Amazon thừa nhận không biết cách đạt mục tiêu zero carbon vào năm 2040

Giám đốc phụ trách phát triển bền vững của Amazon vừa thừa nhận rằng công ty chưa có kế hoạch cụ thể để đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2040. Lời thú nhận này đặt ra câu hỏi lớn: nếu tập đoàn lớn nhất thế giới còn loay hoay, thì ai mới có thể làm được?

Lời thú nhận thẳng thắn nhưng đáng thất vọng

Phát biểu tại một sự kiện do Axios tổ chức, bà Kara Hurst — Giám đốc phụ trách phát triển bền vững của Amazon — cho biết công ty vẫn đang nỗ lực hướng tới mục tiêu đã đề ra, nhưng không ngần ngại thừa nhận:

"Tôi sẽ không ngồi đây và nói rằng chúng tôi biết hết mọi cách để làm điều này."

Lời thừa nhận vừa thẳng thắn, vừa thực tế, nhưng cũng không khỏi gây thất vọng. Amazon là một trong những công ty lớn nhất hành tinh, với doanh thu năm ngoái tăng 12% lên 717 tỷ USD — tương đương quy mô nền kinh tế Ireland. Nếu một tập đoàn tầm cỡ đó còn không có kế hoạch giảm phát thải rõ ràng, thì ai sẽ là người dẫn đường?

Sự trỗi dậy của Amazon phản ánh một xu hướng mà Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres từng chỉ ra: quyền lực đang dịch chuyển từ các chính phủ sang một vài tập đoàn khổng lồ. Khi quyền lực chuyển dịch, trách nhiệm cũng đi theo. Câu hỏi đặt ra là: Amazon phải gánh bao nhiêu trách nhiệm?

Amazon đã làm được gì?

Không thể phủ nhận rằng Amazon đã có những bước đi cụ thể. Bà Hurst cho biết công ty là "một trong những bên mua năng lượng sạch lớn nhất thế giới trong nhiều năm liên tiếp", với 42 gigawatt trong danh mục đầu tư năng lượng tái tạo.

Công ty cũng tuyên bố đã giảm cường độ carbon — lượng khí thải trên mỗi đô la doanh thu. Tuy nhiên, con số này phụ thuộc vào khung thời gian được chọn: năm ngoái, cường độ carbon thực tế đã tăng so với năm 2024, dù vẫn thấp hơn mức của năm 2022.

Về mặt chính thức, Amazon khẳng định vẫn giữ cam kết riêng của mình. Trong phản hồi bằng văn bản gửi TechCrunch, bà Hurst nhấn mạnh: "Chúng tôi tự chịu trách nhiệm với mục tiêu The Climate Pledge — trung hòa carbon vào năm 2040. Cam kết đó không thay đổi."

Nhưng những lựa chọn lại đi ngược cam kết

Tuy nhiên, Amazon cũng đã đưa ra những quyết định làm xói mòn vị thế dẫn đầu của mình trong lĩnh vực khí hậu. Đầu năm nay, một cuộc điều tra tiết lộ kế hoạch xây dựng nhà máy điện khí tự nhiên công suất 7,65 gigawatt để cung cấp năng lượng cho một trung tâm dữ liệu AI. Dự án với 35 tuabin này có thể thải ra tới 33 triệu tấn CO2 mỗi năm, trở thành nguồn phát thải đơn lẻ lớn nhất tại Mỹ.

Đây là minh chứng rõ ràng cho một thực tế: hầu hết doanh nghiệp đều ưu tiên tăng trưởng doanh thu hơn các cam kết khí hậu. Với một công ty vận hành dịch vụ đám mây lớn nhất thế giới như Amazon, AI rõ ràng là động lực doanh thu không thể bỏ qua — bất chấp cái giá về môi trường.

Bài học cho ngành công nghệ

Giới công nghệ khí hậu từng hy vọng rằng khi năng lượng sạch trở nên rẻ hơn, thị trường sẽ tự điều chỉnh để giảm phát thải. Một vài câu chuyện thành công đã xuất hiện, nhưng như làn sóng AI cho thấy, cách tiếp cận đó có giới hạn của nó.

Ngay cả Amazon — một trong những doanh nghiệp dẫn đầu lĩnh vực năng lượng sạch — cũng đặt cược lớn vào khí tự nhiên. Qua đó, công ty gần như ngầm thừa nhận rằng biến đổi khí hậu là vấn đề để các thế hệ lãnh đạo tương lai giải quyết.

Đối với độc giả Việt Nam, câu chuyện này cũng đáng suy ngẫm. Các trung tâm dữ liệu và dịch vụ đám mây đang mở rộng nhanh chóng tại khu vực Đông Nam Á, kéo theo nhu cầu năng lượng khổng lồ. Việc cân bằng giữa tăng trưởng số và cam kết khí hậu sẽ là bài toán không dễ giải, không chỉ với Amazon mà với toàn bộ ngành công nghệ toàn cầu.