Các ông lớn công nghệ cùng ký thư kêu gọi ngăn chặn AI bị lợi dụng tạo vũ khí sinh học

Các đối thủ lớn trong ngành trí tuệ nhân tạo (AI) hiếm khi đồng quan điểm, nhưng gần đây họ đã cùng nhau lên tiếng về một mối lo ngại chung: công nghệ của họ có thể bị sử dụng để phát triển vũ khí sinh học.

Trong một bức thư ngỏ gửi các nhà lập pháp Mỹ, các lãnh đạo công nghệ đang gây sức ép lên Quốc hội để ban hành các quy định nhằm lấp đầy một "lỗ hổng an ninh sinh học" đáng báo động mà họ cho rằng có thể dẫn đến đại dịch toàn cầu.

Minh họa về an ninh sinh học và AI

Kêu gọi kiểm soát DNA tổng hợp

Dario Amodei (Anthropic), Sam Altman (OpenAI) và Mustafa Suleyman (Microsoft) là những người ký tên nổi bật nhất trong sáng kiến này. Họ kêu gọi các nhà làm luật Mỹ yêu cầu các công ty bán DNA và RNA tổng hợp — vật liệu di truyền có thể đặt mua trực tuyến và lắp ráp trong phòng thí nghiệm — phải sàng lọc các đơn hàng nhằm tìm ra các chuỗi gen có thể được dùng để tạo ra mầm bệnh nguy hiểm.

Nỗi sợ hãi lớn nhất là các công cụ AI có thể giúp việc thiết kế các chuỗi nguy hiểm trở nên dễ dàng hơn, cho phép đặt mua từ các nhà sản xuất và sử dụng chúng theo những cách mà trước đây đòi hỏi chuyên môn sâu hơn nhiều.

Ngoài ra, bức thư còn có chữ ký của Alexandr Wang và Demis Hassabis (Google DeepMind), người đã đoạt giải Nobel Hóa học năm 2024 nhờ công trình dự đoán protein dựa trên AI. Nhiều nhà khoa học hàng đầu, chuyên gia an ninh quốc gia và các giám đốc điều hành từ các công ty công nghệ sinh học như Twist Bioscience và Ansa Biotechnologies cũng đã tham gia ký tên. Bức thư được tổ chức bởi hai tổ chức tư vấn: Foundation for American Innovation và Institute for Progress.

Rủi ro từ sự kết hợp giữa AI và Sinh học

Các nhà khoa học từ lâu đã cảnh báo rằng sự tiến bộ trong sinh học tổng hợp có thể giúp các nhà khoa học kỹ thuật hóa các sinh vật nguy hiểm hoặc thậm chí hồi sinh các mầm bệnh đã tuyệt chủng. Tuy nhiên, quyền năng này phần lớn vẫn nằm trong tay các nhà khoa học có tay nghề cao với quyền tiếp cận các phòng thí nghiệm và thiết bị tinh vi.

Mối lo ngại hiện tại là khi các công cụ sinh học trở nên rẻ hơn và dễ tiếp cận hơn, đồng thời các mô hình AI ngày càng mạnh mẽ, các rào cản ngăn chặn việc lạm dụng đang bắt đầu bị phá vỡ. Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng AI có thể giúp tạo ra các mối đe dọa khác như vũ khí hóa học.

Bức thư thừa nhận rằng nhiều nhà cung cấp DNA và RNA tổng hợp lớn nhất hiện nay đã thực hiện việc sàng lọc đơn hàng, nhưng điều này được thực hiện trên cơ sở tự nguyện chứ không phải bắt buộc. Các nhà lãnh đạo đề xuất rằng cần phải lưu giữ hồ sơ chi tiết về mọi đơn hàng để có thể truy xuất nguồn gốc bất kỳ mối đe dọa nào lọt qua vòng sàng lọc ban đầu.

"Coi xét tốc độ thay đổi của công nghệ nền tảng, chúng tôi tin rằng nhu cầu này là cấp bách," bức thư viết. "Đây là một khoảnh khắc hiếm hoi có sự đồng thuận giữa các bên thường xuyên đối đầu nhau. Chúng tôi hy vọng các nhà hoạch định chính sách sẽ đáp ứng bằng những hành động quyết đoán."