Trải nghiệm Nvidia RTX Spark sau một tuần: Sức mạnh thật, nhưng giá trên trời

Nvidia đã chính thức bước vào thị trường chip laptop bằng RTX Spark N1X — một SoC dựa trên kiến trúc Arm được thiết kế cho máy tính xách tay và máy để bàn nhỏ gọn. Đây được xem là lời đáp trả trực tiếp của Nvidia đối với Apple, Intel, AMD và Qualcomm trong phân khúc chip hiệu năng cao.

Laptop RTX Spark từ Asus, HP và Lenovo

Ba phóng viên của The Verge đã dành một tuần trải nghiệm năm mẫu laptop khác nhau, và những gì họ thu được là bức tranh khá rõ ràng: RTX Spark là một con chip đầy tiềm năng, nhưng chỉ dành cho phân khúc siêu cao cấp.

Cấu hình và mức giá không dành cho số đông

Trước hết cần nhìn vào con số. Tất cả các mẫu laptop RTX Spark thế hệ đầu đều dùng cùng một chip N1X với 20 nhân CPU và 6.144 nhân CUDA, đi kèm bộ nhớ hợp nhất (unified memory) dung lượng lớn để chạy các mô hình AI cục bộ.

• HP OmniBook Ultra (32GB RAM): 3.199,99 USD
• Microsoft Surface Laptop Ultra (128GB RAM): 5.899,99 USD
• Asus ProArt P16 (128GB RAM, 2TB SSD): 6.999,99 USD

Có một phiên bản chip N1X rút gọn với 18 nhân CPU và 5.120 nhân CUDA, nhưng ngay cả cấu hình rẻ nhất là Surface Laptop Ultra hay Asus ProArt P14 với 24GB RAM cũng đã có giá 2.599,99 USD. Đây là mức giá mà phần lớn người dùng Việt Nam sẽ phải cân nhắc rất kỹ, đặc biệt khi giá linh kiện toàn cầu đang leo thang vì nhu cầu AI.

Windows on Arm đã đủ dùng?

Một trong những lo ngại lớn nhất khi chuyển sang laptop Arm là khả năng tương thích phần mềm. May mắn thay, theo trải nghiệm của cả ba phóng viên, vấn đề này gần như đã được giải quyết.

Antonio Di Benedetto cho biết Windows on Arm giờ không còn là trải nghiệm kém cỏi như vài năm trước. Nhờ làn sóng chip Snapdragon X của Qualcomm, hàng loạt ứng dụng đã có bản native cho Arm, còn các ứng dụng x86 cũ vẫn chạy tốt qua lớp giả lập Prism của Microsoft. Adobe đã có Photoshop và Premiere bản Arm từ lâu, và ngay cả Lightroom Classic — vốn vẫn là ứng dụng x86 — cũng hoạt động không vấn đề gì.

Sean Hollister thậm chí đã biến chiếc RTX Spark thành máy chính hằng ngày, cài đủ Signal, Discord, Audacity, CapCut, Evernote, Slack và nhiều ứng dụng khác. Anh khẳng định chưa từng phải bận tâm xem mình đang chạy ứng dụng Arm hay x86. Một vài lỗi nhỏ như cửa sổ Evernote biến mất khi alt-tab, hay ứng dụng không tuân theo chế độ tối của hệ thống, đều có thể khắc phục nhanh chóng.

Chơi game được, nhưng đừng mơ quá cao

Đây có lẽ là điểm gây tranh cãi nhất. Trước đây, Windows on Arm chưa từng được xem là nền tảng chơi game nghiêm túc. Với RTX Spark, Nvidia muốn thay đổi điều đó nhờ sức mạnh GPU giúp "càn quét" qua lớp giả lập.

Asus ProArt P16 với RTX Spark

Theo Tom Warren, ở thiết lập đồ họa trung bình, độ phân giải 1440p kèm DLSS Performance, hầu hết game đều đạt mức 60fps ổn định. Anh chơi Black Myth: Wukong được trung bình 70fps ở độ phân giải gốc 3270 x 2180, Cyberpunk 2077 đạt 66fps, còn Forza Horizon 6 đạt 57fps.

Tuy nhiên, Sean Hollister chỉ ra rằng CPU đôi khi lại là điểm nghẽn. Anh chơi mượt Returnal, Expedition 33 hay Jedi Survivor ở 60fps, nhưng khi vào Helldivers 2 thì ngay cả khi hạ xuống 1080p cũng không đảm bảo được 60fps vì có quá nhiều kẻ địch trên màn hình. Với Star Wars Zero Company, khung hình bị kẹp ở mức 37-39fps bất kể thiết lập nào.

Ngay cả những game cũ như Max Payne 2 (2003) cũng có lúc tụt xuống 50fps. Và hỗ trợ VR vẫn còn khá bấp bênh — mod VR của Titanfall 2 chạy được nhưng mất ổn định sau vài phút, trình điều khiển cho adapter không dây Steam Frame thì không cài được.

Nvidia quảng cáo N1X tương đương GPU RTX 5070 Laptop, nhưng qua thử nghiệm thực tế, hiệu năng nằm đâu đó giữa RTX 5070 và RTX 5060 Laptop.

Kết luận chung: nếu bạn là game thủ thuần túy, số tiền bỏ ra cho một chiếc desktop hoặc laptop có card đồ họa rời Nvidia truyền thống sẽ mang lại hiệu quả cao hơn nhiều.

Pin không đủ dùng một ngày làm việc

Dù được trang bị viên pin 99,9 Wh — mức tối đa còn được phép mang lên máy bay — thời lượng pin vẫn là điểm yếu cố hữu.

Sean Hollister ghi nhận thời gian dùng tốt nhất chỉ khoảng 5 giờ 40 phút làm việc thực tế ở độ sáng 50%, trong đó có một cuộc gọi video kéo dài một tiếng. Khi dựng video bằng CapCut, con số này giảm còn khoảng 5 giờ. Mức tiêu thụ pin thông thường khi làm việc trên web là 13-17 watt, tăng lên 20-30 watt khi xử lý video nhẹ, và vọt lên tới 120 watt khi chơi Indiana Jones and the Great Circle.

Điểm sáng duy nhất là tốc độ sạc: với nguồn USB-C PD 140W, máy sạc từ 0 lên 50% chỉ trong 20 phút, và đạt 95% sau 1 giờ 15 phút.

AI cục bộ: Hứa hẹn nhưng chưa chín muồi

Đây là lý do chính khiến nhiều người quan tâm đến RTX Spark: khả năng chạy các mô hình AI lớn ngay trên máy, không cần đám mây. Nhưng trải nghiệm thực tế lại khá thất vọng.

Mô hình AI cục bộ chạy trên Surface Laptop Ultra

Tom Warren nhận xét mọi thứ vẫn mang tính "bản beta dành cho lập trình viên": từ việc cài đặt các tác nhân AI với hàng loạt cửa sổ dòng lệnh, cho đến tiếng quạt rú ầm ĩ chỉ để trả lời một câu hỏi đơn giản. Anh thừa nhận mình khó tìm được nhiều tình huống sử dụng thuyết phục, vì nhiều tác vụ có thể hoàn thành nhanh hơn và không tốn pin nếu dùng mô hình đám mây miễn phí.

Sean Hollister kể lại việc chạy Hermes với mô hình Qwen3.8-27B để tạo bản tin hằng ngày: mất 10 phút và ngốn 10% pin, trong khi Claude trên đám mây làm xong chỉ trong nửa thời gian đó, với kết quả chi tiết và có nguồn dẫn tốt hơn. Lần thử thứ hai thậm chí còn tệ hơn — mất nhiều thời gian hơn và tiêu tốn tới 60% pin.

Antonio Di Benedetto thì tiêu hết 30% pin của Lenovo Yoga 9n trong 36 phút chỉ để nhờ mô hình Qwen 3.8 27B chỉnh kích thước và thêm nền trắng cho năm ảnh sản phẩm — và kết quả là cắt ảnh sai, làm mất một phần sản phẩm.

Điểm cộng rõ ràng của AI cục bộ là quyền riêng tư, khi dữ liệu không phải rời khỏi máy. Nhưng đổi lại, trải nghiệm còn quá phức tạp với người dùng phổ thông và tiêu tốn tài nguyên đáng kể.

Phần cứng: Xứng đáng với giá tiền

Nếu có một điểm mà cả ba phóng viên đều đồng tình, đó là chất lượng phần cứng ở mức xuất sắc.

• Asus ProArt P16: ba cổng USB-C, màn hình OLED rất sáng, cụm phím mũi tên dạng chữ T ngược, khe thẻ SD đầy đủ — lựa chọn cân bằng nhất
• HP OmniBook Ultra: khung máy chắc chắn nhất nhưng nặng gần 2,3kg, chỉ có khe microSD
• Lenovo Yoga 9n: chiếc 2-trong-1 duy nhất, hỗ trợ bút cảm ứng trên màn hình lẫn touchpad, màn hình OLED 16 inch 120Hz
• Surface Laptop Ultra: thiết kế giống MacBook Pro, cổng USB-C từ tính rất tiện, có cả khe SD và USB-A

Nhìn chung, đây là những chiếc laptop có bàn phím, touchpad haptic, màn hình và loa ở mức tốt đến xuất sắc. Nhưng chúng cũng tỏa nhiệt rất mạnh và gây tiếng ồn đáng kể khi hoạt động nặng.

Hiệu năng CPU: Vẫn thua Apple

Đây là điểm đáng thất vọng nhất. Dù RTX Spark tỏ ra ngang ngửa chip M5 Max của Apple trong một số bài kiểm tra đồ họa như render Blender, phần CPU lại kém xa.

So sánh hiệu năng RTX Spark với chip Apple M-series

Trong bài kiểm tra Geekbench 6 đa nhân, chip N1X chỉ đạt khoảng 20.000 điểm — tương đương một chiếc Mac Mini M6 12 nhân có giá khởi điểm chỉ 900 USD. Ở bài kiểm tra đơn nhân, khoảng cách còn lớn hơn khi các chip M5, M5 Pro và M5 Max của Apple không có đối thủ.

Tom Warren cho rằng Nvidia cần thêm thời gian để bắt kịp về CPU. Việc hãng chọn MediaTek — nhà sản xuất vốn nổi tiếng với phần cứng Wi-Fi hơn là CPU — làm đối tác phát triển phần CPU Arm phần nào lý giải kết quả này. Anh hy vọng thế hệ RTX Spark tiếp theo sẽ mạnh mẽ hơn.

Đánh giá chung

Cả ba phóng viên đều thống nhất rằng RTX Spark là một bước tiến quan trọng, nhưng chưa phải sản phẩm dành cho số đông.

• Tom Warren: Chip này sẽ làm tăng sự quan tâm đến Windows on Arm cho các tác vụ sáng tạo và chơi game. Đang có khoảng trống cho một phiên bản rẻ hơn tập trung vào game.
• Sean Hollister: Hay, nhưng quá đắt. Quá nóng và ồn khi làm những việc lẽ ra phải biện minh cho mức giá đó. Anh quan tâm đến ý nghĩa và hướng đi của nó hơn là muốn sở hữu một chiếc.
• Antonio Di Benedetto: Thích việc thị trường laptop có thêm cạnh tranh, nhưng mức giá siêu cao khiến RTX Spark gần như không thể tiếp cận. Anh mong chờ các lựa chọn rẻ hơn, cũng như thế hệ thứ hai có hiệu năng CPU cao hơn để thu hẹp khoảng cách với Apple.

Đối với người dùng Việt Nam, RTX Spark có thể sẽ chỉ xuất hiện với số lượng hạn chế và mức giá sau thuế còn cao hơn đáng kể. Nếu bạn là lập trình viên hoặc nhà sáng tạo nội dung chuyên nghiệp cần chạy AI cục bộ, đây là lựa chọn đáng cân nhắc trong tương lai. Còn nếu mục tiêu chính là chơi game hay làm việc văn phòng thông thường, những chiếc laptop dùng chip Snapdragon X hay thậm chí MacBook Air vẫn hợp lý hơn về mặt chi phí.