Đại học New Mexico hủy lớp ngày thứ hai sau cuộc tấn công mạng vào Trung tâm Khoa học Sức khỏe

Trường Đại học New Mexico (UNM) đang bước sang ngày thứ hai phải hủy toàn bộ lớp học thuộc các khoa y, điều dưỡng và dược, trong bối cảnh nỗ lực khắc phục hậu quả của một "sự cố an ninh mạng" vẫn đang tiếp diễn. Cuộc tấn công nhắm vào Trung tâm Khoa học Sức khỏe (HSC) hồi đầu tuần đã buộc nhà trường phải ngắt hệ thống, hủy lịch hẹn và chuyển hướng xe cứu thương sang các cơ sở y tế lân cận.

Diễn biến sự việc

Theo thông báo từ phía nhà trường, Trung tâm Khoa học Sức khỏe UNM — nơi bao gồm cả hệ thống cung cấp dịch vụ y tế UNM Health — đã gặp sự cố an ninh mạng vào thứ Hai, ngày 26/10/2026.

"Các đội an ninh công nghệ thông tin của HSC ngay lập tức triển khai các biện pháp để khoanh vùng sự cố và bảo vệ hệ thống mạng. Họ cũng đã thông báo cho cơ quan thực thi pháp luật cấp bang và liên bang, đồng thời mời các đối tác bên ngoài hỗ trợ điều tra."

Ban lãnh đạo nhà trường đã kích hoạt Trung tâm Điều hành Khẩn cấp (Emergency Operations Center) để phối hợp ứng phó và hướng dẫn cho nhân viên, sinh viên cũng như đội ngũ nhân viên y tế tuyến đầu.

Vào lúc 14h30 giờ địa phương, nhà trường chính thức công bố vụ tấn công, đồng thời hủy toàn bộ các phòng khám và lớp học còn lại trong ngày, cho phép mọi người trừ nhân viên y tế và nhân sự thiết yếu được về nhà, và khuyến cáo bệnh nhân không đến các cơ sở của HSC.

Bệnh viện dần hoạt động trở lại

Đến hôm nay, các lịch hẹn và phòng khám tại bệnh viện đã trở lại bình thường. Tuy nhiên, nhân viên không thiết yếu của Trung tâm Khoa học Sức khỏe vẫn được yêu cầu ở nhà, cho thấy quá trình phục hồi vẫn đang được triển khai theo từng giai đoạn chứ chưa hoàn tất.

Trước đó, việc chuyển hướng xe cứu thương sang các cơ sở y tế ở Albuquerque và Santa Fe gần đó phản ánh mức độ nghiêm trọng của sự cố đối với hoạt động cấp cứu — một lĩnh vực mà bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng con người.

Nghi vấn về ransomware

Nhà trường chưa công bố bản chất cụ thể của cuộc tấn công. Tuy nhiên, giới nghiên cứu đã nhanh chóng đưa ra giả thuyết về sự liên quan của ransomware, đặc biệt sau khi một nhóm tội phạm mạng mới mang tên BYOD lên tiếng nhận trách nhiệm vào chiều thứ Hai.

Nhóm này tuyên bố đã xâm nhập được 36.000 máy tính, cả hai rừng Active Directory, hai cơ sở dữ liệu Oracle, dữ liệu cá nhân của toàn bộ sinh viên và nhân viên, cùng email nội bộ và dữ liệu từ các hệ thống khác.

Cần lưu ý rằng việc một nhóm ransomware tự nhận trách nhiệm không đồng nghĩa với việc họ thực sự là thủ phạm, cũng không có nghĩa là họ đã triển khai mã độc tống tiền trong vụ việc này. Lời khai của tội phạm mạng luôn là nguồn thông tin không đáng tin cậy.

Dẫu vậy, BYOD không phải cái tên hoàn toàn vô danh. Nạn nhân đầu tiên mà nhóm này công bố chính là Trump Mobile — doanh nghiệp điện thoại của Tổng thống Mỹ — với dữ liệu được cho là bị rò rỉ của toàn bộ 3.615 khách hàng. Một nhóm đối thủ mang tên EndZone cũng từng nhận trách nhiệm cho một vụ xâm nhập tương tự một tuần trước đó, và một số chuyên gia cho rằng hai nhóm này có thể thực chất là một.

Bài học cho các tổ chức y tế

Vụ việc tại UNM là lời cảnh báo quen thuộc nhưng vẫn đáng lo ngại: các tổ chức y tế và giáo dục luôn là mục tiêu hấp dẫn của tội phạm mạng do sở hữu khối lượng lớn dữ liệu cá nhân nhạy cảm và hệ thống vận hành thiết yếu.

• Sao lưu dữ liệu đa tầng và kiểm tra định kỳ giúp giảm thiểu thiệt hại khi bị mã hóa dữ liệu.
• Phân đoạn mạng hạn chế phạm vi lây lan nếu kẻ tấn công xâm nhập được vào hệ thống nội bộ.
• Kế hoạch ứng phó sự cố cần được diễn tập thường xuyên, đặc biệt với các hệ thống ảnh hưởng trực tiếp đến cấp cứu và điều trị.
• Xác thực đa yếu tố và giám sát truy cập là lớp phòng thủ cơ bản nhưng không thể thiếu.

Đối với độc giả Việt Nam, câu chuyện này cũng mang tính tham chiếu trực tiếp: các bệnh viện và trường đại học trong nước đang số hóa mạnh mẽ, và việc đầu tư vào an ninh mạng cần được xem là ưu tiên song hành với chuyển đổi số, chứ không phải hạng mục phụ.

Người phát ngôn của UNM từ chối trả lời các câu hỏi bổ sung và chỉ dẫn về tuyên bố chính thức đã công bố.