Seattle Times và Newsday kiện OpenAI, Microsoft vì vi phạm bản quyền

Logo OpenAI hiển thị trên màn hình điện thoại thông minh

The Seattle Times và Newsday vừa chính thức đệ đơn kiện OpenAI cùng Microsoft lên tòa án liên bang Mỹ, cáo buộc hai gã khổng lồ công nghệ này đã sử dụng trái phép các bài báo của họ làm dữ liệu huấn luyện cho các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mà không có sự cho phép. Đây là động thái mới nhất trong chuỗi các vụ kiện bản quyền nhằm vào OpenAI, sau khi nhiều tổ chức truyền thông lớn khác như The New York Times, Ziff Davis, Merriam-Webster và Encyclopedia Britannica cũng đã có hành động tương tự.

Cáo buộc vi phạm bản quyền nghiêm trọng

Theo đơn kiện, OpenAI đã sử dụng kho bài viết của hai tờ báo để huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn của mình. Tệ hơn, các mô hình này thường xuyên tái hiện nguyên văn các đoạn văn trong bài báo của họ khi người dùng đặt câu hỏi, điều này vi phạm nghiêm trọng luật bản quyền hiện hành.

Các nhà xuất bản cho rằng việc chatbot sao chép nội dung gốc không chỉ là vi phạm pháp luật mà còn khiến độc giả không còn nhu cầu truy cập trực tiếp vào website của họ, gây thiệt hại lớn về doanh thu.

Microsoft bị kéo vào vòng lao lý

Đáng chú ý, Microsoft cũng bị nêu tên là bị đơn trong vụ kiện này, bởi sản phẩm Copilot của hãng được xây dựng dựa trên công nghệ của OpenAI. Hai tờ báo khẳng định Microsoft không thể thoái thác trách nhiệm khi trực tiếp tích hợp công nghệ gây tranh cãi vào các sản phẩm thương mại của mình.

Yêu cầu tiêu hủy dữ liệu và mô hình AI

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong đơn kiện là yêu cầu tòa án ra lệnh tiêu hủy toàn bộ bản sao tác phẩm của họ mà OpenAI và Microsoft đang lưu giữ, bao gồm cả các tập dữ liệu huấn luyện và chính các mô hình AI đã được huấn luyện bằng dữ liệu này. Đây là một yêu cầu cực kỳ nghiêm khắc, có thể ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh của OpenAI nếu được chấp thuận.

Gia nhập làn sóng kiện tụng của gần 400 tờ báo

Vụ kiện này diễn ra chỉ vài tháng sau khi gần 400 tờ báo địa phương tại Mỹ cùng nhau đệ đơn kiện hai công ty trên. Các tờ báo này cho rằng sự xuất hiện của chatbot AI đã làm giảm nhu cầu truy cập trực tiếp của người đọc vào trang tin, từ đó làm sụt giảm doanh thu từ quảng cáo và đăng ký thuê bao.

Tính đến thời điểm hiện tại, cả OpenAI lẫn Microsoft đều chưa đưa ra phản hồi chính thức về vụ kiện mới này.

Tác động đối với ngành báo chí và AI toàn cầu

Cuộc chiến pháp lý giữa các nhà xuất bản và các hãng công nghệ AI không chỉ là vấn đề riêng của nước Mỹ. Tại Việt Nam, khi các mô hình AI ngày càng được tích hợp sâu vào các nền tảng tìm kiếm và công cụ soạn thảo nội dung, câu chuyện này cũng đặt ra bài toán cấp thiết về quyền sở hữu trí tuệ trong kỷ nguyên số. Các cơ quan báo chí trong nước cũng nên sớm xây dựng cơ chế bảo vệ nội dung của mình trước nguy cơ bị sử dụng trái phép làm dữ liệu huấn luyện AI.

Vụ kiện lần này hứa hẹn sẽ là một tiền lệ quan trọng, có thể định hình lại cách các công ty AI thu thập dữ liệu và tôn trọng bản quyền trong tương lai.