Cổ phiếu Intel bốc hơi gần một phần tư giá trị sau cú lao dốc của chip PC

Intel vừa trải qua một trong những phiên giao dịch tồi tệ nhất trong nhiều năm khi cổ phiếu của hãng giảm gần 24%, xóa sổ gần một phần tư giá trị vốn hóa. Nguyên nhân trực tiếp đến từ doanh số chip PC sụt giảm mạnh được công bố trong báo cáo tài chính quý 3. Dù mảng datacenter và AI tăng trưởng ấn tượng, "gã khổng lồ" bán dẫn Mỹ vẫn đối mặt với bài toán nguồn cung ngày càng nan giải.

Bức tranh tài chính: Điểm sáng bị lu mờ

Kết quả kinh doanh quý 3 của Intel không hề tệ nếu nhìn riêng lẻ. Doanh thu đạt 16,5 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước và nằm ở cận trên của dải dự báo 15,8–16,8 tỷ USD. Biên lợi nhuận gộp đạt 43%, vượt kỳ vọng 2 điểm phần trăm. Đáng chú ý nhất là mảng datacenter và AI với mức tăng trưởng lên tới 78%.

Tuy nhiên, con số này bị lu mờ bởi mảng điện toán khách hàng và các sản phẩm AI vật lý chỉ mang về 8,1 tỷ USD, giảm 5% so với cùng kỳ và giảm tới 9% so với quý trước. Đây chính là mảng kinh doanh lớn nhất của Intel, và sự suy yếu của nó đã khiến nhà đầu tư mất niềm tin.

CEO thừa nhận thị trường PC lao dốc

Trong phần phát biểu chuẩn bị trước, CEO Lip Bu Tan cho biết khách hàng đã bắt đầu phát tín hiệu về sự chậm lại của thị trường PC do giá và nguồn cung bộ nhớ.

"Giá thiết bị đầu cuối đã tăng đáng kể từ đầu năm, gây thêm áp lực lên ngân sách CNTT vốn đã eo hẹp."

Ông cũng thừa nhận tốc độ điều chỉnh của thị trường PC đã tăng nhanh trong hai tháng qua khi các đối tác OEM ráo riết quản lý tồn kho. Dự báo đưa ra không mấy khả quan: thị trường chip PC có thể thu hẹp 12% vào năm tới và tiếp tục ảm đạm cho đến khi tình hình nguồn cung bộ nhớ được cải thiện.

Đáng lo ngại hơn, nhà sản xuất bộ nhớ Hàn Quốc SK Hynix mới đây dự báo tình trạng thiếu hụt bộ nhớ sẽ còn kéo dài đến năm 2030. Với Intel, đây là tin rất xấu bởi mảng kinh doanh cốt lõi của hãng phụ thuộc trực tiếp vào thị trường PC.

Kỳ vọng vào datacenter và AI

Dù vậy, ông Tan vẫn cố gắng mang đến cho nhà đầu tư lý do để lạc quan. Ông cho rằng Intel đang chứng kiến "sự hồi sinh nhu cầu CPU", được thúc đẩy bởi mong muốn của khách hàng về các hệ thống tiêu tốn ít năng lượng hơn.

"Hiệu quả năng lượng đang ngày càng trở thành thước đo quan trọng nhất trong quá trình xây dựng hạ tầng AI. Trong khi GPU rất giỏi các 'tác vụ tư duy', CPU tất định lại hiệu quả hơn nhiều với các 'tác vụ tìm kiếm'. Một truy vấn suy luận bằng GPU có thể tốn tới vài watt-giờ, trong khi một truy vấn bằng CPU chỉ tốn vài joule."

Lập luận này gắn với xu hướng AI tác tử (agentic AI), khi mỗi người dùng sẽ vận hành nhiều tác nhân tự động để xử lý công việc cá nhân lẫn chuyên môn. Theo ước tính của Intel, thị trường CPU máy chủ có thể tăng gấp 5 lần trong 5 năm tới, từ 40 tỷ USD lên hơn 200 tỷ USD.

Nhưng nguồn cung là rào cản lớn

Vấn đề nằm ở chỗ Intel khó có thể tận dụng được làn sóng nhu cầu này, đặc biệt trong ngắn hạn, do thiếu hụt nguồn cung các vật liệu then chốt như tấm wafer silicon.

Khi được hỏi liệu Intel có đáp ứng đủ nhu cầu CPU máy chủ hay không, Giám đốc tài chính Dave Zinsner đã từ chối đưa ra dự báo cụ thể:

"Nhu cầu CPU chắc chắn sẽ rất mạnh và kéo dài suốt năm tới. Chúng tôi đang nỗ lực về phía nguồn cung, nhưng nhiều khả năng sẽ không đáp ứng đủ. Tôi cho rằng nửa đầu năm sẽ khó khăn hơn nửa cuối năm."

Intel đang tái phân bổ sản xuất trên các nhà máy để tối đa hóa sản lượng, thậm chí chuyển một phần công suất chip PC sang sản phẩm datacenter. Đây là động thái cho thấy hãng buộc phải đánh đổi giữa các mảng kinh doanh để ưu tiên nơi có biên lợi nhuận cao hơn.

Hành trình "tái thiết" vẫn còn dài

Ông Tan khẳng định kế hoạch "tái thiết" Intel là "một hành trình nhiều năm" và nhấn mạnh những bước tiến đã đạt được trong 18 tháng qua: tinh giản mạnh mẽ đội ngũ nhân sự, loại bỏ tầng quản lý trung gian và bộ máy quan liêu, cắt gọn bộ máy lãnh đạo và xây dựng gần như hoàn toàn đội ngũ điều hành mới. Ông cũng cho biết các quy trình sản xuất đang tiến gần hơn tới ngang tầm với TSMC – điều kiện để các sản phẩm của Intel mạnh hơn và mảng đúc chip trở nên hấp dẫn hơn.

Tuy nhiên, chính vị CEO cũng thừa nhận:

"Tôi thất vọng vì đã không thể đáp ứng nhu cầu mạnh mẽ của khách hàng trong quý này."

Nhà đầu tư đã phản ứng thẳng thừng. Cổ phiếu Intel mở cửa ở mức 92,96 USD, lao dốc xuống còn 73 USD ngay sau khi công bố kết quả, và tiếp tục giảm về 70,87 USD trong phiên giao dịch ngoài giờ – mức giảm 23,7%.

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Với người dùng và doanh nghiệp Việt Nam, diễn biến này có ý nghĩa thực tế đáng chú ý. Thị trường PC nội địa vốn phụ thuộc lớn vào nguồn linh kiện nhập khẩu, và tình trạng thiếu hụt bộ nhớ kéo dài có thể đẩy giá máy tính, laptop và thiết bị văn phòng lên cao trong thời gian tới. Các doanh nghiệp đang có kế hoạch nâng cấp hạ tầng CNTT nên cân nhắc lộ trình mua sắm sớm hơn dự kiến, đồng thời theo dõi sát các phương án thay thế từ AMD hay các nền tảng kiến trúc ARM.

Với Intel, câu chuyện hiện tại là sự đối lập giữa tiềm năng dài hạn và thách thức trước mắt: nhu cầu CPU cho AI có thể tăng gấp năm lần, nhưng hãng chỉ có thể hái quả ngọt nếu giải quyết được bài toán nguồn cung – điều không thể xảy ra trong một sớm một chiều.