Apple mở API Siri AI cho nhà phát triển thử nghiệm

Apple vừa mở bản thử nghiệm cho nhà phát triển tích hợp Siri AI vào ứng dụng của họ, thông qua các phiên bản beta của iOS 27.3, iPadOS 27.3, macOS 27.3 và visionOS 27.3. Đây là lần đầu tiên lập trình viên có thể thực sự thử nghiệm khả năng mới của trợ lý ảo này, dù Apple đã công bố kế hoạch từ năm 2024.

Theo Apple, bản beta dành cho nhà phát triển này giới thiệu các app intents (ý định ứng dụng) của Siri AI — tức là cách ứng dụng khai báo những hành động mà Siri có thể gọi tới. Apple cho biết: "Với bản Developer Preview sớm này, ứng dụng của bạn có thể làm việc trực tiếp với Siri AI." Công ty dự kiến bắt đầu nhận hồ sơ gửi lên App Store sử dụng các khả năng mới vào mùa xuân năm sau, tức gần ba năm sau lần công bố đầu tiên.

Bối cảnh: Siri đã chậm chân ra sao

Siri ra mắt từ năm 2011 và chỉ có quyền truy cập hạn chế vào ứng dụng bên thứ ba từ năm 2016. Đến năm 2024, Siri trở thành giao diện tương tác với Apple Intelligence — bộ tính năng trí tuệ nhân tạo tạo sinh của Apple.

Tuy nhiên, Apple Intelligence chưa thực sự "thông minh" như quảng cáo. Nhiều tính năng Siri được giới thiệu đã bị trì hoãn, đến mức Apple bị kiện vào năm 2025 với cáo buộc tiếp thị gây nhầm lẫn. Sau một đợt tái cơ cấu nhóm machine learning vào tháng 12/2025, Siri và Apple Intelligence đã được làm mới tại Hội nghị Nhà phát triển Toàn cầu (WWDC) của Apple vào tháng 6.

Siri AI khác gì trước đây

Roberto Gutierrez, kỹ sư nền tảng Apple tại một công ty truyền thông và là tác giả sách điện tử On-Device Intelligence, nhận xét với The Register: "Trước năm nay, Siri chỉ là một chiếc đồng hồ báo thức có giọng nói. Thời tiết, báo thức, cuộc gọi — vượt ra ngoài đó là chuyện may rủi."

Theo ông, ở phía nhà phát triển, SiriKit trước đây chỉ bao phủ một số lĩnh vực nhất định, còn Shortcuts (phím tắt) chỉ hoạt động nếu người dùng nhớ chính xác câu lệnh. "Siri AI là phiên bản đầu tiên hiểu được ngữ cảnh và có thể nối chuỗi hành động xuyên ứng dụng. Đó là một thay đổi thực sự."

Những rào cản còn tồn tại

Dù vậy, vẫn có những điểm nghẽn đáng chú ý:

• Giới hạn ngôn ngữ và khu vực: Siri AI hiện chỉ có ở một số ngôn ngữ và khu vực. Tiếng Trung Phồn thể dự kiến có vào cuối năm 2026, còn khả năng có mặt tại Liên minh châu Âu (EU) vẫn đang trong quá trình đàm phán. Siri AI hiện chưa khả dụng trên iOS, iPadOS và watchOS tại EU do Apple đang giải quyết các lo ngại về khả năng tương tác theo Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) của châu Âu.
• Phụ thuộc vào App Intents: "Siri chỉ có thể làm những gì ứng dụng phơi bày qua App Intents, và SiriKit đang trên đường bị loại bỏ," Gutierrez nói. Nếu các hành động chính của ứng dụng không được khai báo, Siri mới sẽ "không thấy" ứng dụng đó.
• Thiếu chuẩn đối sánh: Apple chưa công bố benchmark (chuẩn đối sánh) so sánh các mô hình nền tảng (Foundation Models) của mình với các mô hình mở. Công ty mới chỉ công bố số liệu so sánh mô hình thế hệ thứ ba với thế hệ năm 2025 của chính mình, trong khi lời hứa "chia sẻ thêm chi tiết trong một báo cáo kỹ thuật vào cuối mùa hè" vẫn chưa được thực hiện.
• Web app bị loại ngoài: "Web app bị khóa ngoài," Gutierrez nói. Foundation Models là API Swift (và hiện có cả Python), không có JavaScript hay WebKit. Một ứng dụng web tiến bộ (PWA) chỉ còn cách mang mô hình riêng vào trình duyệt và trả toàn bộ chi phí bộ nhớ trong WebView.

Hiệu năng mô hình trên thiết bị

Gutierrez đã tự chạy benchmark so sánh mô hình hệ thống iOS của Apple (khoảng 3 tỷ tham số) với các mô hình mở phù hợp chạy trên thiết bị. Trên iPhone A17 Pro chạy iOS 26, ở tác vụ xuất dữ liệu có cấu trúc:

• Tốc độ: Mô hình Apple đạt khoảng 149 token/giây, nhanh gấp khoảng 3 lần mô hình mở nhanh nhất (Qwen3 1.7B, khoảng 46 token/giây).
• Chất lượng: Ngang nhau, mọi mô hình đều vượt qua năm kiểm tra có định kiểu.
• Bộ nhớ: Đây là lợi thế lớn nhất của Apple. Trọng số mô hình hệ thống nằm ngoài ngân sách bộ nhớ của ứng dụng, ứng dụng của ông chỉ đạt đỉnh 12 MB khi suy luận. Trong khi đó, một mô hình mở 4B tốn 2,4–2,7 GB — cộng thêm ứng dụng và WebView thì rất dễ gây crash.

Ông cũng lưu ý rằng mô hình mở 3–4B đẩy iPhone A17 Pro vào trạng thái nhiệt "fair" và giảm tốc độ xuống 12–24 token/giây. Thực tế, dùng mô hình riêng trên iPhone đồng nghĩa với việc chỉ nên chọn mô hình khoảng 2B trở xuống.

Về lựa chọn mô hình, Gutierrez cho rằng hướng đi của Siri cũng giống như các tính năng AI khác: nhà phát triển đã phải chọn giữa ba phương án — mô hình hệ thống của Apple, mô hình mở qua MLX, hoặc API đám mây. "Siri không cần là mô hình thông minh nhất. Nó cần là bộ định tuyến tốt nhất. Đó là lựa chọn đúng."

Apple cũng cung cấp Private Cloud Compute (điện toán đám mây riêng tư) cho các nhà phát triển đủ điều kiện truy cập Foundation Models, nhưng yêu cầu tham gia Chương trình Doanh nghiệp nhỏ của App Store, có dưới hai triệu lượt tải App Store lần đầu trên các ứng dụng của họ và có quyền truy cập (entitlement) cần thiết.

Góc nhìn

Đối với lập trình viên Việt Nam đang phát triển ứng dụng iOS, động thái này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt ra bài toán chiến lược. Trước hết, nếu ứng dụng của bạn chưa khai báo hành động qua App Intents, Siri AI sẽ không thể tương tác — nghĩa là việc thiết kế lại lớp tích hợp cần được tính đến sớm, không đợi đến khi App Store mở cửa nhận hồ sơ vào mùa xuân năm sau.

Thứ hai, vì Siri AI còn giới hạn ngôn ngữ và khu vực, các ứng dụng phục vụ người dùng toàn cầu — trong đó có tiếng Việt — sẽ cần phương án dự phòng khi tính năng không khả dụng. Việc chọn giữa mô hình hệ thống của Apple, mô hình mở chạy trên thiết bị hay API đám mây cần dựa trên ngân sách bộ nhớ và nhiệt độ thiết bị thực tế, chứ không chỉ dựa trên điểm benchmark lý thuyết. Một mô hình nhỏ khoảng 2B có thể là lựa chọn hợp lý hơn mô hình lớn nếu ưu tiên độ ổn định trên thiết bị.