Twitch mặc định bật tính năng cho Amazon AI huấn luyện từ stream của bạn — trừ khi bạn tự tắt

Twitch vừa giới thiệu một công tắc mới trong cài đặt kênh giúp streamer chặn việc nội dung của họ bị sử dụng để huấn luyện các mô hình AI tạo sinh của Amazon. Tuy nhiên, điều gây tranh cãi là công tắc này mặc định ở trạng thái bật, nghĩa là toàn bộ stream, video, clip và cả tin nhắn chat đều có thể bị "hút" vào cỗ máy AI của gã khổng lồ công nghệ mà không cần sự đồng ý rõ ràng từ người dùng.

Cài đặt mặc định gây tranh cãi

Theo công bố từ Twitch, tính năng mới có tên "Training for Generative AI" (Huấn luyện cho AI tạo sinh) nằm trong phần cài đặt kênh. Khi được bật (và nó được bật sẵn), nội dung kênh — bao gồm livestream, video theo yêu cầu (VoD), clip, điểm nổi bật, văn bản, hình ảnh và cả tin nhắn chat — có thể được dùng để huấn luyện các mô hình AI tạo sinh của Amazon. Không chỉ dừng lại ở Twitch, các mô hình này còn có thể được áp dụng trong nhiều dịch vụ khác thuộc hệ sinh thái Amazon.

"Nếu để người dùng chọn tham gia, sẽ chẳng ai chọn cả. Thành thật mà nói, đó là câu trả lời. Vì vậy, nó sẽ được bật mặc định."

Đó là chia sẻ thẳng thắn của Mike Minton, Giám đốc sản phẩm của Twitch, trong một buổi livestream giải thích về thay đổi này. Lời thừa nhận của Minton khiến không ít người dùng bức xúc, bởi nó cho thấy Twitch hiểu rõ người dùng không muốn bị thu thập dữ liệu, nhưng vẫn chọn cách mặc định bật thay vì xin phép trước.

Không phải lần đầu Amazon dùng dữ liệu Twitch

Điều đáng chú ý là đây không phải lần đầu tiên Amazon sử dụng dữ liệu từ Twitch để huấn luyện AI. Theo nguồn tin từ Ars Technica, ngay từ năm 2024, Minton đã xác nhận tại một sự kiện do The Information tổ chức rằng Amazon đã sử dụng dữ liệu Twitch để huấn luyện các mô hình AI. Điều mới ở đây chỉ là người dùng giờ đây có một cơ chế chính thức để yêu cầu dừng việc khai thác này trong tương lai.

Twitch giải thích rằng, ví dụ, âm thanh từ các buổi stream có thể được dùng để cải thiện các mô hình chuyển giọng nói thành văn bản (speech-to-text), từ đó nâng cao chất lượng phụ đề không chỉ trên Twitch mà còn "trên toàn bộ Amazon".

Những "nếp gấp" còn bỏ ngỏ

Bên cạnh vấn đề mặc định bật, vẫn còn nhiều điểm mù trong chính sách mới:

• Phạm vi ảnh hưởng chéo: Cài đặt của chủ kênh sẽ quyết định liệu tin nhắn chat trong kênh đó có bị thu thập hay không. Nghĩa là nếu bạn tắt tính năng này trên kênh của mình, nhưng lại nhắn tin trong chat của một streamer khác vẫn bật cài đặt, tin nhắn của bạn vẫn có thể bị dùng để huấn luyện AI.
• Chỉ áp dụng cho tương lai: Từ ngữ của Twitch có chủ đích hướng tới "các cải tiến mô hình trong tương lai". Công ty không hề cam kết rằng việc tắt công tắc sẽ giúp rút lại những dữ liệu đã được "nhồi" vào mô hình trước đó.

Phản ứng từ cộng đồng

Động thái của Twitch đang nhận về nhiều ý kiến trái chiều trong cộng đồng streamer và người dùng. Nhiều người cho rằng đây là hành vi "lách luật" về quyền riêng tư, khiến người dùng phải chủ động tìm hiểu và tắt tính năng nếu không muốn bị thu thập dữ liệu. Số khác lại kỳ vọng việc này sẽ thúc đẩy các cơ quan quản lý sớm có những quy định chặt chẽ hơn về việc sử dụng dữ liệu người dùng để huấn luyện AI.

The Register (tờ báo công nghệ đưa tin đầu tiên) đã đặt câu hỏi với Amazon về việc những mô hình AI nào đã được huấn luyện trên dữ liệu Twitch, thời gian sử dụng dữ liệu kéo dài bao lâu, và liệu việc tắt tính năng có ảnh hưởng gì tới dữ liệu đã thu thập hay không. Hiện vẫn chưa có phản hồi chính thức.

Lời khuyên cho người dùng Việt Nam

Nếu bạn là streamer hoặc người xem Twitch thường xuyên tại Việt Nam, việc đầu tiên nên làm là vào Cài đặt kênh (Channel Settings) trên Twitch, tìm mục "Training for Generative AI" và tắt nó đi nếu bạn không muốn nội dung của mình bị khai thác. Hãy nhớ kiểm tra cả khi bạn tham gia chat ở kênh người khác — nếu chủ kênh chưa tắt tính năng, mọi thứ bạn gõ có thể đều được Amazon thu thập.

Một điều chắc chắn: cuộc chiến giữa quyền riêng tư của người dùng và nhu cầu "thức ăn" dữ liệu cho AI của các tập đoàn công nghệ vẫn chưa có hồi kết. Và với cách làm "mặc định bật, muốn thì tự tắt" như của Twitch, người dùng sẽ phải luôn trong tâm thế cảnh giác. ®