Cận cảnh khẩu độ cơ học trên iPhone 18 Pro: Kiệt tác chính xác nhưng gần như không thể sửa chữa

Màn tháo gỡ thiết bị mới nhất của iFixit vừa tiết lộ chi tiết bên trong ống kính khẩu độ biến thiên trên iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max — bộ phận được xem là nâng cấp camera quan trọng nhất của thế hệ này. Bên cạnh những ấn tượng về độ tinh xảo, màn "mổ xẻ" này cũng gióng lên hồi chuông về khả năng sửa chữa khi thiết bị gặp sự cố.

Cơ chế màng chắn điều chỉnh bằng nam châm

Khác với khẩu độ cố định trên các thế hệ iPhone trước, ống kính mới sở hữu một màng chắn cơ học có thể đóng mở bằng nam châm, cho phép điều chỉnh lượng ánh sáng đi vào cảm biến. Cấu tạo gồm sáu lá khẩu xếp lớp như những chiếc lá, mỗi lá chỉ dày tương đương một sợi tóc người.

Các lá khẩu siêu mỏng bên trong ống kính iPhone 18 Pro

iFixit đã sử dụng kính hiển vi Evident DSX2000 để chụp ảnh so sánh trực tiếp giữa lá khẩu và sợi tóc, qua đó cho thấy mức độ thu nhỏ đáng kinh ngạc của linh kiện này. Đáng chú ý hơn, Apple vẫn giữ nguyên kích thước tổng thể của cụm camera chính so với dòng iPhone 17 Pro, đồng nghĩa toàn bộ cơ cấu cơ học phức tạp được nhồi nhét vào một không gian không hề rộng hơn.

iFixit mô tả ống kính khẩu độ biến thiên của Apple là "một kiệt tác của kỹ thuật chính xác".

Để chứng minh cơ chế hoạt động, nhóm kỹ thuật đã đưa một thanh nam châm qua lại phía trên cụm camera sau của chiếc iPhone 18 Pro chưa cấp nguồn. Các lá khẩu lập tức đóng mở theo từ trường, cho thấy bộ phận này hoạt động thuần cơ học và không cần năng lượng để duy trì trạng thái.

Cải thiện chất lượng ảnh chỉ ở mức khiêm tốn

Bất chấp độ phức tạp của cơ chế, trải nghiệm thực tế lại không tương xứng với kỳ vọng. Trong bài đánh giá iPhone 18 Pro trước đó, mức cải thiện về tổng thể chất lượng ảnh chỉ được đánh giá là "nhìn chung khá nhỏ" — nghĩa là người dùng phổ thông khó có thể nhận ra sự khác biệt so với thế hệ tiền nhiệm.

Điều này đặt ra câu hỏi quen thuộc trong giới công nghệ: liệu mức đầu tư kỹ thuật khổng lồ có tương xứng với lợi ích thực tế mà người dùng nhận được? Với khẩu độ biến thiên, lợi thế rõ rệt nhất thường đến ở các tình huống ánh sáng phức tạp hoặc khi cần kiểm soát độ sâu trường ảnh, nhưng những kịch bản đó chủ yếu dành cho người dùng chuyên nghiệp.

Bài toán sửa chữa: Gần như bất khả thi

Điểm trừ lớn nhất nằm ở khả năng sửa chữa. Theo iFixit, nếu cơ cấu màng chắn gặp trục trặc, việc khắc phục đòi hỏi dụng cụ chuyên dụng, kỹ thuật đặc thù và kiến thức mà rất ít người có được. Mức độ phức tạp này khiến giới chuyên môn xếp nó vào nhóm "gần như không thể sửa".

Cụm camera chính của iPhone 18 Pro qua kính hiển vi

Hệ quả là người dùng nhiều khả năng phải thay toàn bộ cụm camera thay vì chỉ thay linh kiện hỏng. Điểm tích cực duy nhất là cụm camera này vẫn dễ tiếp cận khi tháo máy. Apple chưa công bố giá linh kiện cho dòng iPhone 18, nhưng cụm camera của iPhone 17 Pro hiện có giá 249 USD — con số được dự báo sẽ tăng đáng kể với ống kính khẩu độ biến thiên trên thế hệ mới.

Ý nghĩa với người dùng Việt Nam

Tại Việt Nam, nơi iPhone luôn là dòng smartphone được săn đón bậc nhất và chi phí sửa chữa chính hãng vốn đã cao, việc một bộ phận quan trọng gần như không thể sửa chữa riêng lẻ sẽ càng làm tăng gánh nặng chi phí cho người dùng. Các trung tâm sửa chữa trong nước cũng sẽ gặp thách thức lớn trong việc xử lý sự cố liên quan đến cơ cấu khẩu độ này.

Với những ai đang cân nhắc nâng cấp, đây là yếu tố đáng cân nhắc: nên mua kèm gói bảo hành mở rộng, đồng thời hạn chế các tác động vật lý mạnh lên khu vực camera — bởi một khi cơ chế màng chắn hỏng, phương án duy nhất gần như chỉ còn là thay nguyên cụm với chi phí không hề nhỏ.