Việt Nam xây dựng nền tảng đám mây quốc gia: Tự chủ công nghệ và đảm bảo an ninh dữ liệu

Việt Nam xây dựng nền tảng đám mây quốc gia: Tự chủ công nghệ và đảm bảo an ninh dữ liệu

Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt kế hoạch phát triển nền tảng điện toán đám mây quốc gia nhằm thay thế các dịch vụ nước ngoài và đảm bảo chủ quyền dữ liệu. Quyết định này là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn bao gồm 20 công nghệ chiến lược, đặt mục tiêu biến Việt Nam thành quốc gia số phát triển vào năm 2035.

Quyết định chiến lược về chủ quyền số

Thủ tướng Lê Minh Hùng vừa ban hành Quyết định 808/QĐ-TTg, phê duyệt danh sách 20 công nghệ chiến lược mà Việt Nam ưu tiên phát triển để nâng cao năng lực tự chủ công nghệ. Trong đó, việc phát triển nền tảng điện toán đám mây quốc gia được xếp ở vị trí thứ 13.

Mục tiêu cốt lõi của dự án là "đảm bảo chủ quyền dữ liệu quốc gia và an ninh mạng cho chính phủ số và cơ sở hạ tầng kinh tế số then chốt". Chính phủ muốn xây dựng một hạ tầng số tập trung, an toàn và tin cậy, đồng thời dần thay thế các dịch vụ đám mây nước ngoài đang được các cơ quan nhà nước sử dụng nhằm giảm thiểu rủi ro rò rỉ dữ liệu và lộ bí mật nhà nước.

Thách thức với các nhà cung cấp đám mây nước ngoài

Động thái này cho thấy mối lo ngại của Chính phủ Việt Nam, cũng như nhiều quốc gia khác, về sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp đám mây lớn (hyperscalers) có thể chịu sự chi phối của pháp luật tại quốc gia sở tại.

Hiện tại, các "gã khổng lồ" như Microsoft, Google và Tencent Cloud chưa xây dựng trung tâm dữ liệu tại Việt Nam. AWS dự kiến triển khai Local Zones tại Hà Nội, Alibaba Cloud có kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu, còn Huawei Cloud cũng bày tỏ sự quan tâm. Tuy nhiên, bất kỳ khối lượng công việc nào của chính phủ Việt Nam hiện đang chạy trên các nền tảng này đều có thể vi phạm quy định pháp luật trong nước về việc lưu trữ thông tin cá nhân tại địa phương.

Hệ sinh thái công nghệ toàn diện

Bên cạnh điện toán đám mây, Quyết định 808/QĐ-TTg còn đề xuất phát triển nhiều công nghệ tiên tiến khác, bao gồm:

• Mô hình ngôn ngữ quy mô lớn (Large Language Model) dành riêng cho tiếng Việt.
• Trợ lý ảo và các ứng dụng AI cho camera, quản trị rủi ro tín dụng.
• Nền tảng giáo dục thông minh quốc gia áp dụng AI được kiểm soát.
• Tường lửa thế hệ tiếp theo, phần mềm chống mã độc, hệ thống SIEM và trung tâm vận hành an ninh tích hợp AI.
• Mã hóa kháng lượng tử và hệ thống phân tích hành vi người dùng và thực thể.

Ngoài ra, danh sách còn bao gồm các năng lực về xử lý đất hiếm, chuyên môn 5G, robot tự hành và công nghiệp, cũng như nâng cao kỹ năng thiết kế bán dẫn.

Tầm nhìn đến năm 2030 và 2035

Việt Nam đang đặt ra các mốc thời gian cụ thể để hiện thực hóa tham vọng số hóa của mình. Đến năm 2030, tất cả các dịch vụ công cốt lõi dự kiến sẽ được trực tuyến hóa, với hạ tầng số hỗ trợ đảm bảo an sinh xã hội, phòng chống tội phạm và bảo vệ an ninh quốc gia.

Đến năm 2035, Việt Nam phấn đấu trở thành một "quốc gia số phát triển". Khi đó, các cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ được kết nối và chia sẻ hiệu quả để hỗ trợ chính phủ thông minh, cho phép "ra quyết định dựa trên dữ liệu theo thời gian thực". Người dân sẽ được hưởng các dịch vụ số cá nhân hóa, tự động và tiện lợi, được tùy chỉnh theo từng sự kiện trong cuộc sống.