Trung Quốc hủy sứ mệnh săn băng trên Mặt Trăng chỉ một ngày trước khi phóng

Trung Quốc vừa gây bất ngờ khi thông báo hủy bỏ sứ mệnh Hằng Nga 7 (Chang'e 7) chỉ một ngày trước kế hoạch phóng. Theo tuyên bố ngắn gọn từ Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA), sứ mệnh "không thể thực hiện trong khung cửa sổ phóng đã định trong năm nay do không đáp ứng được tiêu chí phóng", nhưng không nêu rõ lý do cụ thể.

Mục tiêu săn băng ở vùng cực Nam

Sứ mệnh Hằng Nga 7 được thiết kế để đưa một tàu đổ bộ xuống khu vực gần cực Nam Mặt Trăng — nơi được cho là có thể chứa băng nước trong các hố sâu hiếm khi có ánh sáng chiếu tới. Tàu đổ bộ này mang theo hai phương tiện khác: một rover bánh lốp và một "tàu nhảy" (hopper). Mục tiêu của tàu nhảy là thử nghiệm khả năng vượt qua các mép hố để tìm băng, sau đó nhảy ra ngoài và tiếp tục thám hiểm.

Điểm đáng chú ý khác là tàu đổ bộ được trang bị công nghệ hạ cánh tự động chính xác — một thách thức lớn trước địa hình hiểm trở mà các nhà khoa học dự đoán tại khu vực này. Cả ba phương tiện đều được thiết kế để sống sót qua nhiều đêm Mặt Trăng, mỗi đêm kéo dài hơn hai tuần với nhiệt độ có thể xuống dưới âm 200 độ C trong bóng tối.

Sứ mệnh cũng bao gồm một tàu quỹ đạo để hỗ trợ truyền dữ liệu và thực hiện các quan sát riêng.

Vì sao sứ mệnh này quan trọng?

Theo giáo sư Richard de Grijs đến từ Đại học Macquarie (Australia), sứ mệnh này mang ý nghĩa lớn vì nó đánh dấu "sự chuyển đổi từ đơn thuần khám phá Mặt Trăng sang xác định xem tài nguyên của nó có thực sự thể sử dụng được hay không".

"Các nhà khoa học Trung Quốc sẽ không tìm kiếm dấu hiệu của nước; chúng ta đã có bằng chứng thuyết phục về sự tồn tại của nước ở vùng cực Mặt Trăng. Câu hỏi cốt lõi của sứ mệnh là nước nằm ở đâu chính xác, ở dạng và nồng độ nào, và liệu con người có thể tiếp cận nó trong thực tế hay không."

Điều đáng tiếc là chúng ta sẽ phải chờ đến năm sau mới có thể bắt đầu tìm câu trả lời cho những câu hỏi này.

Nguyên nhân hủy phóng?

Truyền thông Trung Quốc đưa tin việc hủy sứ mệnh có thể do thời tiết xấu — một giả thuyết hợp lý khi cơ quan khí tượng nước này đã cảnh báo mưa lớn trước bão tại Hải Nam, nơi đặt bệ phóng của sứ mệnh. Tuy nhiên, CMSA không đề cập đến yếu tố thời tiết trong tuyên bố chính thức.

Được biết, các cửa sổ phóng cho phép bay đến cực Nam Mặt Trăng chỉ xuất hiện một đến hai lần mỗi năm, và không còn cửa sổ nào khả dụng trong năm nay. Điều này đồng nghĩa với việc sứ mệnh săn băng đầy tham vọng này sẽ phải lùi sang năm sau, với hy vọng thời tiết và các điều kiện kỹ thuật sẽ thuận lợi hơn.

Đối với giới quan sát công nghệ vũ trụ tại Việt Nam, việc Trung Quốc đặt nguyên tắc "thận trọng, độ tin cậy và an toàn tuyệt đối" lên hàng đầu là một tín hiệu cho thấy các chương trình khám phá Mặt Trăng ngày càng phức tạp và đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, dù điều đó có nghĩa là chấp nhận trì hoãn.