Nghiên cứu theo dõi 502 trẻ em Singapore từ 1-10,5 tuổi cho thấy thời gian xem màn hình tích lũy có liên quan tới kết quả học tập thấp hơn, nhưng không ảnh hưởng trí nhớ làm việc. Đặc biệt, giai đoạn từ 1-1,5 tuổi và 6 tuổi là những thời điểm nhạy cảm nhất, khi thời lượng xem màn hình cao dự báo điểm số và khả năng ghi nhớ kém hơn ở lứa tuổi 9-10.

Trẻ xem màn hình từ 1-8 tuổi: Nghiên cứu dài hạn tìm ra 'thời điểm vàng' ảnh hưởng tới học tập

Một nghiên cứu đoàn hệ dài hạn tại Singapore vừa công bố trên tạp chí World Journal of Pediatrics đã chỉ ra mối liên hệ rõ rệt giữa thời gian sử dụng màn hình ở trẻ nhỏ (từ 1 đến 8 tuổi) và kết quả học tập cũng như trí nhớ làm việc ở giai đoạn 9-10,5 tuổi. Điểm mấu chốt là nghiên cứu đã xác định được những giai đoạn phát triển "nhạy cảm" nhất, nơi tác động tiêu cực của màn hình là rõ rệt nhất, mang lại cái nhìn quan trọng cho các bậc phụ huynh trong kỷ nguyên số.

Phương pháp nghiên cứu: Theo dõi gần 10 năm

Nhóm nghiên cứu quốc tế đến từ Đại học Paris Cité, Đại học Quốc gia Singapore và các viện nghiên cứu khác đã phân tích dữ liệu từ 502 trẻ em trong khuôn khổ dự án GUSTO (Growing Up in Singapore Towards healthy Outcomes). Các bậc phụ huynh được hỏi về thời gian con em mình xem màn hình (tivi, máy tính bảng, điện thoại...) tại các mốc tuổi 1, 1,5, 2, 3, 6 và 8. Kết quả học tập và trí nhớ làm việc của trẻ sau đó được các nhà tâm lý học được đào tạo bài bản đánh giá bằng các bài kiểm tra chuẩn hóa quốc tế (Wechsler Individual Achievement Test và Letter-Number Sequencing task).

Kết quả chính: Thời gian xem trung bình lên tới 3 giờ/ngày

Biểu đồ minh họa các mối liên quan trong nghiên cứu

Số liệu cho thấy, trung bình một đứa trẻ trong nghiên cứu dành khoảng 2,1 giờ mỗi ngày xem màn hình khi tròn 1 tuổi, và con số này tăng lên 3,0 giờ mỗi ngày khi trẻ lên 8 tuổi. Ngay cả sau khi điều chỉnh các yếu tố gây nhiễu tiềm ẩn (như trình độ học vấn của mẹ, thu nhập gia đình, cân nặng khi sinh...), các nhà khoa học vẫn tìm thấy những mối liên hệ đáng kể.

Điểm mấu chốt: 'Thời điểm vàng' là giai đoạn sơ sinh và lúc 6 tuổi

Điều quan trọng nhất của nghiên cứu này là việc xác định các giai đoạn nhạy cảm:

Giai đoạn sơ sinh (1 tuổi và 1,5 tuổi): Đây là thời điểm mà việc xem màn hình có mối liên hệ mạnh mẽ nhất với kết quả học tập kém hơn ở năm 9 tuổi. Cụ thể, mỗi giờ xem màn hình thêm mỗi ngày ở tuổi 1 liên quan đến việc giảm 1,47 điểm chuẩn trong bài kiểm tra học vấn (95% CI: -2,37 đến -0,57).
Giai đoạn 6 tuổi: Thời điểm này cũng ghi nhận mối liên quan tiêu cực đối với cả kết quả học tập (giảm 0,88 điểm, 95% CI: -1,55 đến -0,21) và trí nhớ làm việc (giảm 1,01 điểm, 95% CI: -1,71 đến -0,31) ở độ tuổi 9-10,5.

Hình ảnh chi tiết khác từ nghiên cứu

Tác động tích lũy: Học tập đi xuống, trí nhớ không bị ảnh hưởng

Khi phân tích theo hướng "tiếp xúc tích lũy" (tức là tổng thời lượng xem màn hình trung bình trong suốt thời thơ ấu), kết quả cho thấy: thời gian xem màn hình càng nhiều trong suốt thời thơ ấu thì kết quả học tập ở tuổi lên 9 càng kém. Tuy nhiên, điều thú vị là mô hình tích lũy này lại không cho thấy mối liên quan rõ rệt với trí nhớ làm việc. Điều này gợi ý rằng trí nhớ làm việc có thể bị ảnh hưởng nặng nề hơn bởi những "cú sốc" tại các thời điểm phát triển cụ thể (như giai đoạn 1 tuổi hoặc 6 tuổi) thay vì bởi sự phơi nhiễm kéo dài.

"Nghiên cứu theo chiều dọc của chúng tôi cho thấy thời gian xem màn hình trung bình tích lũy có liên quan đến kết quả học tập thấp hơn nhưng không ảnh hưởng đến trí nhớ làm việc, với mức độ ảnh hưởng mạnh nhất được thấy ở thời gian xem màn hình trong giai đoạn sơ sinh." – Trích kết luận nghiên cứu.

Góc nhìn cho phụ huynh Việt Nam

Ở Việt Nam, với sự phổ biến của điện thoại thông minh và tivi thông minh, việc trẻ nhỏ tiếp xúc với màn hình từ rất sớm là điều khó tránh khỏi. Nghiên cứu này đưa ra một thông điệp vô cùng quan trọng:

Giai đoạn dưới 2 tuổi là thời điểm não bộ phát triển nhanh chóng và nhạy cảm nhất. Việc hạn chế tối đa thời gian sử dụng màn hình trong giai đoạn này là vô cùng cần thiết, ngay cả với các chương trình được quảng cáo là "giáo dục".
Không nên coi màn hình là "người trông trẻ". Việc giao tiếp, đọc sách và vui chơi cùng cha mẹ vẫn là nền tảng tốt nhất cho sự phát triển trí não và ngôn ngữ của trẻ.
Hãy chú ý đến tổng thời gian sàng lọc và nội dung trẻ xem, đặc biệt khi trẻ bước vào độ tuổi tiểu học, để đảm bảo sự cân bằng giữa việc học tập trực tuyến và các hoạt động thể chất, xã hội khác.

Nghiên cứu này không kết luận rằng mọi việc xem màn hình đều có hại, nhưng nó củng cố mạnh mẽ các khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về việc hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử, đặc biệt là ở trẻ dưới 5 tuổi. Đây là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ để các gia đình xây dựng "chế độ dinh dưỡng kỹ thuật số" lành mạnh cho con em mình ngay từ những năm tháng đầu đời.