đưa ra kết luận chính xác. Cả Intel lẫn Tesla đều chưa đệ trình bất kỳ tài liệu nào lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC), điều thường được yêu cầu nếu một sự hợp tác mới làm thay đổi đáng kể đầu tư vốn hoặc năng lực sản xuất của một công ty niêm yết.

Ví dụ, khi AMD và Meta công bố hợp tác vào tháng 2 để triển khai GPU cho dịch vụ AI của Meta, AMD đã công bố thỏa thuận này trong hồ sơ SEC. Tuy nhiên, tính đến thời điểm này, không có mẫu đơn nào được đệ trình bởi Intel hay Tesla. Điều này cho thấy thỏa thuận giữa ông Tan và ông Musk có thể chỉ dừng lại ở mức bắt tay và hứa hẹn trên giấy tờ. Một người trong ngành chip nhận định: "Nó tạo ra một tiêu đề lớn trong vài ngày, phải không?"

Intel thực sự đóng góp những gì?

Tuyên bố công khai của Intel về sự hợp tác này mơ hồ đến mức hài hước. Công ty cho biết khả năng "thiết kế, sản xuất và đóng gói chip hiệu suất siêu cao quy mô lớn" của họ sẽ giúp thúc đẩy mục tiêu của Terafab.

Pat Moorhead, một nhà phân tích ngành chip lâu năm, dự đoán rằng Musk sẽ dựa vào Intel về khả năng đóng gói tiên tiến (advanced packaging) trong giai đoạn đầu. Ông lưu ý rằng Tesla "không cần kỹ thuật thiết kế chip; họ đã rất giỏi việc đó rồi". Ông Moorhead cho biết thêm rằng Musk có thể muốn cấp phép kiến trúc chip của Intel để làm nền tảng và tùy chỉnh cho Terafab.

Việc Intel xử lý khâu đóng gói là một lựa chọn an toàn trong ngắn hạn, vì nó giúp các bên liên quan thử nghiệm sự hợp tác mà không làm phật lòng TSMC - nhà máy đúc chip lớn nhất thế giới. Nếu chỉ làm đóng gói, bạn sẽ không làm TSMC tức giận như việc sử dụng Intel để sản xuất wafer. (Tesla hiện có quan hệ đối tác chip với TSMC và Samsung).

Musk muốn mức độ tùy chỉnh cao đến đâu?

Lịch sử của Tesla về chip cho thấy câu trả lời là "rất cao". Năm ngoái, Tesla đã ký thỏa thuận trị giá 16,5 tỷ USD với Samsung để sản xuất chip thế hệ tiếp theo. Tuy nhiên, Tesla tự thiết kế chip để đảm bảo nó phù hợp với xe tự lái và robot nhân tạo của mình. Theo Musk, "Samsung đã đồng ý để Tesla hỗ trợ tối đa hóa hiệu quả sản xuất".

Các chuyên gia về chip cho rằng Intel có thể sẽ đạt được một thỏa thuận tùy chỉnh tương tự với Musk. Về mặt kỹ thuật, với tư cách là nhà thiết kế chip không có nhà máy (fabless), Musk và đội ngũ có thể tùy chỉnh chip theo ý muốn. Nhưng câu hỏi là liệu Musk có muốn tùy chỉnh chính quy trình sản xuất trên wafer và đóng gói hay không. Biết tính cách của ông ấy, chắc chắn ông sẽ thúc đẩy các quy trình đầu cuối và yêu cầu tiến độ quyết liệt.

Ai kiểm soát quyền sở hữu trí tuệ?

Intel đã gặp khó khăn trong những năm gần đây, nhưng họ vẫn sở hữu nhiều nhà máy sản xuất trên toàn thế giới và hàng thập kỷ kinh nghiệm. Musk sẽ phải cấp phép kiến thức sản xuất này.

Theo Moorhead, điều này có nghĩa là Intel có khả năng sẽ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ được tạo ra tại Terafab. Musk có thể tạo ra "công thức" sản xuất chip của riêng mình, nhưng cho đến khi các công ty của ông có khả năng mua thiết bị sản xuất chip riêng (như máy lithography tiên tiến), ông vẫn sẽ phải cấp phép quy trình sản xuất hoặc bộ thiết kế quy trình đặc biệt từ một nhà máy đúc khác.

Ai sẽ là người xây dựng nên nó?

Sự thiếu hụt lao động có thể làm tăng thêm thách thức mà Musk phải đối mặt trong việc hiện thực hóa tầm nhìn về Terafab. Ông chưa công bố địa điểm xây dựng nhà máy mới, nhưng việc xây dựng phòng thí nghiệm thiết kế chip rộng 2 triệu foot vuông đang được tiến hành tại khuôn viên Tesla gần Austin, Texas.

Texas và phần lớn nước Mỹ đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt thợ thủ công như thợ ống nước và thợ điện cần thiết để xây dựng các trung tâm dữ liệu và nhà máy bán dẫn. Chap Thornton, quản lý kinh doanh của Hội Thợ ống nước và Thợ lắp đặt ống khí Local 286 tại Austin, cho biết ngành trung tâm dữ liệu có "túi tiền sâu nhất" để tuyển dụng nhân lực. Họ "không ngại chi trả cho lao động họ cần để hoàn thành đúng hạn". Bất kỳ dự án nào khác mọc lên sẽ dẫn đến một cuộc chiến đấu giá.

Việc xây dựng nhà máy Gigafactory của Tesla bắt đầu từ năm 2020 đã đòi hỏi lịch trình khắc nghiệt và dẫn đến nhiều thương tích, ít nhất một ca tử vong theo các cơ quan an toàn. Có thể những người lao động có nhiều lựa chọn khác sẽ không muốn làm việc cho Musk một lần nữa. Thornton nói: "Bất kỳ ai muốn làm việc thì đều đã có việc làm".

Sự tham gia của Intel có thể là một lợi ích cho Musk để giải quyết một số lo ngại về an toàn. Vài năm trước, Intel là một trong những công ty đầu tiên trong bang từ chối để các đội ngũ xây dựng làm việc 7 ngày một tuần. "Năng suất sẽ đi xuống khi bạn làm việc 7 ngày một tuần", Thornton nói. "Intel chắc chắn có thành tích an toàn tại các công trường của họ".