Amazon thu hẹp mảng AI: Nova bị "đóng băng", dồn lực cho mô hình nền tảng mới

Amazon đang tiến hành tái cấu trúc mạnh mẽ mảng trí tuệ nhân tạo sau một thời gian dài không đạt được kết quả như mong đợi. Phần lớn các mô hình Nova của hãng bị đưa về trạng thái duy trì tối thiểu, còn nguồn lực chủ chốt được chuyển sang một nhóm nghiên cứu "mô hình tiên phong" mới. Động thái này cho thấy tham vọng AI của gã khổng lồ thương mại điện tử đang bị thu hẹp đáng kể.

Khi Nova không còn là ưu tiên

Trong khi OpenAI có ChatGPT, Anthropic có Claude và Google có Gemini, người dùng khó có thể kể tên một mô hình AI nổi bật nào của Amazon. Mô hình được kỳ vọng nhất của hãng là Nova, nhưng theo Bloomberg, thương hiệu này gần như không có chỗ đứng trong nhận thức công chúng.

Amazon thu hẹp mảng phát triển AI nội bộ sau thời gian dài không đạt kỳ vọng

Theo các nguồn tin nội bộ, Amazon đang thu hẹp tham vọng đối với hầu hết các mô hình Nova và tổ chức lại các nhóm phát triển AI để tập trung vào những mục tiêu được xem là "ưu tiên cao nhất". Cụ thể, các mô hình văn bản, tạo video và tạo hình ảnh của Nova đều bị đặt vào trạng thái "giữ đèn sáng" — tức là về mặt kỹ thuật vẫn được hỗ trợ, nhưng chỉ nhận mức tài nguyên tối thiểu để duy trì hoạt động.

Điều đáng chú ý là Amazon từng đầu tư không ít cho dòng mô hình ngôn ngữ lớn Nova, vốn được kỳ vọng sẽ giúp hãng cạnh tranh sòng phẳng với các đối thủ trong cuộc đua AI. Tuy nhiên, kết quả thực tế cho thấy những mô hình này không đáp ứng được tham vọng ban đầu, buộc công ty phải điều chỉnh lại chiến lược.

Dồn lực cho "mô hình tiên phong" của Pieter Abbeel

Thay vì dàn trải trên nhiều dòng mô hình, Amazon đang chuyển nhân lực và năng lực tính toán về một nỗ lực "mô hình tiên phong" duy nhất do Pieter Abbeel dẫn dắt. Ông hiện là giám đốc Phòng thí nghiệm Học máy Robot của Đại học Berkeley, đồng thời là nhà sáng lập công ty robotics Covariant — đơn vị đã được Amazon thâu tóm vào năm 2024.

Việc lựa chọn Abbeel cho thấy định hướng mới của Amazon: gắn AI chặt hơn với robot và tự động hóa. Thời điểm Abbeel gia nhập hãng, nhóm của ông đang phát triển AI cho robot, hướng đi này khá ăn khớp với tham vọng tự động hóa mọi khâu có thể trong hệ sinh thái của Amazon, từ kho hàng đến vận chuyển.

Việc thu hẹp danh mục mô hình cho thấy Amazon đang chọn cách đầu tư có trọng tâm thay vì chạy theo số lượng, đồng thời ưu tiên những ứng dụng AI gắn trực tiếp với lợi thế vận hành và robot của hãng.

Văn phòng nghiên cứu AGI bị đóng cửa

Thông tin tái cấu trúc được đưa ra chỉ một tuần sau khi Amazon đóng cửa một trong những văn phòng AI quan trọng tại San Francisco. Văn phòng này có khoảng 80 nhân sự chuyên nghiên cứu AGI — cấp độ phát triển AI được cho là có khả năng đạt trí tuệ và tư duy ngang con người.

Việc đóng cửa văn phòng nghiên cứu AGI cùng với việc "đóng băng" các mô hình Nova cho thấy Amazon đang hạ thấp kỳ vọng ngắn hạn đối với AI tổng quát, trong bối cảnh ngày càng nhiều câu hỏi về khả năng sinh lời của các mô hình ngôn ngữ lớn.

Bài học cho thị trường AI nói chung

Động thái của Amazon phản ánh một xu hướng đáng chú ý: sau giai đoạn bùng nổ đầu tư, các ông lớn công nghệ đang bước vào giai đoạn sàng lọc và tính toán hiệu quả đầu tư cho AI. Không phải mô hình nào cũng có thể trở thành "ChatGPT tiếp theo", và chi phí vận hành các mô hình ngôn ngữ lớn — đặc biệt về năng lực tính toán — là không hề nhỏ.

Với Amazon, việc rút lui khỏi cuộc đua mô hình phổ thông để tập trung vào AI cho robot và tự động hóa có thể là lựa chọn thực dụng hơn. Dù vậy, câu hỏi lớn vẫn còn đó: liệu hướng đi mới này có đủ để Amazon tạo ra dấu ấn riêng trong lĩnh vực AI, hay chỉ là bước lùi tiếp theo trong một cuộc đua mà hãng đang tụt lại phía sau?