Cohere thâu tóm Aleph Alpha: Hợp lực tạo giải pháp AI chủ quyền thách thức các ông lớn Mỹ

Startup AI của Canada Cohere đang sáp nhập với công ty Aleph Alpha có trụ sở tại Đức, dưới sự bảo trợ của Schwarz Group (công ty mẹ của chuỗi siêu thị Lidl). Được chính phủ hai nước ủng hộ, các công ty này có ý định cung cấp một giải pháp thay thế mang tính chủ quyền (sovereign) cho các doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường AI hiện nay bị thống trị bởi các tay chơi đến từ Mỹ.

Mặc dù cả Aleph Alpha và Cohere đều là những "ngôi sao" tại quê nhà trong lĩnh vực phát triển mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), họ vẫn tụt hậu xa so với OpenAI và các đối thủ toàn cầu khác. Tuy nhiên, sự tương đồng không có nghĩa là đây là một liên minh bình đẳng. Với mức định giá lần cuối là 6,8 tỷ USD, Cohere sẽ đứng đầu thực thể mới sẽ bao gồm Aleph Alpha, thương vụ này đang chờ sự chấp thuận của cơ quan chức năng và cổ đông.

Schwarz Group, một trong những cổ đông chính của Aleph Alpha, đã hoàn toàn ủng hộ thỏa thuận. Gã khổng lồ bán lẻ này sẽ trở thành nhà hỗ trợ chiến lược cho thực thể mới với khoản tài chính có cấu trúc trị giá 500 triệu Euro (khoảng 600 triệu USD), đồng thời kỳ vọng sẽ sử dụng STACKIT - dịch vụ đám mây chủ quyền của bộ phận công nghệ Schwarz Digits.

Bước nhảy vọt về định giá

Như một phần của khoản đầu tư, Schwarz Group cũng đóng vai trò là nhà đầu tư chính (lead investor) cho Cohere trong vòng gọi vốn Series E - và họ đã chốt mức định giá. Theo Handelsblatt, tờ báo kinh doanh của Đức, các điều khoản trong bản ghi nhớ neo mức định giá ở mức khoảng 20 tỷ USD.

Đây sẽ là một bước nhảy vọt đáng kể mà doanh thu đơn thuần khó có thể biện minh. Dù Cohere báo cáo doanh thu định kỳ hàng năm là 240 triệu USD vào năm 2025, Aleph Alpha trước đó lại tạo ra rất ít doanh thu và chịu khoản lỗ đáng kể. Tuy nhiên, các nhà đầu tư đang đặt cược rằng việc hợp lực sẽ cải thiện cơ hội của họ.

Cohere cũng hy vọng nhận được sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp đang tìm kiếm các lựa chọn thay thế cho các nhà cung cấp AI không đáp ứng được các yêu cầu về quyền riêng tư và sự độc lập. Thực thể mới này kế hoạch nhắm đến các ngành có quy định chặt chẽ - bao gồm quốc phòng, năng lượng, tài chính, y tế, sản xuất và viễn thông - cũng như khu vực công.

Sự bổ trợ về công nghệ

Aleph Alpha trước đây đã phát triển các mô hình ngôn ngữ chuyên biệt nhắm đến doanh nghiệp và cơ quan công tại châu Âu, như bộ sản phẩm PhariaAI. Việc chuyển đổi chiến lược và sự ra đi của người đồng sáng lập kiêm CEO Jonas Andrulis từng khiến chiến lược và lãnh đạo của công ty này trở nên không rõ ràng, nhưng đội ngũ 250 người cùng chuyên môn của họ vẫn có thể bổ sung hoàn hảo cho Cohere.

"Họ tập trung vào các mô hình ngôn ngữ nhỏ, ngôn ngữ châu Âu và các bộ phân tích token (tokenizers) thực sự bổ sung cho trọng tâm của chúng tôi, vốn tập trung nhiều hơn vào các mô hình ngôn ngữ lớn nói chung," CEO của Cohere, Aidan Gomez, cho biết trong một cuộc họp báo công bố kế hoạch vào thứ Sáu.

Buổi họp báo cũng cho thấy rõ động thái chính trị đằng sau thương vụ. Thay vì các CEO đồng điều hành của Aleph Alpha, chính người đồng sáng lập Samuel Weinbach đã cùng lên sân khấu với Gomez và giám đốc kỹ thuật số của Schwarz Group, Rolf Schumann. Sự kiện còn có sự tham dự của Bộ trưởng Kỹ thuật số Đức Karsten Wildberger và người đồng cấp Canada Evan Solomon.

Liên minh chủ quyền xuyên Đại Tây Dương

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Hoa Kỳ, Canada ngày càng tích cực ký các sáng kiến song phương với nhiều đối tác, trong đó có Đức. Với mối quan tâm chung về quyền riêng tư và an ninh, hai quốc gia này gần đây đã ra mắt Liên minh Công nghệ Chủ quyền (Sovereign Technology Alliance) để "tăng cường năng lực AI chủ quyền và giảm sự phụ thuộc vào công nghệ chiến lược."

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu các tổ chức châu Âu có coi một sáng kiến liên quan đến Canada là đủ "chủ quyền" hay không, hay họ sẽ tin tưởng rằng liên minh này sẽ duy trì tính xuyên Đại Tây Dương trong dài hạn. Theo Gomez, "Cohere sẽ trở thành một công ty Canada-Đức." Nhưng quyền sở hữu có thể sớm trở nên kém rõ ràng hơn nếu việc IPO (phát hành cổ phiếu ra công chúng) vẫn nằm trong tầm ngắm.