Quân đội Anh muốn dùng laser chống drone swarm mà không lo hết đạn

Bộ Quốc phòng Anh (MoD) đang tìm kiếm công nghệ chống drone có khả năng bảo vệ binh sĩ trước các cuộc tấn công bão hòa - vốn được thiết kế để áp đảo phòng tuyến hoặc làm cạn kiệt đạn dược của đối phương. Dự án mang tên PANOPTES được kỳ vọng sẽ mang đến một hệ thống phòng thủ tự động, gắn trên xe quân sự, với vũ khí chính là laser năng lượng định hướng.

Theo tài liệu đấu thầu, dự án PANOPTES do UK Defence Innovation (UKDI) điều hành thay mặt MoD, với số tiền ban đầu 5 triệu bảng Anh (khoảng 6,8 triệu USD) dành cho các nhà thầu thành công. Hạn chót nộp hồ sơ vòng một là giữa trưa ngày 23/9, cho thấy MoD đang khá gấp rút trong kế hoạch này.

Yêu cầu cụ thể: tự động hóa và chống swarm

Theo tài liệu cạnh tranh, PANOPTES nhằm cung cấp "một hệ thống bảo vệ lực lượng chống máy bay không người lái (C-UAS) tích hợp, có khả năng vận hành tự động". Hệ thống này phải bổ trợ cho các hệ thống phòng thủ hiện có bằng cách phát hiện, theo dõi và vô hiệu hóa các mối đe dọa chi phí thấp mà không bị áp đảo hay cạn kiệt đạn dược nhanh chóng.

Một yếu tố quan trọng: hệ thống phải hoạt động tự động và có thể lắp đặt trên xe quân sự. UKDI đặc biệt quan tâm đến các giải pháp sử dụng vũ khí laser năng lượng định hướng (LDEW), mặc dù vẫn sẽ xem xét các phương án thay thế đáng tin cậy khác.

Mối đe dọa từ NATO Class 1 drones

Trọng tâm ban đầu là các hệ thống bay không người lái thuộc NATO Class 1 - phân loại dành cho drone quân sự có trọng lượng lên tới 150 kg. Đây là loại drone chiến trường cỡ nhỏ được sử dụng rộng rãi tại Ukraine để tấn công từ xe bọc thép đến binh lính, thay vì các drone lớn hơn chuyên tấn công các công trình cố định.

Yêu cầu bao phủ các kịch bản "đe dọa đơn lẻ, lặp lại, tuần tự và đồng thời" – bao gồm cả khả năng tấn công theo bầy đàn (swarm) – cũng như drone dùng để gây nhiễu hoặc do thám.

Bước tiến từ thử nghiệm đến thực chiến

Độc giả có thể nhớ rằng Quân đội Anh từng thử nghiệm hệ thống laser chống drone cách đây vài năm. Binh sĩ thuộc Trung đoàn Pháo binh Hoàng gia 16 đã bắn thử laser hồng ngoại công suất 15 kW gắn trên xe tải bọc thép Wolfhound để "vô hiệu hóa" các mục tiêu trên không ở khoảng cách hơn 1 km.

Thời điểm đó, MoD cho biết các cuộc thử nghiệm chỉ mang tính trình diễn năng lực nhằm nâng cao hiểu biết về công nghệ laser. PANOPTES cho thấy bước tiến gần hơn đến việc trang bị hệ thống vận hành thực tế, mặc dù không phải cuộc thi quốc phòng nào cũng đi đến kết quả cuối cùng.

Dự án có hai giai đoạn: các ứng viên đầu tiên trình bày ý tưởng, sau đó những đề xuất hứa hẹn nhất sẽ được mời nộp hồ sơ chi tiết.

Bối cảnh toàn cầu: cuộc đua chống drone

Sự dễ bị tổn thương trước drone là mối lo ngại lớn với quân đội trên toàn thế giới. Startup quốc phòng Mỹ Mara gần đây đã trình làng hệ thống chống drone phóng tên lửa đánh chặn cỡ nhỏ từ nóc xe - nhưng giải pháp này sẽ cạn kiệt trong các tình huống chiến trường kéo dài.

Hải quân Hoàng gia Anh cũng đã ban hành yêu cầu về hệ thống chống drone trên tàu hồi đầu năm nay. Dự án TALON dự kiến kết hợp đạn động năng với các hệ thống phòng thủ phi động năng như laser, vi sóng và gây nhiễu điện tử.

Các tàu khu trục Type 45 của Hải quân Hoàng gia sẽ được trang bị vũ khí laser DragonFire, với hệ thống đầu tiên dự kiến lắp đặt vào năm tới. Câu hỏi còn bỏ ngỏ là liệu công nghệ đó có thể thu nhỏ hoặc điều chỉnh để gắn trên xe quân đội hay không – một thách thức kỹ thuật không nhỏ.

Với chi phí vận hành thấp hơn nhiều so với đạn dược truyền thống, laser được xem là giải pháp tối ưu cho bài toán kinh tế trong chiến tranh drone hiện đại - nơi mỗi phát bắn tên lửa đánh chặn có thể đắt hơn gấp hàng chục lần chiếc drone mà nó tiêu diệt.