Amazon thừa nhận mất vĩnh viễn dữ liệu khách hàng sau các cuộc tập kích của Iran vào trung tâm dữ liệu

Amazon Web Services (AWS) vừa chính thức thừa nhận rằng một phần dữ liệu khách hàng lưu trữ tại Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã mất vĩnh viễn sau các cuộc tập kích bằng drone của Iran vào trung tâm dữ liệu của hãng. Đây là một trong những sự cố nghiêm trọng nhất từng xảy ra với hạ tầng đám mây toàn cầu, khiến giới công nghệ phải đặt lại câu hỏi về giới hạn của các cam kết dự phòng dữ liệu.

AWS không thể khôi phục dữ liệu tại một vùng khả dụng ở UAE

Theo bản cập nhật trên bảng điều khiển AWS đăng ngày 15/9, công ty cho biết họ "không thể khôi phục quyền truy cập vào các tài nguyên và dữ liệu" được lưu trữ tại một số trung tâm dữ liệu bị hư hại do chiến sự. Thông tin này lần đầu được Reuters đưa tin.

Cụ thể, dữ liệu khách hàng đã mất không thể cứu vãn tại một trong ba vùng khả dụng (availability zone) của khu vực UAE, mang mã định danh mec1-az2. Mỗi vùng khả dụng được vận hành bởi một hoặc nhiều trung tâm dữ liệu Amazon. Hiện AWS vẫn đang nỗ lực "khôi phục tài nguyên khu vực" và đưa các tài nguyên tại hai vùng khả dụng còn lại ở UAE hoạt động trở lại.

Bản cập nhật cũng đề cập đến công việc thay thế "hạ tầng bị ảnh hưởng" và hứa sẽ thông báo cho khách hàng về tiến độ khôi phục dịch vụ trong những tháng tới.

Thiệt hại ở Bahrain còn nghiêm trọng hơn

Mức độ phá hủy tại khu vực Bahrain dường như còn lớn hơn nhiều, bởi Amazon thừa nhận không thể khôi phục quyền truy cập tài nguyên và dữ liệu trên cả ba vùng khả dụng tại đây.

"Thiệt hại đối với hạ tầng của chúng tôi trải rộng trên nhiều vùng khả dụng và vượt quá khả năng chịu đựng mà các dịch vụ khu vực cũng như đa vùng khả dụng của chúng tôi được thiết kế để đáp ứng."

Đây là lời thừa nhận đáng chú ý: kiến trúc đa vùng khả dụng vốn được xem là "tấm khiên" bảo vệ dữ liệu trước sự cố cục bộ, nhưng rõ ràng không được thiết kế để chống chịu chiến tranh. AWS đã tạm ngừng tính phí khách hàng tại các khu vực bị ảnh hưởng và dành sáu tháng qua để cố gắng khôi phục hoạt động bình thường.

Diễn biến các cuộc tập kích

Các cuộc tập kích bằng drone của Iran nhắm vào trung tâm dữ liệu Amazon lần đầu diễn ra ngày 1/3, trong những ngày đầu của cuộc chiến bắt đầu từ các đợt tấn công của Mỹ – Israel vào Iran hôm 28/2.

Ngay sau đó, AWS đã kêu gọi khách hàng di chuyển tài nguyên sang các vùng đám mây khác và sử dụng bản sao lưu từ xa để khôi phục những tài nguyên không thể truy cập. Theo báo cáo, dịch vụ đám mây này cũng đã phát hành 150 triệu USD tín dụng cho khách hàng sau các cuộc tập kích ban đầu.

• Ngày 1/4: Iran tiếp tục tập kích nhắm vào trung tâm dữ liệu Amazon tại Bahrain, gây gián đoạn thêm một vùng khả dụng.
• Ngày 24/7: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran phóng tên lửa nhắm trực tiếp vào cấu trúc trung tâm dữ liệu Amazon còn lại ở Bahrain. Thiệt hại được xác nhận độc lập qua ảnh vệ tinh.

AWS cho biết hầu hết khách hàng bị ảnh hưởng đã làm theo khuyến nghị di chuyển khối lượng công việc điện toán đám mây sang nơi khác. Công ty khẳng định "vẫn cam kết hỗ trợ khách hàng tại Bahrain trong dài hạn" và sẽ cập nhật thêm vào đầu năm 2027.

Bài học cho hạ tầng đám mây toàn cầu

Sự việc này mang lại nhiều hàm ý quan trọng, kể cả với người dùng và doanh nghiệp Việt Nam:

• Không có "đám mây miễn nhiễm" với địa chính trị. Các khu vực dữ liệu đặt tại điểm nóng xung đột có thể trở thành mục tiêu quân sự, bất kể nhà cung cấp là ai.
• Sao lưu đa vùng chưa đủ nếu các vùng nằm cùng một quốc gia. Việc cả ba vùng khả dụng tại Bahrain cùng bị vô hiệu hóa cho thấy chiến lược dự phòng cần tính đến khoảng cách địa lý và rủi ro địa chính trị.
• Cần chiến lược đa nhà cung cấp (multi-cloud). Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang phụ thuộc lớn vào một nhà cung cấp đám mây duy nhất; sự cố này là lời nhắc nhở về rủi ro tập trung.
• Kiểm tra kỹ thỏa thuận mức dịch vụ (SLA). Cam kết về độ sẵn sàng và khôi phục thảm họa thường không bao hàm các tình huống bất khả kháng như chiến tranh.

Trong khi đó, cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran đã lan rộng thành xung đột khu vực và châm ngòi một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, do các cuộc tấn công vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz và Bab al-Mandeb. Một trong số ít điểm sáng là sự quan tâm tăng vọt trên toàn thế giới đối với các nguồn năng lượng tái tạo, chẳng hạn như tấm pin mặt trời áp mái.

Nguồn: Ars Technica