App Store 2026: 1/10 ứng dụng nhắc tới AI, 20% bị bỏ rơi

App Store đang ngày càng “AI hóa” phần mô tả, nhưng cũng có một bộ phận lớn ứng dụng bị chính nhà phát triển bỏ quên. Một nghiên cứu dữ liệu của Obelisk Club đã phân tích 178.637 ứng dụng iPhone, iPad và Mac từng góp mặt trong bảng xếp hạng App Store kể từ ngày 9/10/2026, ở 173 quốc gia và vùng lãnh thổ, để trả lời năm câu hỏi về thị trường ứng dụng.

Tỷ lệ ứng dụng nhắc tới AI theo danh mục

Cứ 10 ứng dụng thì gần 1 nhắc tới AI

Có 17.456 ứng dụng, tương đương 9,8%, nhắc tới AI, GPT, machine learning (học máy), generative (sinh tạo) hoặc chatbot trong tên hoặc phần đầu mô tả trên App Store.

Nhóm này tập trung mạnh ở Graphics & Design (đồ họa và thiết kế) với 43%, tiếp theo là Photo & Video với 23,4% và Developer Tools (công cụ lập trình) với 22,1%. Ở chiều ngược lại, Games chỉ đạt 4,5%, Shopping và Travel cùng ở mức 3,2%, thấp nhất là Navigation với 2,6%.

Đáng chú ý, việc gắn mác AI không giúp điểm đánh giá cao hơn rõ rệt: trong số ứng dụng có ít nhất 50 lượt đánh giá, nhóm nhắc tới AI đạt trung bình 4,49 sao, nhóm còn lại là 4,4 sao.

Nghiên cứu cũng lưu ý rằng tiêu chí này chỉ phản ánh việc ứng dụng tự quảng cáo bằng AI, không chứng minh tính năng thực sự phụ thuộc vào AI.

Tỷ lệ ứng dụng miễn phí có mua trong ứng dụng theo danh mục

Miễn phí tải về, nhưng không hẳn miễn phí dùng

Trong 164.056 ứng dụng tải miễn phí, có 26,7% nói rõ trong mô tả rằng họ có mua trong ứng dụng (in-app purchase), gói đăng ký (subscription), bản dùng thử hoặc bản Pro.

Graphics & Design dẫn đầu với 60,2%, Photo & Video theo sau với 56,1%. Nhóm thấp nhất là Shopping (11,5%) và News (13,5%) — theo nghiên cứu, nhiều ứng dụng trong số này thuộc về doanh nghiệp vốn kiếm tiền bên ngoài ứng dụng.

Một điểm đáng chú ý: ứng dụng có bán mua trong ứng dụng hoặc gói đăng ký có xác suất nhắc tới AI cao gấp 3 lần so với ứng dụng miễn phí thuần túy, 19,9% so với 6,6%.

Nhóm tác giả thừa nhận con số 26,7% nhiều khả năng còn thấp hơn thực tế, vì những ứng dụng không nói gì trong mô tả vẫn có thể đang bán gói trả phí.

Nhà phát triển độc lập chiếm hơn 2/3 bảng xếp hạng

Theo định nghĩa của nghiên cứu, 67,3% ứng dụng trên bảng xếp hạng đến từ nhà phát triển độc lập. Chất lượng không hề thua kém: điểm đánh giá trung bình của họ là 4,41 sao, ngang bằng 4,41 sao của các nhà phát hành lớn (chỉ tính ứng dụng có ít nhất 50 lượt đánh giá).

Tỷ lệ này cao nhất ở Developer Tools (76,5%), Sports (74,7%) và Navigation (74,4%), thấp nhất ở Games (59,9%).

Tỷ lệ ứng dụng do nhà phát triển độc lập nắm giữ theo danh mục

1/5 ứng dụng đã “chết” về mặt cập nhật

70,9% ứng dụng trong bảng xếp hạng được cập nhật trong vòng sáu tháng gần nhất. Nhưng 20,3% đã hơn một năm không cập nhật, và 9,8% thậm chí quá ba năm.

Books (36,3%), Reference (33,6%) và News (32,5%) là những danh mục bị bỏ rơi nhiều nhất. Finance là ngoại lệ đáng chú ý khi chỉ 10,9% ứng dụng quá hạn một năm không cập nhật — dễ hiểu với một lĩnh vực đòi hỏi tuân thủ và bảo mật liên tục.

Lưu ý: các con số này tính theo ngày phát hành phiên bản hiện tại trên App Store Mỹ.

Đánh giá 1-2 sao: giá và đăng ký bị phàn nàn nhiều nhất

Nhóm nghiên cứu đã đọc 165.735 đánh giá trên App Store Mỹ của 3.912 ứng dụng. Trong các đánh giá 1-2 sao, 12,7% phàn nàn về gói đăng ký và giá cả, vượt lên trên lỗi và tính năng hỏng (10,9%) và vấn đề đăng nhập, tài khoản (10%).

Một đánh giá có thể thuộc nhiều chủ đề cùng lúc. Nhóm tác giả cũng nêu rõ hạn chế: các đánh giá gần đây nghiêng về tiêu cực, nên họ không công bố tỷ lệ đánh giá xấu trên tổng thể.

Cách đọc những con số này

Phạm vi khảo sát gồm 178.637 ứng dụng từng xuất hiện trong bảng xếp hạng App Store kể từ ngày 9/10/2026. Ở 12 thị trường lớn, dữ liệu bao gồm bảng tổng và bảng theo danh mục cho ứng dụng miễn phí, trả phí và doanh thu cao; các nơi khác chỉ lấy bảng ứng dụng miễn phí tổng. Ứng dụng chưa từng lọt bảng xếp hạng không được tính.

Danh mục được lấy theo danh mục chính trên App Store, gộp tên ở các ngôn ngữ khác nhau; danh mục có dưới 1.500 ứng dụng không có dòng riêng.

Về tiêu chí “nhà phát triển độc lập”: tài khoản có tối đa 5 ứng dụng từng lọt bảng xếp hạng, không có ứng dụng nào đạt 30.000 lượt đánh giá trở lên, và tên người bán không mang dáng dấp công ty (Inc, Corp, GmbH…). Vì chỉ thấy được các ứng dụng đã lọt bảng, tỷ lệ này có thể bị đẩy lên cao.

Toàn bộ biểu đồ và dữ liệu được phát hành theo giấy phép CC BY 4.0, cho phép dùng thương mại với điều kiện ghi nguồn “Obelisk Club” và dẫn link tới trang nghiên cứu.

Góc nhìn

Với nhà phát triển Việt Nam, dữ liệu này cho thấy vài tín hiệu thực dụng. Thứ nhất, việc gắn AI vào mô tả không còn là lợi thế hiếm — ở các nhóm như đồ họa hay ảnh, gần một nửa ứng dụng đã làm vậy, nên nó chỉ có ý nghĩa khi tính năng thật sự tương xứng. Điểm đánh giá gần như không chênh lệch giữa nhóm có và không nhắc AI là một lời nhắc rằng người dùng quan tâm trải nghiệm hơn nhãn mác.

Thứ hai, mô hình miễn phí kèm mua trong ứng dụng đã thành chuẩn mặc định ở nhiều danh mục, kéo theo áp lực rất lớn về cách đặt giá. Khi giá và gói đăng ký là lý do bị phàn nàn số một trong đánh giá tiêu cực, việc thiết kế bản dùng thử và mức giá minh bạch nên được coi là một phần của kỹ thuật sản phẩm, không chỉ là bài toán kinh doanh.

Thứ ba, con số 20,3% ứng dụng bỏ xó hơn một năm là cơ hội cạnh tranh rõ ràng: với những danh mục ít cập nhật như sách, tham khảo hay tin tức, một ứng dụng được duy trì đều đặn có thể nổi bật mà không cần ngân sách marketing lớn. Việc siết chính sách và yêu cầu kỹ thuật của App Store theo thời gian cũng khiến các ứng dụng “đóng băng” dần mất khả năng tương thích — một lý do nữa để đặt lịch bảo trì định kỳ thay vì phát hành rồi bỏ quên.