Tesla Solar Roof đang "thoi thóp": Tại sao Tesla phải từ bỏ giấc mơ mái pin cách mạng để quay về tấm pin truyền thống?

Tesla Solar Roof đang "thoi thóp": Tại sao Tesla phải từ bỏ giấc mơ mái pin cách mạng để quay về tấm pin truyền thống?

Mái pin Solar Roof của Tesla từng được hứa hẹn sẽ cách mạng hóa ngành năng lượng mặt trời gia dụng. Vào năm 2016, Elon Musk đã giới thiệu sản phẩm với lời cam kết về những viên ngói pin đẹp mắt, có thể thay thế toàn bộ mái nhà hiện có, và đặt mục tiêu lắp đặt 1.000 mái Solar Roof mới mỗi tuần vào cuối năm 2019. Tuy nhiên, gần một thập kỷ trôi qua, Tesla chỉ lắp đặt được khoảng 3.000 hệ thống Solar Roof tổng cộng, ngừng báo cáo số liệu triển khai và hiện đang âm thầm chuyển hướng sang các tấm pin năng lượng mặt trời truyền thống.

Sự chênh lệch giữa lời hứa và thực tế của Tesla Solar Roof là một trong những ví dụ điển hình nhất về tham vọng chưa được thực hiện trong lịch sử công ty. Điều này đã khiến hàng ngàn khách hàng mắc kẹt với một sản phẩm đắt đỏ mà Tesla dường như không còn ưu tiên phát triển.

Lời hứa hẹn và những con số phũ phàng

Khi Musk lần đầu trình bày Solar Roof vào tháng 10 năm 2016, ông định vị đây là một phần trọng tâm trong tương lai năng lượng của Tesla. Lời quảng cáo rất hấp dẫn: những viên ngói pin không thể phân biệt được với các vật liệu lợp mái cao cấp, tích hợp với Powerwall để đạt được sự độc lập về năng lượng cho toàn bộ ngôi nhà. Musk từng khẳng định chi phí sẽ thấp hơn một mái nhà truyền thống cộng với các tấm pin mặt trời thông thường. Thậm chí, Tesla đã mua lại SolarCity với giá 2,6 tỷ USD một phần dựa trên tầm nhìn này.

Mái pin Tesla Solar Roof

Tuy nhiên, không một lời hứa nào trở thành hiện thực. Tesla không đạt được sản xuất quy mô nhỏ cho đến năm 2020 — chậm tiến độ ba năm. Tại đỉnh điểm vào quý 2 năm 2022, Tesla triển khai khoảng 2,5 MW Solar Roof mỗi quý, tương đương khoảng 23 mái nhà mỗi tuần. Con số này thấp hơn 97,7% so với mục tiêu 1.000 mái nhà mỗi tuần.

Theo Wood Mackenzie, Tesla đã lắp đặt khoảng 3.000 hệ thống Solar Roof tại Mỹ đến đầu năm 2023. Tesla đã tranh cãi về con số này nhưng không bao giờ cung cấp số liệu riêng của mình — một phản ứng rất đáng chú ý. Sau đó, Tesla đã âm thầm rút lui. Các đợt triển khai năng lượng mặt trời của Tesla trên tất cả các sản phẩm đã giảm trong ít nhất bốn quý liên tục sau quý 4 năm 2022. Đến quý 1 năm 2024, Tesla hoàn toàn ngừng báo cáo số liệu triển khai năng lượng mặt trời.

Trải nghiệm của khách hàng: Bế tắc và tốn kém

Đối với những chủ sở hữu Solar Roof hiện hữu, tình hình thậm chí còn tồi tệ hơn những gì số liệu triển khai gợi ý. Tesla phần lớn đã rút khỏi việc lắp đặt Solar Roof trực tiếp. Công ty không còn cung cấp báo giá trực tuyến cho Solar Roof và thay vào đó hướng khách hàng đến các nhà thầu lắp đặt được chứng nhận của bên thứ ba — một mạng lưới nhỏ các nhà thầu lợp mái khu vực.

Mô hình lắp đặt của bên thứ ba tạo ra một vấn đề mang tính cấu trúc cho người tiêu dùng: khi có sự cố xảy ra, người lắp đặt đổ lỗi cho thiết kế của Tesla, Tesla đổ lỗi cho người lắp đặt, và khách hàng bị kẹt ở giữa.

Các khiếu nại về dịch vụ khách hàng diễn ra phổ biến và nhất quán. Tesla Energy chỉ có điểm đánh giá 2,6 trên 5 tại SolarReviews. Các diễn đàn như Reddit hay Tesla Motors Club đều đầy ắp những báo cáo về thời gian chờ đợi dịch vụ kéo dài hàng tháng, lịch hẹn không đến và đội ngũ hỗ trợ không thể liên lạc.

Tấm pin năng lượng mặt trời truyền thống mới của Tesla

Ngoài ra, còn có những vấn đề về sản phẩm chưa được giải quyết. Solar Roof của Tesla sử dụng bộ biến đổi chuỗi (string inverters) thay vì micro-inverter hoặc bộ tối ưu hóa công suất. Điều này có nghĩa là bóng che một phần trên bất kỳ khu vực nào của mái nhà có thể làm tắt sản xuất của toàn bộ chuỗi đó. Đây là một hạn chế thiết kế lớn mà các đối thủ lắp đặt pin mặt trời giải quyết bằng công nghệ tối ưu hóa cấp tấm pin từ các công ty như Enphase và SolarEdge.

Về mặt kinh tế, sản phẩm này cũng chưa bao giờ thực sự hiệu quả. Một mái Solar Roof trung bình có giá khoảng 106.000 USD trước khi tính các ưu đãi, so với khoảng 60.000 USD cho việc thay thế mái nhà truyền thống cộng với các tấm pin mặt trời thông thường — mức chênh lệch lên tới 46.000 USD.

Sự chuyển hướng sang tấm pin truyền thống

Các hành động của Tesla cho thấy sự chuyển hướng chiến lược rõ ràng. Công ty đã ra mắt tấm pin TSP-420 được lắp ráp tại Gigafactory New York ở Buffalo vào đầu năm 2026, có hệ thống tối ưu hóa công suất 18 vùng độc quyền — một sự thay đổi đầy mỉa mai khi giải quyết vấn đề bóng che mà kiến trúc bộ biến đổi chuỗi của Solar Roof không thể khắc phục.

Vào tháng 1 năm 2026, Musk công bố tại Davos rằng Tesla nhằm mục tiêu xây dựng công suất sản xuất pin mặt trời 100 GW mỗi năm tại Mỹ. Để đạt được mục tiêu này, Tesla được cho là đang đàm phán để mua thiết bị pin mặt trời trị giá 2,9 tỷ USD từ Trung Quốc, chủ yếu từ Suzhou Maxwell Technologies.

Tất cả những điều này đều liên quan đến sản xuất tấm pin truyền thống, không phải viên ngói Solar Roof. Việc chuyển hướng sang các tấm pin thông thường có lẽ là quyết định kinh doanh đúng đắn. Tấm pin rẻ hơn để sản xuất, nhanh hơn để lắp đặt và tính kinh tế thực sự hoạt động tốt cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, điều này không thay đổi thực tế rằng Tesla đã đưa ra những lời hứa cụ thể cho khách hàng Solar Roof và âm thầm rút lui khỏi những cam kết đó mà không bao giờ công khai thừa nhận điều gì sai trái.

Solar Roof chưa chính thức "chết", nhưng nó đang bị bỏ lại để phai dần trong khi Tesla theo đuổi những tiêu đề tiếp theo của mình.