Tesla sẽ bán Cybercab cho khách hàng vào cuối năm bất chấp cuộc điều tra của cơ quan quản lý

Tesla vừa công bố kế hoạch bán xe tự hành Cybercab cho khách hàng vào cuối năm nay, ngay cả khi cơ quan an toàn giao thông liên bang Mỹ vẫn đang điều tra liệu mẫu xe này có đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn hay không. Đây là một bước ngoặt đáng chú ý với hãng xe điện của Elon Musk, bởi lâu nay họ vẫn khẳng định xe tự hành sẽ chỉ phục vụ đội xe robotaxi của chính mình.

Từ đội xe nội bộ đến khách hàng bên ngoài

Trong buổi họp công bố kết quả kinh doanh quý III, Lars Moravy, phó chủ tịch kỹ thuật của Tesla, cho biết toàn bộ số Cybercab sản xuất hiện nay đều được dành cho đội robotaxi của công ty. Khi đội xe này mở rộng, Tesla sẽ "chủ yếu giao những chiếc xe tự hành được thiết kế hoàn chỉnh cho khách hàng", ông nói, đồng thời nhấn mạnh công ty sẽ khởi đầu ở quy mô nhỏ rồi mở rộng dần khi tích lũy kinh nghiệm về giao xe, quyền sở hữu và quản lý đội xe tự hành.

Ý tưởng bán xe tự hành cho bên thứ ba lần đầu được Tesla nêu ra vào tháng trước, nhân sự kiện Cybercab tại Austin, thậm chí hãng còn đăng một biểu mẫu dành cho những ai quan tâm đến việc mua robotaxi. Tuy nhiên, khi đó vẫn chưa rõ liệu Tesla có thực sự triển khai hay không và triển khai theo cách nào.

Cybercab không dành để sở hữu cá nhân

Cybercab là mẫu xe hai chỗ ngồi tự hành màu vàng kim, không có vô lăng hay các bộ điều khiển truyền thống khác. Theo Elon Musk, đây là phương tiện phục vụ dịch vụ gọi xe chứ không phải xe để người dùng cá nhân sở hữu.

"Cybercab chủ yếu sẽ là thứ được cung cấp dưới dạng dịch vụ vận tải, trong khi những mẫu xe khác của chúng tôi như Model 3, Model Y hay Roadster sẽ là những chiếc xe bạn muốn sở hữu", Musk chia sẻ trong cuộc gọi. "Phần lớn hoạt động của Cybercab về cơ bản sẽ do Tesla đứng ra vận hành và cung cấp như một dịch vụ."

Kế hoạch đã thay đổi nhiều lần

Trong nhiều năm, Musk liên tục nói về việc xây dựng một đội robotaxi giá rẻ quy mô lớn, nhưng trước đây kế hoạch này xoay quanh việc biến những chiếc Tesla do cá nhân sở hữu thành taxi tự lái chỉ bằng một bản cập nhật phần mềm. Kế hoạch đó đến nay vẫn chưa thành hiện thực, và những phát biểu mới nhất của Musk cho thấy quan điểm của ông đã thay đổi đáng kể.

Hiện tại, chủ xe Tesla có thể đăng ký Full Self-Driving (Supervised) — hệ thống hỗ trợ lái nâng cao có thể tự động hóa nhiều thao tác nhưng vẫn yêu cầu người lái giữ vai trò kiểm soát. Dù Tesla liên tục phát hành bản cập nhật để cải thiện hệ thống, người lái vẫn phải tỉnh táo và sẵn sàng tiếp quản tay lái.

Musk cho biết phiên bản FSD không cần giám sát sẽ được triển khai tới khách hàng vào khoảng quý II năm sau — một lần trễ hẹn nữa với những người đã mua hoặc đăng ký phần mềm này từ nhiều năm trước. Nếu cả hai mốc thời gian đều được giữ đúng, khách hàng doanh nghiệp sẽ có thể mua Cybercab tự hành và vận hành dịch vụ robotaxi trước khi chủ xe Tesla được tiếp cận khả năng tự hành tương tự trên xe của chính họ.

Rào cản pháp lý vẫn còn phía trước

Có ít nhất một trở ngại lớn có thể làm chệch hướng kế hoạch đội xe Cybercab của Tesla. Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) thông báo vào tháng trước rằng họ đã mở cuộc điều tra đối với Cybercab, chỉ vài giờ sau khi những chiếc xe này bắt đầu chạy trên đường phố Austin.

Theo Tiêu chuẩn An toàn Xe cơ giới Liên bang (FMVSS), xe phải có các bộ điều khiển thủ công như bàn đạp phanh, cùng các trang bị như gương chiếu hậu và gương bên. Các hãng xe thường tự chứng nhận sản phẩm của mình tuân thủ FMVSS, và Tesla cũng làm như vậy.

Quy định hiện hành chưa tính đến những phương tiện không có bộ điều khiển thủ công, dù Bộ Giao thông Mỹ gần đây đã đề xuất bỏ yêu cầu này với các xe được thiết kế để tự hành. Trong lúc chờ đợi, NHTSA cho biết sẽ điều tra Cybercab nhằm "xem xét quy trình và dữ liệu kỹ thuật mà Tesla đã dựa vào khi chứng nhận Cybercab cùng các vấn đề liên quan".

Kết quả của cuộc điều tra này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc liệu Tesla, hay bất kỳ ai khác, có thể vận hành Cybercab một cách hợp pháp hay không.

Góc nhìn cho thị trường Việt Nam

Câu chuyện của Tesla cho thấy bài toán lớn nhất của xe tự hành không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn ở khung pháp lý. Với Việt Nam, nơi các dịch vụ gọi xe công nghệ đang phát triển mạnh mẽ, việc xây dựng quy định cho phương tiện tự hành cấp độ cao sẽ là điều kiện tiên quyết trước khi bất kỳ hãng xe nào có thể triển khai robotaxi trên đường phố. Những diễn biến tại Mỹ, đặc biệt là cách NHTSA xử lý Cybercab, sẽ là bài học tham khảo đáng chú ý cho các nhà quản lý và doanh nghiệp công nghệ trong nước.