Sony và UMG tiếp tục kiện Suno với cáo buộc "rửa mô hình" AI

Sony và Universal Music Group (UMG) vừa tiếp tục đệ trình một vụ kiện mới chống lại Suno, nền tảng tạo nhạc bằng trí tuệ nhân tạo. Lần này, các hãng đĩa lớn cáo buộc mô hình v6 mới nhất của Suno vẫn xâm phạm bản quyền, bởi nó được huấn luyện dựa trên đầu ra của các mô hình trước đó — những mô hình vốn đã được đào tạo bằng âm nhạc không có giấy phép lấy từ YouTube và nhiều nguồn khác.

Suno và cuộc chiến bản quyền AI

Cáo buộc "rửa mô hình"

Theo đơn khiếu nại được chia sẻ với The Verge, Sony và UMG cáo buộc Suno thực hiện hành vi mà họ gọi là "rửa mô hình" (model laundering). Các hãng đĩa lập luận rằng việc huấn luyện một mô hình "mới" dựa trên đầu ra của một mô hình đang xâm phạm bản quyền không hề xóa bỏ hành vi vi phạm, mà chỉ làm nó tinh vi hơn.

"Việc huấn luyện một mô hình 'mới' trên đầu ra của một mô hình xâm phạm không loại bỏ được hành vi vi phạm; nó chỉ rửa sạch hành vi đó, chuyển giá trị biểu đạt của nguyên đơn từ các bản ghi bị sao chép vào những mô hình nhiễm độc, từ các mô hình đó vào đầu ra, và từ đầu ra đó vào v6… V6 không phải là một khởi đầu mới; nó là quả của cùng một cái cây độc hại."

Đơn kiện còn cáo buộc Suno sử dụng kỹ thuật distillation (chưng cất mô hình) để huấn luyện v6. Cụ thể, v6 được đào tạo để sao chép kết quả của các mô hình "giáo viên" trước đó — những mô hình vốn được tạo ra bằng dữ liệu xâm phạm bản quyền.

Suno khẳng định v6 được huấn luyện "từ con số không"

Khi v6 ra mắt, Jack Brody của Suno nói với The Verge rằng mô hình này "được huấn luyện từ đầu, với một bộ dữ liệu mới", bao gồm cả "dữ liệu người dùng", nhưng không cung cấp thêm chi tiết. Sau đó, Suno xác nhận với Engadget rằng dữ liệu này bao gồm các "sáng tác" của người dùng, song từ chối bình luận thêm.

Theo lập luận của các hãng đĩa, ngay cả khi một mô hình không được huấn luyện trực tiếp trên các bản ghi của nguyên đơn, nó vẫn bị ảnh hưởng và hưởng lợi từ những bản sao bất hợp pháp mà Suno nắm giữ. Nói cách khác, trừ khi Suno thực sự bắt đầu lại từ đầu, các mô hình của họ sẽ vẫn được xây dựng dựa trên dữ liệu bị đánh cắp.

Ý nghĩa với ngành công nghiệp AI âm nhạc

Sony và UMG là những hãng đĩa lớn chưa ký thỏa thuận cấp phép nào với Suno — một điểm đáng chú ý trong bối cảnh nhiều công ty AI âm nhạc đang dần tìm cách hợp thức hóa hoạt động của mình.

Vụ kiện lần này đặt ra một câu hỏi pháp lý quan trọng cho toàn bộ ngành: liệu một mô hình AI có thể được coi là "sạch" nếu nó chỉ học từ đầu ra của mô hình cũ, thay vì trực tiếp từ dữ liệu gốc? Đây là lập luận mà giới quan sát cho rằng có thể tạo ra tiền lệ cho hàng loạt vụ tranh chấp tương tự giữa các hãng nội dung và các công ty phát triển mô hình tổng quát.

Với người dùng Việt Nam quan tâm đến các công cụ tạo nhạc AI như Suno, vụ kiện này cho thấy rủi ro pháp lý ngày càng gia tăng đối với các nền tảng sử dụng dữ liệu có bản quyền. Các nhà phát triển nội dung số trong nước cũng nên theo dõi sát diễn biến này, bởi kết quả có thể ảnh hưởng đến cách các mô hình AI được cấp phép và sử dụng tại thị trường Việt Nam trong thời gian tới.