Bê bối gián điệp và mối quan hệ thân thiết với CEO Nvidia: Góc khuất của cuộc chiến chip AI Mỹ - Trung

Một báo cáo mới của New York Times đang làm dậy sóng giới công nghệ và an ninh Mỹ: một nữ doanh nhân Trung Quốc bị tình nghi làm gián điệp đã có mối quan hệ thân thiết với CEO Nvidia Jensen Huang. Thông tin này đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về an ninh quốc gia trong bối cảnh cuộc đua chip AI giữa Washington và Bắc Kinh đang bước vào giai đoạn quyết liệt.

Jensen Huang, CEO Nvidia

Mối quan hệ đáng ngờ giữa CEO Nvidia và nữ doanh nhân Trung Quốc

Theo New York Times, người phụ nữ này là Alice Huang, còn được biết đến với tên Huang Le, mang quốc tịch Trung Quốc và từng giữ vị trí lãnh đạo cấp cao tại Megaspeed — một công ty có trụ sở tại Singapore, vừa là khách hàng vừa là đối tác cloud của Nvidia, chuyên cung cấp năng lực tính toán AI cho các doanh nghiệp Trung Quốc bao gồm cả Alibaba.

Các cơ quan tình báo Mỹ đã theo dõi liên lạc của Alice Huang và đi đến kết luận rằng bà này đang bí mật chuyển thông tin cho chính quyền Bắc Kinh. Đáng chú ý, các bức ảnh được đăng tải trực tuyến vào tháng 6/2024 cho thấy Jensen Huang và Alice Huang cùng thưởng thức whiskey tại một quán bar ở Đài Bắc sau một triển lãm công nghệ. Đến tháng 5/2025, cả hai tiếp tục được nhìn thấy rời một nhà hàng tại Đài Bắc sau bữa tối kinh doanh với các nhà cung cấp AI.

Cơ quan giám sát điện tử của Mỹ xác định Jensen Huang là một trong những người liên hệ của Alice Huang, song báo cáo không đưa ra bằng chứng cho thấy ông biết về hoạt động tình báo bị cáo buộc của bà này.

Megaspeed và nghi vấn lách lệnh trừng phạt chip

Cuộc điều tra của Mỹ không chỉ dừng ở cá nhân Alice Huang mà còn mở rộng sang Megaspeed. Công ty này bị nghi ngờ đã giúp các doanh nghiệp Trung Quốc lách các lệnh hạn chế xuất khẩu của Mỹ, đưa chip Nvidia tiên tiến vào Trung Quốc.

Theo New York Times, Megaspeed hoạt động như một trung gian: mua chip Nvidia thông qua chi nhánh Mỹ của Inspur — một nhà sản xuất máy chủ Trung Quốc — rồi cho thuê năng lực tính toán từ các trung tâm dữ liệu Đông Nam Á cho các công ty Trung Quốc. Đáng chú ý, công ty mẹ của Inspur đã bị Washington đưa vào danh sách đen vì chuyển giao công nghệ cho quân đội Trung Quốc, dù chi nhánh tại Mỹ vẫn chưa bị trừng phạt.

CEO Jensen Huang tại một sự kiện công nghệ

Nvidia phản bác và áp lực chính trị từ Washington

Về phía Nvidia, công ty đã lên tiếng phản bác mọi nghi ngờ. Một phát ngôn viên của hãng khẳng định với The Post:

"Các cuộc gặp gỡ của Jensen với bà Huang không có gì bất thường hay đáng ngờ. Gặp gỡ khách hàng là một phần trong công việc của CEO; Jensen trao đổi với hàng nghìn giám đốc khách hàng mỗi năm."

Nvidia cũng nhấn mạnh rằng các khách hàng cloud khu vực chỉ nhận được "thông tin kinh doanh thông thường — không phải bí mật thương mại nhạy cảm của Nvidia" và "không có thông tin nào liên quan đến an ninh quốc gia". Hãng cũng bác bỏ cáo buộc công nghệ bị chuyển hướng qua Megaspeed, cho rằng những tuyên bố này đã được "điều tra kỹ lưỡng và bác bỏ" từ năm ngoái.

Đáng chú ý, câu chuyện còn mang màu sắc chính trị khi Tổng thống Donald Trump được cho là đã được báo cáo về các phát hiện tình báo từ khoảng một năm trước nhưng quyết định không hành động. Theo New York Times, ông Trump e ngại việc làm gián đoạn hoạt động kinh doanh chip béo bở của Nvidia và khiến quan hệ thương mại với Trung Quốc thêm phức tạp.

Đổi lại, Nvidia đã quyên góp ít nhất 20 triệu USD cho quỹ phòng khiêu vũ của Nhà Trắng dưới thời Trump, cam kết đầu tư 500 tỷ USD vào sản xuất tại Mỹ, trong khi ông Jensen Huang vận động hành lang thành công để chính quyền nới lỏng hạn chế với các công ty AI và xuất khẩu chip sang Trung Quốc.

Hàm ý cho ngành công nghệ và an ninh toàn cầu

Sự việc này phản ánh mức độ phức tạp của cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung. Với vốn hóa thị trường khoảng 5.200 tỷ USD, Nvidia là công ty niêm yết giá trị nhất thế giới, và những con chip tiên tiến của hãng đã trở thành xương sống của làn sóng bùng nổ AI. Điều này trao cho Jensen Huang ảnh hưởng khổng lồ tại Thung lũng Silicon lẫn Washington.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ, phát ngôn viên Liu Chang, đã phản ứng mạnh mẽ:

"Trung Quốc kiên quyết phản đối việc bôi nhọ Trung Quốc bằng câu chuyện 'gián điệp Trung Quốc'. Trung Quốc theo đuổi tự lực tự cường và sức mạnh về khoa học công nghệ, và sự phát triển khoa học công nghệ của Trung Quốc luôn dựa trên đổi mới độc lập."

Bối cảnh chính trị và công nghệ tại Washington

Câu chuyện này cũng là lời cảnh báo cho các tập đoàn công nghệ đa quốc gia: trong kỷ nguyên mà chip AI được xem là "dầu mỏ mới", mọi tương tác với đối tác nước ngoài — dù chỉ là quan hệ kinh doanh thông thường — đều có thể bị đặt dưới lăng kính an ninh quốc gia. Với các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đang tham gia chuỗi cung ứng AI toàn cầu, đây là bài học về việc cần thận trọng trong hợp tác quốc tế, đặc biệt khi liên quan đến các lĩnh vực nhạy cảm như bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Hiện Nhà Trắng và Megaspeed vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc.