Tôi đã chạy Photoshop trên con chip máy tính giá 60 xu

Trong một thử nghiệm đầy thú vị, một nhà phát triển đã chạy được Adobe Photoshop trên chip Raspberry Pi RP2350 – một con chip chỉ có giá khoảng 60 xu (tương đương khoảng 15.000 đồng). Điều này được thực hiện thông qua việc giả lập một chiếc Apple Macintosh từ giữa những năm 1990, chứng minh sức mạnh tính toán đáng kinh ngạc của phần cứng hiện đại với mức giá cực kỳ rẻ.

Màn hình trắng đen hiển thị Adobe Photoshop với bản vẽ đơn giản chạy trên máy Mac giả lập

Một thử nghiệm đầy bất ngờ

Tác giả của bài viết, một người đam mê máy tính đơn giản và ít năng lượng, đã sử dụng Raspberry Pi RP2350 – một con chip mạnh mẽ với hai lõi xử lý 150MHz – để giả lập hệ điều hành Macintosh cổ điển. Kết quả là Photoshop chạy được trên màn hình trắng đen, đủ để vẽ những bức "chân dung tự họa" đơn giản.

Dù không thể so sánh với Photoshop hiện đại chạy trên máy tính cao cấp, nhưng điều đáng kinh ngạc là toàn bộ hệ thống – bao gồm chip, RAM, bộ nhớ và các linh kiện khác – chỉ có giá vài bảng Anh. Tác giả ước tính, một chiếc Macintosh SE tương đương vào năm 1989 có giá 3.495 bảng Anh, khi quy đổi theo lạm phát sẽ tương đương khoảng 9.554 bảng Anh (khoảng 300 triệu đồng) ngày nay.

"Máy tính ngày nay rẻ hơn rất nhiều so với trước đây, và chiếc máy tính này còn rẻ hơn cả một chiếc PC hiện đại."

Chạy WordPerfect và những trải nghiệm thú vị khác

Không chỉ dừng lại ở Photoshop, tác giả còn thử nghiệm chạy WordPerfect 1.0 – phần mềm soạn thảo văn bản phổ biến thời bấy giờ. Điều bất ngờ là trải nghiệm gõ phím trên giao diện đơn giản này lại rất dễ chịu, không bị phân tâm bởi thông báo hay giao diện phức tạp như trên MacBook hiện đại.

WordPerfect 1.0 chạy trên máy Mac giả lập

Câu hỏi về máy tính tối giản

Thử nghiệm này đặt ra những câu hỏi thú vị về tương lai của máy tính cá nhân: Liệu chúng ta có cần một chiếc laptop siêu mỏng, siêu nhẹ với màn hình e-paper (giấy điện tử) dịu mắt, chạy bằng năng lượng mặt trời, với giao diện đơn giản và không gây nghiện như các thiết bị hiện đại?

Tác giả đặt vấn đề về việc giảm thiểu rác thải điện tử, tiết kiệm năng lượng và tạo ra những chiếc máy tính "tử tế" hơn – một khái niệm đang được cộng đồng Solarpunk và Permacomputing quan tâm. Những chiếc máy tính tôn trọng quyền riêng tư, chạy bằng năng lượng mặt trời và có thể tự tùy chỉnh theo nhu cầu là một tương lai đầy hứa hẹn.

Hạn chế và khả năng mở rộng

Tất nhiên, không phải mọi thứ đều hoàn hảo. Web hiện đại quá phức tạp để có thể duyệt trên thiết bị này. Tuy nhiên, có những giải pháp trung gian như sử dụng phần mềm chuyển đổi chạy trên máy tính lớn hơn, hoặc sử dụng giao thức Gemini hay IRC messaging. Một số thiếu sót như chụp ảnh chất lượng thấp có thể được khắc phục bằng cách mang theo máy ảnh kỹ thuật số riêng.

Tiềm năng cho tương lai

Tác giả cũng điểm qua nhiều khả năng mở rộng thú vị khác: chạy hệ điều hành Plan9, giả lập Psion, hoặc thậm chí phát triển dựa trên dự án STEPS của Viện Nghiên cứu Viewpoints – vốn cố gắng đơn giản hóa máy tính từ năm 2012.

Dù có thể hơi hoài niệm về một quá khứ không tồn tại, nhưng việc khám phá những đánh đổi mà chúng ta đang chấp nhận với máy tính hiện đại là vô cùng quan trọng. Biết đâu, những thử nghiệm như thế này sẽ giúp chúng ta tạo ra những chiếc máy tính "tử tế" hơn, thân thiện hơn với cả người dùng lẫn môi trường.

Với mức giá chỉ bằng một tách cà phê, con chip RP2350 không chỉ là một món đồ chơi công nghệ mà còn là minh chứng rõ ràng cho thấy: tương lai của máy tính cá nhân có thể rẻ hơn, đơn giản hơn và bền vững hơn rất nhiều so với những gì chúng ta đang sử dụng ngày nay.