Windows biến vài tháng không dùng thành 'con tin' cập nhật suốt 7 giờ đồng hồ

Microsoft đang nỗ lực quảng bá rằng Windows ngày càng mượt mà và tiết kiệm tài nguyên hơn. Thế nhưng, câu chuyện từ một chiếc laptop chỉ nằm im vài tháng lại cho thấy một góc tối khác: khâu cập nhật vẫn có thể "giam" người dùng hàng giờ đồng hồ.

Bảy giờ đồng hồ cho một chiếc máy "ngủ đông"

Mới đây, một cây viết công nghệ đã bật lại chiếc laptop Windows 11 x64 vốn không được sử dụng trong vài tháng, nhằm kiểm chứng một cách cài đặt Windows 11 Home mà không cần tài khoản Microsoft. Máy vẫn chạy bản Windows 11 chính thức, chỉ là đã lâu không khởi động.

Kết quả thật đáng thất vọng: phải mất khoảng 7 giờ để đưa máy về trạng thái cập nhật đầy đủ.

Trong suốt quãng thời gian đó là:

• Hàng loạt bản cập nhật cho các thành phần của Windows
• Yêu cầu nâng cấp lên phiên bản hệ điều hành mới nhất
• Nhiều bản cập nhật firmware và driver cho phần cứng
• Vô số lần khởi động lại bắt buộc
• Và tất nhiên, không thể thiếu thanh tiến trình "nói dối" cùng bộ đếm phần trăm đầy khó hiểu

"Ừ thì tôi sẽ đứng ở mức 65% chừng một tiếng, rồi nhảy lên 98% trong 30 giây, sau đó treo tiếp ở đó thêm một tiếng nữa. Hihi."

Điều đáng nói là kiểu hành vi này đã tồn tại trên Windows suốt nhiều thập kỷ, kể từ khi Microsoft lần đầu tiên mang thanh tiến trình đến với người dùng. Đến nay, nó vẫn chưa phản ánh đúng tiến độ thực tế.

Không chỉ Microsoft mắc lỗi

Cần nhấn mạnh rằng đây là một thiết bị Windows bình thường, chạy bản phát hành chính thức. Vấn đề chỉ nằm ở chỗ nó không được bật trong vài tháng.

Microsoft không phải cái tên duy nhất mắc lỗi này, nhưng vì Windows quá phổ biến nên nó trở thành ví dụ dễ thấy nhất. Câu chuyện cho thấy một thách thức mà cả Microsoft lẫn các nhà sản xuất thiết bị phải giải quyết.

Điều đáng mừng là ngành công nghệ cuối cùng cũng bắt đầu quan tâm đến hiệu quả của mã nguồn, thay vì cứ ném thêm phần cứng vào những ứng dụng viết cẩu thả để chúng chạy tạm ổn. Microsoft thậm chí từng tuyên bố đang thu gọn dung lượng Windows xuống mức 8 GB RAM là đủ dùng.

Nhưng song song với đó, cần phải xử lý "cơn sóng thần cập nhật" vẫn ngày ngày đổ xuống người dùng.

Khi tư duy "lỗi thì vá sau" lên ngôi

Nhiều năm trước, một quản lý dự án DevOps từng tỏ ra khó hiểu khi được hỏi về khâu kiểm thử và xác thực trước khi phát hành. Với anh ta, unit testing là đủ. Và nhờ các phương pháp phát triển hiện đại, nếu có vấn đề thì chỉ cần đẩy một bản cập nhật là xong.

Tư duy "cứ để lên production rồi sửa sau" ấy đã ăn sâu vào ngành công nghệ, và chính nó tạo ra dòng thác cập nhật không dứt.

Tất cả những điều này chỉ hợp lý nếu người dùng sẵn sàng chấp nhận việc cập nhật liên tục, cùng khả năng phải chờ đợi hàng giờ nếu chẳng may bỏ bê thiết bị vài tháng.

Bài toán thực sự cần giải

Việc cắt giảm vài giây thời gian khởi động chẳng có ý nghĩa gì nếu người dùng phải đối mặt với hàng trang cập nhật đang chờ sẵn.

Ngành công nghệ đang thức tỉnh trước nhu cầu về hiệu quả, hoặc ít nhất Microsoft đang như vậy. Nhưng để lời hứa về một Windows nhẹ nhàng và nhanh nhẹn trở thành hiện thực, Redmond cần giải quyết triệt để vấn đề cập nhật — thứ vẫn đang âm thầm biến người dùng thành "con tin" mỗi khi họ quay lại với chiếc máy tính của mình.