Apollo: Lợi nhuận từ AI gần như chỉ chảy vào Big Tech

Apollo Global Management vừa đưa ra một nhận định gây chú ý: AI vẫn chưa tạo ra lợi ích tài chính thực sự cho các doanh nghiệp Mỹ nằm ngoài lĩnh vực công nghệ. Theo quỹ đầu tư toàn cầu này, lợi nhuận từ làn sóng AI dường như chỉ tập trung vào một nhóm nhỏ các ông lớn công nghệ, trong khi đại đa số doanh nghiệp còn lại của chỉ số S&P 500 chưa ghi nhận được chuyển biến nào.

Magnificent Seven hưởng lợi, phần còn lại đứng ngoài

Trong bài phân tích đăng trên blog Daily Spark, chuyên gia kinh tế trưởng Torsten Slok của Apollo lập luận rằng doanh thu trên mỗi lao động có thể đang tăng ở nhóm Magnificent Seven — gồm các hyperscaler cùng Apple, Nvidia và Tesla — nhưng điều này không xảy ra với phần còn lại của S&P 500.

Ông Slok cũng đưa ra kết luận tương tự với biên lợi nhuận và khả năng AI thúc đẩy tăng trưởng năng suất doanh nghiệp, kèm theo các biểu đồ để củng cố nhận định.

Đáng chú ý, doanh nghiệp Mỹ bắt đầu nhìn khoản chi cho token AI không phải như nguồn tăng trưởng, mà như một trung tâm chi phí đang bào mòn lợi nhuận.

"Trong kinh doanh, trí tuệ chủ yếu là phán đoán, và do đó phụ thuộc vào bối cảnh. AI không thực sự hiểu bất cứ điều gì, đặc biệt là trách nhiệm giải trình, niềm tin, văn hóa, những quy tắc bất thành văn, các đánh đổi đạo đức hay sự công bằng."

— Torsten Slok, chuyên gia kinh tế trưởng Apollo

Tranh cãi và những ý kiến trái chiều

Nhận định của Apollo đã vấp phải phản ứng từ một bộ phận giới quan sát. Trên mạng xã hội, nhiều người cho rằng họ không thấy bức tranh giống như Slok mô tả. Số khác lại liên hệ với bài học từ ngành PC: năng suất lao động từng đi sau việc ứng dụng máy tính rộng rãi trong doanh nghiệp cả một thập kỷ hoặc hơn.

Tuy vậy, quan điểm này khá tương đồng với nhiều báo cáo mà giới phân tích đã ghi nhận trong vài năm trở lại đây:

• Một khảo sát của PwC hồi đầu năm cho thấy phần lớn CEO không ghi nhận doanh thu tăng hay chi phí giảm từ AI, dù đã đầu tư mạnh.
• Nghiên cứu của Deloitte cũng chỉ ra rằng việc ứng dụng công cụ AI chưa giúp cải thiện lợi nhuận của hầu hết doanh nghiệp.
• McKinsey nhận định thế giới doanh nghiệp đang ở điểm chuyển mình, nhưng thừa nhận số doanh nghiệp báo cáo lợi nhuận tăng thực sự từ AI vẫn giữ nguyên.

Bài toán kinh tế của hạ tầng AI

Apollo còn chỉ ra tốc độ tăng chi tiêu cho token đang chậm lại, cho thấy khoản chi này rất nhạy cảm với giá. Chỉ cần chi phí tăng nhẹ, nhu cầu có thể sụt giảm hoặc chuyển sang các mô hình mã nguồn mở rẻ hơn.

Điều này đặt dấu hỏi về tính kinh tế của việc đổ hàng tỷ USD xây dựng thêm trung tâm dữ liệu, nếu lượng compute tạo ra chỉ mang lại biên lợi nhuận khiêm tốn.

Với doanh nghiệp Việt Nam, đây là lời nhắc đáng cân nhắc: làn sóng AI mở ra nhiều cơ hội, nhưng việc đầu tư cần gắn với bài toán chi phí – lợi ích cụ thể thay vì chạy theo xu hướng. Các doanh nghiệp nên xác định rõ điểm đau thực sự trong vận hành, đo lường kết quả trước và sau khi triển khai, đồng thời ưu tiên những giải pháp phù hợp với quy mô và nguồn lực của mình.

Câu chuyện của Apollo cho thấy AI chưa phải "cây đũa thần" tạo lợi nhuận tức thì — giá trị thực sự sẽ đến từ những tổ chức biết kết hợp công nghệ với phán đoán, bối cảnh và trách nhiệm giải trình.