A/SIDE – Mạng xã hội riêng tư, không quảng cáo, không AI và mã nguồn mở

Giữa lúc các nền tảng lớn ngày càng bị chỉ trích vì thuật toán gợi ý gây nghiện và khai thác dữ liệu, một dự án có tên A/SIDE đang thu hút sự chú ý của cộng đồng công nghệ. Đây là mạng xã hội riêng tư, chỉ dành cho bạn bè, không quảng cáo, không thuật toán và không có AI can thiệp vào nội dung bạn nhìn thấy.

Điểm đáng chú ý nhất: A/SIDE công khai toàn bộ mã nguồn ứng dụng lẫn máy chủ, đồng thời tự vận hành hạ tầng nằm ngoài AWS, Google Cloud và Azure.

Chỉ bạn bè, chỉ nội dung mới nhất

Triết lý của A/SIDE rất đơn giản: bảng tin hiển thị bài đăng mới nhất trước, không có ai đó quyết định thay bạn nên xem gì. Nền tảng không quảng cáo, không dùng thuật toán xếp hạng và không triển khai AI để tối ưu thời gian sử dụng.

Bảng tin A/SIDE chỉ hiển thị bài đăng từ bạn bè, mới nhất trước

Người dùng đăng ký bằng email, không cần lời mời. Sau đó, bạn chia sẻ đường dẫn mời cá nhân với một người bạn, cả hai chấp nhận kết nối và bắt đầu thấy bài đăng của nhau. Không có hồ sơ công khai, không có danh bạ người dùng để người lạ dò tìm.

Một tính năng thú vị là Lists — cho phép lọc bảng tin và chọn nhóm người xem cho từng bài đăng. Danh sách này hoàn toàn riêng tư, và thành viên được xác định tại thời điểm công bố bài viết, không thay đổi về sau.

Tính năng chọn nhóm người xem và quản lý danh sách bạn bè

Mã hóa đầu cuối cho tin nhắn, dữ liệu không dùng huấn luyện AI

Về bảo mật, A/SIDE cho biết các cuộc trò chuyện trực tiếp và nhóm mới đều được mã hóa đầu cuối. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bài đăng trên bảng tin không được mã hóa đầu cuối: chúng được chia sẻ với nhóm người xem đã phê duyệt và lưu trữ trên hệ thống của A/SIDE. Các cuộc hội thoại cũ từ phiên bản trước có thể chứa tin nhắn chưa mã hóa và không được mã hóa hồi tố.

Đáng chú ý, nền tảng khẳng định không sử dụng nội dung người dùng để huấn luyện mô hình AI hay cấp phép cho mục đích đó. Tính năng đọc chính tả bằng giọng nói trên iPhone chạy hoàn toàn cục bộ trên thiết bị, âm thanh không rời khỏi máy.

Giao diện trò chuyện được mã hóa đầu cuối trong ứng dụng A/SIDE

Mô hình giá và hạ tầng độc lập

A/SIDE miễn phí vĩnh viễn với 30 ngày lịch sử bảng tin và tin nhắn. Điều quan trọng là đây chỉ là giới hạn truy cập, không phải tự động xóa nội dung cũ.

• Pro: 20 USD/năm cho một tài khoản, mở khóa toàn bộ kho lưu trữ
• Pro Family: 60 USD/năm, chia sẻ cho tối đa 6 người
• Không có gói theo tháng, không quảng cáo ở mọi hạng

Về hạ tầng, máy chủ lõi, cơ sở dữ liệu và lưu trữ ảnh/video của A/SIDE chạy trên nhà cung cấp độc lập, nằm ngoài ba ông lớn đám mây là AWS, Google Cloud và Azure. Nhóm phát triển tự chi trả cho hạ tầng này, dù một số dịch vụ phụ trợ vẫn dùng nhà cung cấp khác.

Phiên bản 1.6 và những tiện ích nhỏ

Bản cập nhật A/SIDE 1.6 bổ sung chú thích bằng giọng nói dài tối đa một phút cho bài đăng ảnh, có thể nghe lại trước khi chia sẻ và không tự động phát với người xem. Ứng dụng cũng có widget iPhone đưa ảnh mới nhất của một người bạn lên màn hình chính — một cách nhẹ nhàng để "liếc qua rồi quay lại với công việc".

Người dùng còn có thể lưu bài viết chưa hoàn thành dưới dạng bản nháp, cắt ảnh hoặc thử bộ lọc trước khi đăng.

"Ít thời gian trong ứng dụng hơn" — đó là tuyên bố định vị của A/SIDE, một hướng tiếp cận trái ngược hoàn toàn với mô hình tối đa hóa thời gian sử dụng của các mạng xã hội hiện nay.

Góc nhìn cho người dùng Việt Nam

Với người dùng Việt Nam vốn quen với Facebook, TikTok hay Zalo, A/SIDE là một lựa chọn thú vị cho những ai muốn không gian chia sẻ riêng tư, ít ồn ào. Tuy nhiên cần cân nhắc: mức giá 20 USD/năm (khoảng 500.000 đồng) cho gói Pro khá cao so với thu nhập trung bình, và giá tại cửa hàng ứng dụng ở Việt Nam có thể khác. Bên cạnh đó, mạng xã hội chỉ có giá trị khi bạn bè cùng dùng — đây là rào cản lớn nhất với bất kỳ nền tảng mới nào.

Điểm cộng lớn là mã nguồn mở, cho phép cộng đồng kỹ thuật Việt Nam tự kiểm tra cách bảng tin vận hành, cách trò chuyện được mã hóa và dữ liệu được xử lý ra sao — điều hiếm nền tảng mạng xã hội nào dám làm.