Bầu cử giữa kỳ 2026 tại Mỹ: Khi công nghệ trở thành tâm điểm của mọi cuộc đua

Cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ chỉ còn cách một tháng, và chưa bao giờ danh sách ứng viên lại gắn bó chặt chẽ với công nghệ đến vậy. Các cuộc đua đang được vận hành — và có thể sẽ được định đoạt — bởi nguồn tiền từ Thung lũng Silicon, các tranh luận về trung tâm dữ liệu, quy định về trí tuệ nhân tạo (AI), chủ nghĩa cực đoan và nhiều vấn đề khác.

Từ những cuộc đua sẽ quyết định thế kiểm soát Thượng viện cho đến các cuộc đua ít được chú ý hơn nhưng lại quyết định ai nắm quyền kiểm soát bầu cử tại các bang chiến địa then chốt vào năm 2028, đây là những ứng viên và cuộc đua được đánh giá là đáng quan tâm nhất trong những tuần tới.

Texas: Khi DOGE và Elon Musk bước vào chính trường

Điều khiến cuộc đua này đáng chú ý nằm ở sự hiện diện của DOGE, Elon Musk, siêu PAC America và giới vận động hành lang AI.

Luật sư Chris Gober, cựu thành viên của America PAC, đang tranh cử vào khu vực bầu cử số 10 của bang Texas — vùng vừa được vẽ lại bản đồ theo hướng có lợi cho đảng Cộng hòa. Ông từng là cố vấn pháp lý cho phái đoàn Cộng hòa tại Texas trong nỗ lực tái phân chia khu vực bầu cử năm 2025, với mục tiêu tạo ra năm khu vực bầu cử mới nghiêng về đảng Cộng hòa.

Ứng viên Chris Gober tại Texas

Bên cạnh việc đại diện cho PAC của Musk, công ty luật Lex Politica của Gober còn đại diện cho Elevate New Mexico — một công ty trách nhiệm hữu hạn từng chạy chiến dịch quảng cáo ủng hộ một dự án trung tâm dữ liệu gây tranh cãi tại bang này.

Theo tờ New York Times, Gober là một trong những luật sư tư vấn về cơ cấu của cái gọi là Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) trong những tuần trước lễ nhậm chức của Tổng thống Donald Trump. Khu vực bầu cử số 10 cũng bao gồm quận Grimes, nơi SpaceX và Tesla tuyên bố kế hoạch xây dựng một cơ sở sản xuất chất bán dẫn rộng 100 triệu foot vuông mang tên "terafab".

Chiến dịch của Gober đã nhận được 747.550 USD từ American Mission PAC, một siêu PAC cánh hữu vốn được tài trợ bởi Leading the Future — tổ chức chuyên ủng hộ các ứng viên và chính sách thân thiện với AI. Leading the Future đã huy động hơn 140 triệu USD từ các tỷ phú Thung lũng Silicon như chủ tịch OpenAI Greg Brockman, đồng sáng lập Palantir Joe Lonsdale và quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz.

Đây sẽ là lần đầu tiên một người có liên quan trực tiếp đến Musk và/hoặc DOGE tìm cách bước vào Quốc hội.

Arizona: Chủ nghĩa cực đoan và phủ nhận kết quả bầu cử

Cựu cảnh sát trưởng quận Pinal, Mark Lamb, tranh cử với cương lĩnh "Chúa, gia đình, tự do" và giành chiến thắng trong vòng bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa tại khu vực bầu cử số 5 của Arizona với sự hậu thuẫn của ông Trump.

Mark Lamb tại Arizona

Ông có quan hệ với các nhóm bán quân sự, các tổ chức chống nhập cư và phong trào "cảnh sát trưởng theo hiến pháp" cực hữu. Dù không tự nhận mình như vậy, Lamb từng nổi tiếng toàn quốc vì từ chối thực thi các hạn chế phòng chống Covid. Ông từng hợp tác với nhóm phủ nhận bầu cử True the Vote để kêu gọi các cảnh sát trưởng điều tra các cuộc bầu cử.

Khu vực bầu cử số 5 của Arizona vốn nghiêng chắc chắn về đảng Cộng hòa, đồng nghĩa với việc Lamb nhiều khả năng sẽ trở thành cảnh sát trưởng theo hiến pháp đầu tiên bước vào Quốc hội.

Kansas: Hệ quả chính trị từ làn sóng sa thải của DOGE

Trước khi khởi động chiến dịch tranh cử vào Quốc hội, ứng viên đảng Dân chủ Lauren Reinhold từng là quản trị viên nhân sự tại Cơ quan An sinh Xã hội. Giống hàng nghìn nhân viên liên bang khác, bà rời công việc vào năm 2025 khi DOGE và chính quyền Trump sa thải nhân viên chính phủ, cắt giảm các chương trình và khuyến khích nhân viên tự nguyện từ chức.

Lauren Reinhold tại Kansas

Hiện bà tranh cử vào Quốc hội tại khu vực bầu cử số 1 của Kansas, vùng nông thôn phía tây của bang, đối đầu với nghị sĩ đương nhiệm ba nhiệm kỳ Tracey Mann. Cuộc đua này có thể cho thấy liệu những tổn thất mà DOGE gây ra trong năm đầu tiên của chính quyền Trump có trở thành một trở ngại chính trị lâu dài đối với đảng Cộng hòa hay không.

Wisconsin: Mối lo cho cuộc bầu cử năm 2028

Ứng viên đảng Dân chủ cho chức thống đốc bang Wisconsin, David Crowley, sẽ đối đầu với ứng viên Cộng hòa, nghị sĩ Tom Tiffany — người đã dành sáu năm qua để tìm cách làm suy yếu tiến trình dân chủ tại Mỹ.

Vào tháng 12/2020, Tiffany tham gia một vụ kiện tại Texas nhằm vô hiệu hóa chiến thắng của Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống. Ông cũng bỏ phiếu chống chứng nhận kết quả tại Pennsylvania và Arizona sau vụ bạo động tại Điện Capitol ngày 6/1.

Nếu Tiffany thắng, với tư cách thống đốc, ông sẽ có quyền bổ nhiệm một số quan chức cấp cao của Ủy ban Bầu cử Wisconsin, qua đó có thể đưa những người phủ nhận kết quả bầu cử vào vị trí giám sát lá phiếu cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028.

Georgia: Trung tâm dữ liệu và niềm tin bầu cử

Cựu thị trưởng Atlanta Keisha Lance Bottoms (đảng Dân chủ) và tỷ phú ngành y tế Rick Jackson (đảng Cộng hòa) đang bước vào cuộc đua thống đốc gay cấn tại một bang chiến địa then chốt.

Jackson tự nhận có đầu tư vào một trung tâm dữ liệu tại Texas và phản đối lệnh tạm hoãn xây dựng trung tâm dữ liệu, thay vào đó cho rằng cộng đồng địa phương nên tự quyết định. Bottoms cho biết bà sẽ cân nhắc lệnh tạm hoãn và đặt trọng tâm chiến dịch vào y tế cùng việc mở rộng Medicaid.

Georgia nhiều khả năng vẫn là tâm điểm của chính quyền Trump, vừa là nơi để mổ xẻ lại kết quả bầu cử năm 2020, vừa là bang chiến địa quan trọng vào năm 2028. Người thắng cuộc đua thống đốc tại đây có thể quyết định việc chứng nhận các cuộc bầu cử trong tương lai.

Michigan: Giám sát, AI và tiền bạc từ Musk

Ứng viên Dân chủ Abdul El-Sayed đối đầu với ứng viên Cộng hòa, cựu nghị sĩ Mike Rogers, cho ghế Thượng viện quan trọng của Michigan.

El-Sayed đã tìm cách khắc họa Rogers là gương mặt đại diện cho hoạt động giám sát xâm phạm của chính phủ, trong bối cảnh cử tri ngày càng lo ngại về quyền riêng tư xung quanh AI và các camera Flock. Rogers đã phủ nhận cách mô tả này và đáng chú ý là đã ủng hộ lệnh tạm hoãn một năm đối với việc xây dựng trung tâm dữ liệu mới tại bang.

Rogers cũng được hưởng lợi từ nguồn tiền của America PAC do Elon Musk hậu thuẫn, tổ chức đã rót hơn 4 triệu USD vào cuộc đua này, chủ yếu là quảng cáo tiêu cực nhắm vào El-Sayed.

Michigan là bang chiến địa then chốt đối với cả hai đảng trong kỳ bầu cử giữa kỳ này, bởi con đường để đảng Dân chủ giành thế đa số tại Thượng viện phần lớn phụ thuộc vào việc giữ được ghế này.

Ohio: Cuộc chiến giữa trung tâm dữ liệu và tiền mã hóa

Doanh nhân Vivek Ramaswamy (Cộng hòa) tranh cử thống đốc Ohio đối đầu với Amy Acton, cựu giám đốc Sở Y tế bang.

Big Tech đang tài trợ mạnh cho chiến dịch của Ramaswamy thông qua siêu PAC của ông. Elon Musk, Jeff Yass và Bill Ackman đều đã quyên góp hàng triệu USD. Ramaswamy, người từng tham gia vào ý tưởng ban đầu của DOGE, cũng nhận được sự hậu thuẫn của ông Trump.

Ngoài quan điểm về trung tâm dữ liệu — ông cho rằng mọi người dân có trung tâm dữ liệu trong cộng đồng nên được hưởng "điện miễn phí" — Ramaswamy còn ủng hộ nhiều quan điểm của chính quyền Trump về bầu cử.

Trong khi đó, tại cuộc đua Thượng viện Ohio, cựu thượng nghị sĩ Sherrod Brown (Dân chủ) đối đầu với Jon Husted (Cộng hòa). Husted từng ủng hộ mạnh mẽ các khoản đầu tư vào trung tâm dữ liệu và đang trở thành mục tiêu chỉ trích trên toàn bang vì quan điểm này. Ông cũng được America PAC của Musk rót hơn 5 triệu USD.

Đáng chú ý, siêu PAC Fairshake do ngành tiền mã hóa tài trợ cũng đang lên kế hoạch chi ít nhất 30 triệu USD để chống lại Brown.

Utah: Vận động hành lang AI và trung tâm dữ liệu

Ứng viên Cộng hòa Riley Owen đối đầu với ứng viên Dân chủ Ben McAdams cho khu vực bầu cử số 1 của Utah.

Cuộc đua ít được biết đến này lại có những tác động tài chính đáng chú ý: McAdams đã nhận được hơn 1,1 triệu USD từ Think Big, một PAC tự mô tả là ủng hộ "các ứng viên Dân chủ cam kết thúc đẩy đổi mới AI tại Mỹ". Think Big lại được tài trợ bởi Leading the Future.

McAdams cũng nắm một phần nhỏ cổ phần trong một dự án trung tâm dữ liệu đang được xây dựng tại vùng nông thôn Utah, dự kiến có công suất điện lớn hơn nhiều so với một dự án gây tranh cãi gần đó tại quận Box Elder.

Nevada: Trận chiến giành quyền giám sát lá phiếu 2028

Ứng viên Cộng hòa Jim Marchant đối đầu với ứng viên Dân chủ và đương kim Ngoại trưởng bang Cisco Aguilar.

Marchant là người thẳng thắn phủ nhận kết quả bầu cử, từng nằm trong nhóm ủng hộ mạnh mẽ nhất quan điểm này sau cuộc bầu cử 2020, thậm chí còn giúp tổ chức một liên minh ứng viên có liên hệ với QAnon cho kỳ bầu cử giữa kỳ năm 2022.

Năm 2022, Marchant thua Aguilar trong cuộc đua vào chức ngoại trưởng bang, nhưng sau khi thắng vòng sơ bộ của đảng Cộng hòa vào tháng 6, ông sẽ một lần nữa đối đầu với Aguilar vào tháng 11. Người thắng cuộc sẽ giám sát cuộc bầu cử tổng thống năm 2028 tại Nevada — bang chiến địa từng bỏ phiếu cho Biden năm 2020 và cho Trump năm 2024.

Đây là cuộc đối đầu giữa một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất việc phủ nhận bầu cử và một trong những người bảo vệ vững chắc nhất tính toàn vẹn của lá phiếu.

Texas: Phép thử cho đảng Dân chủ

Texas đã trở thành bang mang tính chỉ báo cho cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 này. Nếu ứng viên Dân chủ James Talarico đánh bại Tổng chưởng lý Ken Paxton, đảng Dân chủ sẽ có cơ hội lớn hơn nhiều để giành thế đa số tại Thượng viện.

Bang này đã nghiêng về Cộng hòa suốt nhiều thập kỷ, và đảng Dân chủ khó lòng mơ tới điều này chỉ vài tháng trước. Nhưng trong một "cơn bão hoàn hảo", với một ứng viên Cộng hòa không được lòng cử tri và đang bị bao vây bởi bê bối, đảng Dân chủ có cơ hội tốt nhất trong nhiều thập kỷ để lật ghế.

Paxton là một trong những người phủ nhận bầu cử kỳ cựu, từng dẫn đầu nỗ lực đa bang nhằm đảo ngược kết quả năm 2020. Điểm sáng duy nhất cho Paxton là sự hỗ trợ từ bên ngoài khổng lồ mà đảng Cộng hòa đã huy động để bảo vệ ghế này. America PAC có mức chi lớn nhất tập trung vào cuộc đua này.

Tuy nhiên, Paxton không được toàn bộ Thung lũng Silicon yêu mến: SpaceX của Musk đang kiện ông với vai trò tổng chưởng lý bang nhằm ngăn chặn việc công bố thông tin về hoạt động "terafab" theo yêu cầu tiếp cận hồ sơ công khai.

Điều gì đang định hình kỳ bầu cử này?

Điểm chung xuyên suốt các cuộc đua kể trên là sự giao thoa ngày càng rõ rệt giữa công nghệ và chính trị. Tiền từ giới công nghệ đang chảy vào các chiến dịch với quy mô chưa từng có, trong khi các vấn đề như quy định AI, xây dựng trung tâm dữ liệu, quyền riêng tư và giám sát đang trở thành những lá phiếu quyết định.

Đối với cử tri quan tâm đến công nghệ, đây không còn là những câu chuyện ở xa. Ai kiểm soát các cơ quan giám sát bầu cử, ai ủng hộ hoặc phản đối việc mở rộng hạ tầng AI, và ai đứng sau nguồn tài trợ cho các chiến dịch — tất cả đều sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách công nghệ được định hình trong những năm tới.