Tesla sắp ra mắt Cybercab — liệu chiếc taxi tự lái có thực sự sẵn sàng?

Chiếc taxi tự lái màu vàng đồng không vô lăng, không bàn đạp này là trung tâm trong giấc mơ robotaxi của Elon Musk. Dự kiến ra mắt công khai tại Austin (Texas) trong tháng này, nhưng phần mềm lái xe tự động của nó vẫn còn là một dấu hỏi lớn về độ an toàn và khả năng vận hành thương mại.

Theo thông tin từ The Information, Tesla đang lên kế hoạch tổ chức một sự kiện ra mắt công khai cho Cybercab tại Austin, Texas ngay trong tháng này. Mẫu xe không người lái này đã xuất hiện ở nhiều nơi trên nước Mỹ, mặc dù thường có gắn thêm vô lăng và bàn đạp khi nhân viên hãng đang thu thập dữ liệu. Kể từ tháng 7, các nhân viên Tesla đã thử nghiệm phiên bản hoàn toàn tự lái trên những con đường riêng quanh khuôn viên công ty, và mới đây hãng cũng đã hoàn tất buổi tập huấn cho lực lượng ứng cứu khẩn cấp tại Austin.

Phần mềm tự lái vẫn là điểm nghẽn lớn nhất

Cybercab vận hành dựa trên phần mềm Full Self-Driving (FSD) (Supervised), thứ mà Tesla khẳng định an toàn hơn đáng kể so với người lái. Tuy nhiên, các chuyên gia độc lập và cơ quan quản lý liên bang đã nhiều lần bác bỏ tuyên bố này, chỉ ra rằng FSD vẫn cần sự giám sát liên tục của tài xế và đang trong quá trình điều tra của Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) vì nhiều lỗi vi phạm luật giao thông.

Điểm khác biệt lớn là Cybercab được thiết kế để vận hành không có bất kỳ sự can thiệp nào của con người ngồi trong xe. Điều này đồng nghĩa với việc Tesla mất đi một lớp an toàn mà họ có thể dựa vào. Hãng cho biết sẽ có các nhân viên điều hành từ xa có thể kiểm soát xe trong trường hợp khẩn cấp, nhưng giới chuyên gia nghi ngờ liệu độ trễ và chất lượng tín hiệu có cản trở phản ứng khi mỗi giây đều quan trọng hay không. Để giải quyết vấn đề kết nối, Tesla đã bắt đầu tích hợp Starlink lên các xe Cybercab thử nghiệm.

Dữ liệu huấn luyện: Tesla hay Waymo đang dẫn đầu?

Trong nhiều năm, Tesla được cho là có lợi thế lớn nhờ hàng triệu xe đang lưu thông, thụ động thu thập dữ liệu để huấn luyện mô hình lái tự động. Thế nhưng, Cybercab là một nền tảng hoàn toàn mới, đòi hỏi dữ liệu chuyên biệt riêng.

“Chúng ta cần tích lũy dữ liệu lái xe cụ thể cho Cybercab trước khi có thể đưa nhiều xe ra đường,” Elon Musk thừa nhận trong cuộc gọi thu nhập tháng 7.

Ashok Elluswamy, giám đốc AI của Tesla, cho biết robotaxi không người lái của họ đã chạy được 380.000 dặm qua sáu thành phố ở hai bang. Trong khi đó, Waymo — hãng đã vận hành dịch vụ robotaxi thương mại từ năm 2020 — đã chạy hơn 220 triệu dặm hoàn toàn không người lái trên đường công cộng, tức gấp khoảng 579 lần quãng đường của Tesla.

Tesla cũng chưa công bố số liệu an toàn để phân tích độc lập, mà chỉ dựa vào số liệu tự công bố trong khi chủ động ngăn chặn sự giám sát công khai đối với dữ liệu cung cấp cho cơ quan quản lý. Ngược lại, Waymo đã công bố nhiều nghiên cứu trên các tạp chí phản biện chuyên ngành. Gần đây, Viện Bảo hiểm An toàn Đường cao tốc phi lợi nhuận (IIHS) đã xem xét 50 triệu dặm đầu tiên của Waymo và kết luận tỷ lệ va chạm thấp hơn đáng kể so với người lái.

Một chiếc xe thương mại trong bộ dạng lạ lẫm

Tesla Cybercab xếp hàng tại khuôn viên Tesla Giga Texas ở Austin

Cybercab là mẫu xe điện nhẹ nhất và hiệu quả nhất mà Tesla từng sản xuất. Nhưng về bản chất, nó giống xe bán tải Tesla Semi hơn là Model Y — một sản phẩm hướng đến dịch vụ thương mại, thay vì mua bán cá nhân. Việc thiếu vô lăng và bàn đạp đồng nghĩa với việc nó bị giới hạn bởi các quy định an toàn liên bang vốn yêu cầu các trang bị như gương chiếu hậu và bàn đạp trước khi được phép bán ra công chúng.

Nếu Tesla được miễn trừ theo quy định liên bang, họ có thể sản xuất và bán hàng nghìn chiếc Cybercab. Amazon Zoox mới đây đã nhận được sự cho phép tương tự để bắt đầu tính phí các chuyến đi bằng robotaxi của mình.

Tương lai nào phía trước?

Việc Tesla tung Cybercab ra mắt trong tháng này cho thấy họ muốn thể hiện sự sẵn sàng. Nhưng những câu hỏi về an toàn kéo dài, cùng với phạm vi dịch vụ robotaxi còn hạn chế, cho thấy Cybercab có thể vẫn còn một chặng đường dài phía trước trước khi thực sự trở thành một phần của giao thông công cộng tại Mỹ nói riêng và thế giới nói chung.

Tại Việt Nam, dù chưa có khung pháp lý cho xe tự lái hoàn toàn, câu chuyện về Cybercab vẫn là một tín hiệu quan trọng cho thấy xu hướng giao thông thông minh đang tiến rất nhanh. Các hãng xe trong nước và các nhà đầu tư công nghệ có thể theo dõi sát sao để chuẩn bị cho một tương lai mà robotaxi có thể không còn là viễn cảnh xa vời.