Thành phố New York cấm học sinh dưới cấp trung học sử dụng AI trong lớp học

New York vừa trở thành một trong những khu vực có chính sách quản lý AI giáo dục nghiêm ngặt nhất nước Mỹ khi chính quyền thành phố quyết định áp dụng lệnh cấm toàn diện đối với học sinh từ mẫu giáo đến hết lớp 8. Động thái này đặt ra câu hỏi lớn về việc cân bằng giữa đổi mới công nghệ và bảo vệ sự phát triển tự nhiên của trẻ em trong bối cảnh AI đang thâm nhập ngày càng sâu vào mọi lĩnh vực.

Hình minh họa về chính sách cấm AI trong trường học

Lệnh cấm một năm và phạm vi ảnh hưởng

Thị trưởng New York Zohran Mamdani đã chính thức công bố chính sách mới cấm học sinh nhỏ tuổi sử dụng AI trong lớp học. Lệnh cấm kéo dài một năm, có hiệu lực từ năm học 2026-2027, sẽ ảnh hưởng đến khoảng 600.000 học sinh trường công từ bậc 2-K (tiền mẫu giáo) đến lớp 8.

Theo quy định mới của Sở Giáo dục New York:

• Giáo viên bị cấm sử dụng công cụ AI để chấm điểm bài tập.
• Học sinh không được dùng AI trong lớp cho đến khi vào trung học.
• Chatbot thiết kế cho mục đích bầu bạn và hỗ trợ tinh thần bị cấm ở mọi cấp lớp.
• Học sinh trung học chỉ được phép sử dụng AI trong các trường hợp cụ thể.

Triết lý đằng sau quyết định

Phát biểu về chính sách này, Thị trưởng Mamdani nhấn mạnh quan điểm bảo vệ sự phát triển tự nhiên của trẻ em:

"Trẻ em cần giáo viên và sự kết nối con người để học tập và phát triển. Các em cần phát triển kỹ năng cùng bạn bè, xây dựng mối quan hệ với nhà giáo dục và tự mình vật lộn với những vấn đề khó khăn. Ngành công nghệ muốn chúng ta tin rằng giáo dục sớm hỗ trợ bởi AI không chỉ là điều tất yếu mà còn cần thiết. Chúng tôi không nhìn nhận theo cách đó."

Hạn chế thiết bị số và thời lượng màn hình

Bên cạnh lệnh cấm AI, Sở Giáo dục New York còn đưa ra các quy định bổ sung:

• Cấm sử dụng màn hình cá nhân cho đến hết lớp 3.
• Giới hạn thời lượng màn hình khuyến nghị tối đa 45 phút mỗi ngày đối với học sinh trung học cơ sở.
• Giáo viên vẫn được phép dùng AI để lên kế hoạch bài giảng.
• Ngoại lệ có thể được cấp cho các công cụ AI hỗ trợ học sinh khuyết tật hoặc học sinh đa ngôn ngữ.
• Ngoại lệ cũng áp dụng cho các chương trình khoa học máy tính cụ thể.

Chương trình thí điểm AI cho bậc trung học

Thay vì cấm hoàn toàn AI ở bậc trung học, New York triển khai một chương trình thí điểm hạn chế tại tối đa 5 lớp học trong một số trường trung học. Các công cụ được chọn phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn và bảo mật dữ liệu, đồng thời giữ vai trò "học sinh là người tư duy chính".

Các công cụ tham gia thí điểm bao gồm:

• Quill – hỗ trợ tiếng Anh
• Edia – hỗ trợ môn toán
• Brisk Teaching – hướng dẫn luyện tập học tập
• Playlab và Intel AI-Ready Schools – hỗ trợ đa môn

Tất cả các công cụ này đều có giới hạn thời gian sử dụng, và học sinh trung học cũng sẽ được học các lớp kiến thức AI literacy hai lần mỗi năm để "tư duy phản biện" trước khi "phụ thuộc vào nó".

Bối cảnh rộng hơn và so sánh quốc tế

Quyết định này nối tiếp lệnh cấm "chuông đến chuông" đối với các thiết bị điện tử kết nối internet cá nhân (bao gồm điện thoại thông minh) được New York áp dụng từ năm học 2025-2026. Giới lãnh đạo khu học chánh New York nhận định chính sách mới về AI là một trong những quy định hạn chế nhất tại Mỹ hiện nay.

Đáng chú ý, xu hướng này không chỉ riêng tại Mỹ. Các quốc gia như Na Uy, Thụy Điển và Hà Lan cũng đã triển khai những thay đổi trên phạm vi toàn quốc nhằm giải quyết các lo ngại tương tự về tác động của công nghệ đối với trí não đang phát triển của trẻ em.

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Bài học từ New York đặt ra nhiều vấn đề đáng suy ngẫm cho các nhà hoạch định giáo dục Việt Nam. Trong khi Bộ Giáo dục và Đào tạo đang đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong trường học, câu hỏi về việc quản lý AI một cách có trách nhiệm — đặc biệt đối với lứa tuổi nhỏ — đang trở nên cấp thiết. Việc xây dựng hành lang pháp lý và khung chính sách rõ ràng ngay từ bây giờ sẽ giúp Việt Nam chủ động hơn trong việc đón nhận công nghệ mà vẫn bảo vệ được sự phát triển toàn diện của học sinh.