CEO Google Sundar Pichai bị phản đối dữ dội tại lễ tốt nghiệp Stanford vì hợp đồng AI và quân sự

Cuối tuần vừa qua, CEO Sundar Pichai đã trở lại trường Đại học Stanford — nơi ông từng lấy bằng thạc sĩ khoa học vật liệu và kỹ thuật — để phát biểu tại lễ tốt nghiệp. Tuy nhiên, thay vì được chào đón nồng nhiệt, ông đã phải đối mặt với một cuộc phản đối nhỏ khi khoảng 200 sinh viên tốt nghiệp đã rời khỏi hội trường, trong khi nhiều người khác đã la ó phản đối vị giám đốc điều hành này.

Mục tiêu của cuộc phản đối là các mối quan hệ quốc phòng của Google, bao gồm dự án Nimbus. Đây là hợp đồng gây tranh cãi trị giá 1,2 tỷ USD mà Google thực hiện cùng Amazon, nhằm cung cấp dịch vụ điện toán đám mây và AI cho quân đội Israel. Ngoài ra, sinh viên cũng phản đối mối quan hệ của Google với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE).

Các biển ngữ trong cuộc phản đối có những câu như "ICE GIÁM SÁT BẰNG AI CỦA GOOGLE" và "DIỆT CHỦNG CHẠY TRÊN HỆ SINH THÁI GOOGLE", cùng với yêu cầu "TỰ DO CHO PALESTINE". Theo các video lan truyền trên mạng, sinh viên đã vẫy cờ Palestine và hô vang các khẩu hiệu đòi tự do.

"Chúng tôi rời khỏi đây vì chúng tôi từ chối tôn vinh những tập đoàn tiếp thêm nhiên liệu cho bạo lực này và chúng tôi muốn thực hiện quyền lực của mình để lựa chọn theo cách khác," — một tuyên bố từ nhóm tổ chức cuộc phản đối cho biết.

Cuộc phản đối này do một số nhóm hoạt động sinh viên tổ chức, bao gồm Stanford Students for Justice in Palestine, No Tech for Apartheid và Tech for Liberation.

Khi cuộc chiến tại Gaza tiếp diễn, việc Google tham gia vào dự án Nimbus đã vấp phải sự phản đối từ cả bên trong lẫn bên ngoài công ty. Vào năm 2024, Google đã sa thải 28 nhân viên vì phản đối hợp đồng này, dù công ty vẫn tiếp tục gặp phải sự bất đồng nội bộ về vấn đề này kể từ đó. Tổ chức Electronic Frontier Foundation (EFF) cũng gần đây chỉ trích Google và các công ty khác là "lựa chọn quay mặt đi" trước việc Israel sử dụng dịch vụ của họ.

Dự án Nimbus cũng nhận được sự hỗ trợ từ Amazon. Trong khi đó, Microsoft cũng bị chỉ trích vì ủng hộ quân đội Israel, mặc dù công ty này đã hạn chế chính phủ Israel sử dụng công nghệ của mình sau một cuộc điều tra phát hiện dịch vụ đám mây của họ được dùng để giám sát hàng loạt người Palestine.

Cuộc phản đối của sinh viên cũng thu hút những ý kiến trái chiều từ giới lãnh đạo doanh nghiệp. Vinod Khosla, tỷ phú đồng sáng lập Sun Microsystems và là một trong những nhà đầu tư mạo hiểm nổi bật nhất tại Thung lũng Silicon, đã đăng trên X rằng cuộc phản đối này là "thiên kiến, ngớ ngẩn, thiển cận và rất ích kỷ". Ông cho rằng sinh viên đang "bỏ qua 3 tỷ người nghèo nhất trên hành tinh có thể hưởng lợi từ AI, mà chỉ lo lắng cho lợi ích ích kỷ sai lầm của chính họ".

Việc ông Pichai xuất hiện tại Stanford là một phần của xu hướng rộng lớn hơn. Các diễn giả tại các lễ tốt nghiệp trên khắp nước Mỹ đã bị la ó khi cố gắng khích lệ sinh viên tốt nghiệp về AI. Tuy nhiên, hiếm khi sự thù địch của sinh viên lại nhắm mục tiêu cụ thể như đối với Pichai — không phải là sự cường điệu về AI, mà là các quyết định kinh doanh cụ thể của công ty ông lãnh đạo. Nhìn chung, giới trẻ dường như tin rằng AI đang đe dọa cơ hội việc làm của họ và có thể đang làm hỏng các khía cạnh khác của xã hội.