Từ người viết luật cấm cá cược đến lobbyist cho Kalshi: Cú xoay trục của cựu Thượng nghị sĩ Blanche Lincoln

Năm 2010, Thượng nghị sĩ Blanche Lincoln (D-Ark.) là một trong những người đặt nền móng cho luật Dodd-Frank, mở đường để Mỹ cấm các hợp đồng sự kiện liên quan đến thể thao. Mười lăm năm sau, bà lại đang vận động hành lang cho Kalshi — nền tảng thị trường dự đoán — để chính phủ cho phép cá cược thể thao trên các thị trường này. Công ty do bà sáng lập đã nhận 480.000 USD từ Kalshi kể từ năm 2024.

Lời cảnh báo năm xưa

Tháng 7/2010, trong phiên thảo luận tại Thượng viện về Đạo luật Cải cách Phố Wall và Bảo vệ Người tiêu dùng Dodd-Frank, Lincoln đã lên tiếng cảnh báo về sự trỗi dậy của các thị trường dự đoán.

"Sẽ khá dễ dàng để tạo ra một hợp đồng sự kiện xoay quanh các trận đấu thể thao như Super Bowl, Kentucky Derby hay giải golf Masters. Những loại hợp đồng này không phục vụ mục đích thương mại thực sự nào. Thay vào đó, chúng chỉ được dùng để cá cược."

Theo Lincoln thời điểm đó, nếu không được quản lý chặt chẽ, các thị trường dự đoán có thể lách luật cờ bạc bằng cách đưa ra các "hợp đồng sự kiện" cho phép người dùng đặt cược vào kết quả thể thao. Quan điểm này đã góp phần định hình khuôn khổ pháp lý hiện hành đối với thị trường dự đoán tại Mỹ.

Vị thế mới: Lobbyist cho chính điều mình từng phản đối

Hiện nay, Lincoln là lobbyist cho Kalshi — nền tảng thị trường dự đoán đang đấu tranh để được phép cung cấp hợp đồng cá cược thể thao. Bà đã trực tiếp kêu gọi Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) cho phép loại hình cá cược này tồn tại trên các thị trường dự đoán.

Công ty vận động hành lang do bà sáng lập đã nhận 480.000 USD từ Kalshi kể từ năm 2024, với nhiệm vụ vận động Quốc hội và CFTC nới lỏng quy định đối với các hợp đồng sự kiện.

Bối cảnh: Cuộc chiến pháp lý của thị trường dự đoán

Thị trường dự đoán — nơi người dùng đặt cược vào kết quả của các sự kiện từ bầu cử, kinh tế đến thể thao — đang là tâm điểm tranh cãi tại Mỹ. Kalshi và các nền tảng tương tự cho rằng hợp đồng sự kiện là một dạng công cụ tài chính hợp pháp, không phải cờ bạc. Trong khi đó, nhiều nhà quản lý và tổ chức thể thao lo ngại rủi ro thao túng và việc lách luật cờ bạc.

Sự đảo chiều của Lincoln phản ánh một thực tế quen thuộc trong chính trường Mỹ: cánh cửa quay giữa cơ quan lập pháp và ngành vận động hành lang. Một người từng viết luật giờ đây lại là người đấu tranh để thay đổi chính luật đó.

Góc nhìn cho Việt Nam

Câu chuyện này đáng chú ý với thị trường công nghệ và tài chính Việt Nam ở hai điểm. Thứ nhất, mô hình thị trường dự đoán (prediction market) đang ngày càng phổ biến trên toàn cầu nhờ công nghệ blockchain và nền tảng số, và việc hợp thức hóa nó sẽ tác động đến cách các quốc gia định hình luật cờ bạc trực tuyến. Thứ hai, đây là bài học về xung đột lợi ích khi các cựu quan chức chuyển sang vai trò vận động hành lang — điều mà nhiều nền kinh tế đang phát triển, trong đó có Việt Nam, cũng đang phải cân nhắc khi xây dựng khung pháp lý cho các sản phẩm công nghệ tài chính mới.