TP-Link muốn sản xuất router tại Mỹ: Lời hứa tỷ đô và những điều kiện chưa ngã ngũ

TP-Link, một trong những nhà sản xuất router Wi-Fi tiêu dùng lớn nhất thế giới, đang ở thế tiến thoái lưỡng nan tại thị trường Mỹ. Hãng vừa ra mắt dòng router Wi-Fi 8 đầu tiên nhưng không thể đưa sản phẩm vào Mỹ vì lệnh cấm router nước ngoài của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Đáng chú ý, các đối thủ như Netgear và Asus dù vẫn sản xuất router tại châu Á lại bất ngờ nhận được giấy miễn trừ toàn diện cho toàn bộ thiết bị mới. TP-Link, với cáo buộc có quan hệ với Trung Quốc, đến nay vẫn chưa xin được miễn trừ tương tự.

Router Wi-Fi 8 của TP-Link

Cam kết gần 1 tỷ USD và kế hoạch tại Mississippi

TP-Link tuyên bố sẵn sàng làm điều mà các đối thủ không chọn: đầu tư gần 1 tỷ USD để sản xuất router ngay trên đất Mỹ. Theo lá thư gửi FCC, hãng hứa tạo ra "hàng trăm việc làm lương cao trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển, sản xuất và xây dựng cho lao động Mỹ trong bốn năm tới".

Tuần này, TP-Link công bố biên bản ghi nhớ với nhà sản xuất hợp đồng Key Tronic để bắt đầu "lắp ráp nội địa" dòng router Wi-Fi 8 tại Corinth, bang Mississippi. Việc sản xuất có thể khởi động "sớm nhất là vào năm sau".

Ông Steve Kovsky, phụ trách các vấn đề doanh nghiệp của TP-Link, khẳng định đây không chỉ là việc gắn bo mạch vào vỏ nhựa. Theo ông, quy trình dự kiến bao gồm công nghệ gắn bề mặt (SMT), nhiều tầng kiểm tra chất lượng, đúc ép nhựa — tương tự những gì hãng đang làm tại nhà máy ở Việt Nam, nơi nguyên liệu thô đi vào và sản phẩm hoàn thiện đã kiểm thử, đóng gói đi ra.

Điều kiện tiên quyết: tấm vé miễn trừ từ FCC

Tuy nhiên, biên bản ghi nhớ này chỉ thành hiện thực nếu FCC cấp miễn trừ lệnh cấm router — hay còn gọi là "phê duyệt có điều kiện". Theo ông Kovsky, FCC chưa đưa ra bất kỳ tín hiệu nào về việc có chấp thuận hay không.

TP-Link đã cung cấp nhiều thông tin về cơ cấu tổ chức, quyền sở hữu và chuỗi cung ứng, nhưng phía FCC chưa hỏi thêm về các chủ đề khác. Đáng chú ý, cơ quan này cũng không thông báo rõ ràng khi từ chối phê duyệt có điều kiện.

"Chúng tôi đang hướng tới sự minh bạch hoàn toàn với các cơ quan chức năng và sẵn sàng đàm phán. Không có gì là bất di bất dịch", ông Kovsky nói.

Vì sao vẫn cần miễn trừ nhập khẩu khi sản xuất tại Mỹ?

Đây là câu hỏi mà chính ông Kovsky thừa nhận từng tự đặt ra. Câu trả lời nằm ở linh kiện: dù TP-Link mua chipset từ các công ty Mỹ như Qualcomm và Broadcom, hai hãng này không sản xuất chip ngay trên lãnh thổ Mỹ.

"Liệu chúng có được tính là sản phẩm Mỹ không?", ông đặt câu hỏi tu từ và thừa nhận: "Đây không phải điều chắc chắn, và chúng tôi vẫn mong có được miễn trừ".

Những rào cản chính trị và tranh cãi về an ninh

Hiện đã có năm bang khởi kiện liên quan đến cáo buộc TP-Link có quan hệ với Trung Quốc, và nhiều bang khác trực tiếp yêu cầu FCC không cấp miễn trừ. Các lý do được đưa ra gồm: hãng thống trị thị trường router tiêu dùng, là công ty Trung Quốc nhưng giả danh doanh nghiệp Mỹ, và sản phẩm mang lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng vào các hộ gia đình Mỹ.

Ông Kovsky cho rằng những cáo buộc này dựa trên thông tin sai lệch, kể cả con số thị phần. Theo ông, thị phần của hãng chỉ khoảng 9-10%, nằm trong nhóm ba nhà sản xuất dẫn đầu nhưng không áp đảo. Trang web TP-Link lý giải con số 10% được tính khi gộp cả router mà các nhà mạng cung cấp cho khách hàng.

"Chúng tôi không bán dữ liệu khách hàng hay chia sẻ với bất kỳ chính phủ nào. Chúng tôi sẽ không bao giờ làm vậy. Chúng tôi không cho phép backdoor trong sản phẩm. Mức độ dễ bị tổn thương trước mã độc của chúng tôi không cao hơn bất kỳ nhà sản xuất nào khác trong phân khúc này", ông khẳng định.

Giới quan sát chỉ ra rằng Netgear cũng từng vướng các bê bối bảo mật và từng bị tin tặc Trung Quốc nhắm tới, nhưng vẫn nhận được miễn trừ. Điều này cho thấy lệnh cấm router nhiều khả năng không thực sự xoay quanh yếu tố an ninh.

Chưa cam kết sản xuất "100% Made in USA"

TP-Link chưa sẵn sàng cam kết sẽ sản xuất toàn bộ router bán tại Mỹ ngay trên đất Mỹ. Ông Kovsky nói: "Tôi không nghĩ điều đó đã được xác định hoàn toàn. Một phần phụ thuộc vào việc FCC và chính quyền thực sự muốn đạt được điều gì".

Chính quyền Mỹ đã nêu mục tiêu rõ ràng: sản phẩm "Made in USA" phải có ít nhất 65% linh kiện cũng được sản xuất trong nước. TP-Link cho biết sẵn sàng tuân thủ, miễn là vẫn đảm bảo chất lượng và giá cả hợp lý — nhưng thừa nhận đây là thách thức lớn trong ngắn hạn vì phần lớn linh kiện hiện không được sản xuất tại Mỹ.

Khi được hỏi liệu khoản đầu tư có được triển khai hay không, đại diện TP-Link cho biết đây sẽ là quyết định kinh doanh cuối cùng của CEO, và bên thứ ba phụ trách truyền thông của hãng từ chối chia sẻ thêm số liệu việc làm cụ thể hay chi tiết kỹ thuật của quy trình lắp ráp.

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Câu chuyện của TP-Link đáng chú ý với thị trường Việt Nam ở hai điểm. Thứ nhất, nhà máy của hãng tại Việt Nam được chính đại diện công ty dẫn ra như hình mẫu cho quy trình sản xuất mà họ muốn tái lập tại Mỹ — cho thấy vị trí quan trọng của chuỗi sản xuất trong nước trong chiến lược toàn cầu của hãng.

Thứ hai, đây là ví dụ điển hình cho xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và áp lực địa chính trị đang định hình lại ngành thiết bị mạng. Khi các nước lớn siết chặt quy định về nguồn gốc sản phẩm, các thương hiệu quen thuộc với người dùng Việt như TP-Link có thể phải điều chỉnh danh mục, giá bán và cả thời điểm ra mắt sản phẩm mới tại từng thị trường.