Báo cáo: Apple và Samsung khiến việc sửa chữa thiết bị trở nên khó khăn
Một báo cáo mới của PIRG cho thấy điện thoại Apple và Samsung đứng cuối bảng xếp hạng về độ dễ sửa chữa, trong khi Motorola và Google dẫn đầu. Vấn đề sửa chữa không chỉ ảnh hưởng đến người dùng mà còn tác động tiêu cực đến môi trường với lượng rác điện tử ngày càng tăng.

Báo cáo: Apple và Samsung khiến việc sửa chữa thiết bị trở nên khó khăn
Báo cáo mới nhất từ Public Interest Research Group (PIRG) Education Fund – tổ chức hoạt động vì quyền lợi người tiêu dùng – chỉ ra rằng điện thoại của Apple và Samsung đang là những thiết bị khó sửa chữa nhất trên thị trường. Trong khi đó, các thương hiệu như Motorola và Google đứng đầu với độ dễ sửa chữa cao hơn, mang lại lợi ích cho người tiêu dùng và môi trường.
Điện thoại Apple và Samsung bị đánh giá thấp về khả năng sửa chữa
PIRG dựa trên các tiêu chí đánh giá của hệ thống Châu Âu như European Product Registry for Energy Labelling (EPREL) và chỉ số sửa chữa do chính phủ Pháp phát triển để đánh giá mức độ dễ tháo rời, chất lượng tài liệu sửa chữa, giá thành và sự sẵn có của linh kiện cũng như cập nhật phần mềm.
Kết quả cho thấy Samsung nhận điểm D, đứng áp chót, trong khi Apple còn thấp hơn với điểm D-, nằm ở vị trí cuối cùng trong bảng xếp hạng điện thoại thông minh. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng gặp nhiều khó khăn khi muốn tự sửa chữa hoặc nhờ thợ sửa ngoài thay vì phải thay mới.
Motorola và Google dẫn đầu bảng xếp hạng
Trái lại, Motorola nhận được điểm B+ và Google đạt C-, thể hiện sự cải thiện đáng kể trong thiết kế thân thiện với việc sửa chữa. Với laptop, Apple cũng đứng cuối bảng với điểm C-, trong khi Asus dẫn đầu với B+ và Acer, HP, Dell cũng có điểm trung bình khá.
Tầm quan trọng của việc sửa chữa dễ dàng
PIRG nhấn mạnh, các thiết bị khó sửa chữa khiến người dùng buộc phải vứt bỏ thay vì sửa chữa, tạo ra lượng rác thải điện tử khổng lồ. Trung bình mỗi người Mỹ tạo ra khoảng 11,2 kg rác điện tử mỗi năm, và đây là nguồn rác phát triển nhanh nhất tại Mỹ. Việc sửa chữa dễ dàng không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn góp phần bảo vệ môi trường bằng cách giảm lượng thiết bị phải bỏ đi.
"Chúng ta đang bị ngập tràn trong các thiết bị dùng một lần và các bãi rác tiếp nhận chúng cũng ngày càng chất đầy," Nathan Proctor, giám đốc chiến dịch Quyền được sửa chữa cho biết.
Hạn chế từ các nhà sản xuất và hiệp hội ngành công nghiệp
Mặc dù có nhu cầu lớn từ phía người tiêu dùng, PIRG nhận định rằng 8 trong 10 thương hiệu được đánh giá thuộc các hiệp hội đang phản đối quyền sửa chữa, như TechNet và Consumer Technology Association (CTA).
Một hạng mục quan trọng khác là hỗ trợ cập nhật phần mềm. Khi một thiết bị không còn nhận bản cập nhật bảo mật, nó trở nên nguy hiểm dù phần cứng vẫn hoạt động tốt. Đây cũng là một yếu tố khiến tuổi thọ sản phẩm bị hạn chế.
Những tín hiệu tích cực mới
Báo cáo cũng ghi nhận một số bước tiến, như iPhone 16 và iOS 18 cho phép sử dụng công cụ "Repair Assistant" trên thiết bị, cùng khả năng hiệu chỉnh và tái sử dụng linh kiện chính hãng mà không cần sự ủy quyền đặc biệt của Apple, thể hiện sự dịch chuyển tích cực từ chính sách cũ.
Kêu gọi hệ thống đánh giá sửa chữa đồng bộ tại Mỹ
PIRG đề xuất việc xây dựng một chỉ số sửa chữa đồng bộ dành cho thị trường Mỹ, tương tự hệ thống của EU, nhằm giúp người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn sản phẩm có khả năng sửa chữa cao, từ đó góp phần thúc đẩy quyền được sửa chữa và giảm thiểu rác thải điện tử.
Việc mở rộng quyền sửa chữa không chỉ là điều kiện để thiết bị tồn tại lâu dài mà còn đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững và bảo vệ môi trường tại Việt Nam – nơi mà công nghệ tiêu dùng phát triển nhanh và lượng rác thải công nghệ ngày càng lớn.



