Cựu kỹ sư SR-71 tiết lộ về chương trình hồi sinh Blackbird của NASA

NASA có thể đang âm thầm hồi sinh một trong những biểu tượng vĩ đại nhất của ngành hàng không: chiếc SR-71 Blackbird. Ít ai hiểu rõ hơn Tim Conners – cựu kỹ sư động cơ chính của chương trình Blackbird tại NASA trong thập niên 1990 – về những gì đang diễn ra phía sau hậu trường.

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với TWZ, Conners đã chia sẻ góc nhìn nội bộ về nỗ lực đưa chiếc Tail 844 trở lại bầu trời, cũng như những thách thức kỹ thuật khổng lồ đang chờ đợi phía trước.

SR-71 Blackbird trong màu hoàng hôn

Từ bãi trưng bày đến giường thử nghiệm bay

Câu chuyện bắt đầu khi hình ảnh vệ tinh chụp Trung tâm Nghiên cứu Bay Armstrong của NASA cho thấy Tail 844 đã biến mất khỏi vị trí trưng bày từ ít nhất tháng 5. Trước đó, Giám đốc NASA Jared Isaacman từng úp mở về kế hoạch phát triển một mẫu X-plane bay cao và bay nhanh mới, kèm theo hình bóng một chiếc máy bay khiến giới quan sát liên tưởng ngay đến Blackbird.

Theo Conners, NASA đã liên hệ với các cựu nhân sự của chương trình SR-71 để mời họ quay lại làm việc. Ông tiết lộ rằng Mike Relja – cựu trưởng nhóm phi hành đoàn của Blackbird – là người đầu tiên được đề cập trong danh sách hồi phục.

"Tôi không nhận được lời đề nghị chính thức. Nhưng nếu có ai đó ngỏ lời với tôi, tôi không nghĩ mình có thể từ chối."

Mục đích thực sự: Giường thử động cơ tốc độ cao

Điểm mấu chốt trong phân tích của Conners là lý do đằng sau nỗ lực này. Ông cho rằng NASA không hồi sinh Blackbird vì mục đích khí động học thuần túy – bởi mô phỏng CFD hiện đại đã có thể xử lý những bài toán đó một cách nhanh chóng và chính xác với chi phí thấp.

"Điều bạn không thể làm là mô phỏng chính xác một loại động cơ mới được tích hợp vào khung máy bay tốc độ cao. Tôi tin rằng họ đang phát triển về cơ bản một giường thử động cơ tốc độ cao. Điều đó hợp lý nhất với tôi."

Theo Conners, nếu mục tiêu chỉ là thử nghiệm một động cơ cỡ nhỏ như dòng Williams, một chiếc drone chuyên dụng sẽ rẻ hơn nhiều. Nhưng với một động cơ cỡ lớn ngang tầm J58, việc sử dụng một khung máy bay đã được chứng minh có thể bay ở tốc độ Mach 3 là lựa chọn hợp lý hơn cả.

SR-71 bên cánh trái

Tiến độ hiện tại: Kiểm tra nguồn điện

Theo thông tin Conners nắm được, NASA đang chuẩn bị thực hiện bước "power-on testing" – cấp nguồn điện bên ngoài vào khung máy bay để kiểm tra hệ thống nào còn hoạt động, hệ thống nào đã hỏng.

"Đó là một bước đáng khích lệ. Nghĩa là NASA đã vượt qua giai đoạn mở toang các khoang, kiểm tra bên trong và xác nhận máy bay ít nhất đạt yêu cầu về mặt thị giác."

Bước tiếp theo sẽ là kiểm tra hệ thống thủy lực – vốn đóng vai trò then chốt trên một khung máy bay cơ-điện như Blackbird.

Động cơ J58: Bài toán khó nhất

Conners thẳng thắn: động cơ J58 gần như chắc chắn không còn khả năng sử dụng. Sau 27 năm nằm im, các vòng bi sẽ bị "dẹt", các gioăng sẽ nứt, nhiên liệu đọng lại sẽ biến thành cặn và làm tắc đường ống.

"Động cơ đó hoàn toàn là cơ-điện, không có điều khiển kỹ thuật số vì vấn đề nhiệt độ. Thủy lực nhiên liệu đóng vai trò rất lớn. Nhiều khả năng có rất nhiều cặn bẩn trong các đường ống đó."

Ông tiết lộ rằng khi rời NASA năm 1998, ông là người tiếp nhận toàn bộ tài liệu mà Pratt & Whitney để lại về J58 – chỉ vỏn vẹn hai đến ba thùng nhỏ chứa bản in mã và dữ liệu số. Đáng tiếc, ông không biết số tài liệu đó giờ ra sao.

Nhiên liệu JP-7 và bài toán thay thế

JP-7 – loại nhiên liệu đặc biệt có độ bay hơi cực thấp – từng được NASA dự trữ một lượng khổng lồ trong bồn riêng tại Căn cứ Không quân Edwards. Tuy nhiên, theo Conners, nguồn dự trữ đó đã bị loại bỏ khoảng 20 năm trước.

"Tôi từng đứng dưới cánh Blackbird và bị nhiên liệu JP-7 nhỏ lên áo. Tôi phải vứt chiếc áo đó đi. Không thể giặt sạch mùi. Đó là một loại nhiên liệu kỳ quặc và cực kỳ độc hại."

Tin tích cực là NASA được cho là đang đàm phán với các nhà máy lọc dầu để tạo ra một loại nhiên liệu thay thế. Conners cho rằng về mặt hóa học, JP-7 không cách xa lắm so với nhiên liệu nhóm Jet A hay JP-8 – và chỉ cần thêm phụ gia phù hợp để giảm độ bay hơi xuống mức an toàn.

Cơ hội thành công: Chỉ 25%

Khi được hỏi đánh giá cơ hội đưa Blackbird bay trở lại, Conners đưa ra con số thẳng thắn: 25%.

Một trong những lo ngại lớn nhất của ông là sự quan liêu tại NASA – nơi mà theo ông đã trở nên quá e ngại rủi ro so với 30 năm trước.

"Nếu Dryden/Armstrong có thể hoạt động với sự nhanh nhẹn như 30 năm trước, họ có thể hoàn thành công việc này trong vài năm. Tôi rời cơ quan một phần vì nó trở nên quá e ngại rủi ro."

Dù vậy, Conners thừa nhận rằng chưa ai – kể cả ông – có thể kìm nén sự phấn khích trước viễn cảnh Blackbird cất cánh trở lại.

"Tôi chưa gặp ai không hào hứng với triển vọng này. Mọi người đều nghĩ nó tuyệt vời. Và dù lý do có thể chưa rõ ràng, tất cả đều nói: 'Cứ làm đi, vì đó là một chiếc máy bay mang tính biểu tượng, đẹp đẽ và đầy cảm hứng.'"