Chiến dịch Iran dùng ChatGPT cài bài viết giả lên truyền thông Mỹ

Trong bối cảnh các mô hình ngôn ngữ lớn ngày càng trở nên phổ biến, một báo cáo mới từ Washington Post đã phơi bày cách mà các thế lực nước ngoài có thể biến AI tạo sinh thành công cụ cho chiến tranh thông tin. Theo đó, một chiến dịch được cho là có liên hệ với Iran đã sử dụng ChatGPT để soạn thảo các bài báo giả mạo, sau đó tìm cách đưa chúng lên những ấn phẩm truyền thông có thật của Mỹ.

AI tạo sinh trở thành vũ khí thông tin

Theo thông tin từ Washington Post, những kẻ đứng sau chiến dịch đã khai thác khả năng viết văn trôi chảy của ChatGPT để tạo ra các bài viết mang nội dung định hướng, đóng giả như những bài báo chính thống. Điểm đáng lo ngại là các bài viết này không chỉ dừng lại trên mạng xã hội hay các trang tin nhỏ lẻ, mà còn tìm cách thâm nhập vào các ấn phẩm truyền thông thực tế tại Mỹ.

Việc các mô hình AI như ChatGPT có thể sản sinh văn bản tự nhiên, ít lỗi và đúng văn phong báo chí khiến ranh giới giữa nội dung thật và nội dung giả ngày càng trở nên mờ nhạt. Đây chính là điều mà các chiến dịch tuyên truyền tận dụng triệt để.

Khi AI có thể viết tin trong vài giây, chi phí để tung ra thông tin sai lệch gần như bằng không — trong khi chi phí để kiểm chứng và bác bỏ lại vô cùng lớn.

Cách chiến dịch vận hành

Dựa trên những gì được công bố, phương thức của chiến dịch mang những đặc điểm điển hình của các hoạt động gây ảnh hưởng hiện đại:

• Tạo nội dung bằng AI: Dùng ChatGPT để viết các bài báo với chủ đề và quan điểm đã được định sẵn.
• Ngụy trang chuyên nghiệp: Các bài viết được trình bày như tin tức thật, có tiêu đề, mở bài và bố cục giống báo chí chính thống.
• Đăng tải và lan truyền: Tìm cách đưa nội dung lên các nền tảng, diễn đàn và đôi khi cả những ấn phẩm thực, nhằm tăng độ tin cậy.
• Khuếch đại: Sử dụng mạng lưới tài khoản để chia sẻ, tạo cảm giác đây là thông tin được nhiều người quan tâm.

Vì sao đây là vấn đề nghiêm trọng

Vụ việc cho thấy AI tạo sinh đang hạ thấp rào cản để thực hiện các chiến dịch thông tin sai lệch quy mô lớn. Nếu trước đây, việc sản xuất hàng loạt bài viết đòi hỏi nhân lực và thời gian, thì nay chỉ cần một vài công cụ AI là có thể tạo ra khối lượng nội dung khổng lồ trong thời gian ngắn.

Đối với các cơ quan truyền thông và nền tảng công nghệ, điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về xác minh nguồn tin, kiểm duyệt nội dung do AI tạo và các biện pháp phát hiện hành vi thao túng thông tin. Đồng thời, người đọc cũng cần nâng cao ý thức cảnh giác trước những nội dung có dấu hiệu bất thường.

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Tại Việt Nam, nơi AI tạo sinh đang được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất nội dung, câu chuyện này là một lời cảnh báo đáng chú ý. Khi các công cụ như ChatGPT, Gemini hay Claude trở nên dễ tiếp cận, nguy cơ lạm dụng để tạo tin giả, quảng cáo sai sự thật hoặc thao túng dư luận cũng tăng lên tương ứng.

Các tổ chức truyền thông, doanh nghiệp và cả người dùng cá nhân đều nên xây dựng quy trình kiểm chứng thông tin chặt chẽ hơn. Về phía các nhà phát triển AI, việc bổ sung dấu vân tay nội dung (watermark), hạn chế lạm dụng và hợp tác với cơ quan chức năng sẽ là những hướng đi cần thiết.

Vụ việc một lần nữa nhắc nhở rằng: sức mạnh của AI là con dao hai lưỡi — có thể phục vụ sáng tạo và tri thức, nhưng cũng có thể bị biến thành công cụ cho những chiến dịch thông tin đen tối nếu thiếu sự kiểm soát.