Đào đồng trên TikTok: Khi nghề "bóc dây điện" kiếm tiền triệu trở thành xu hướng

Một người phụ nữ mặc bộ đồ liền xanh và áo ba lỗ hồng ngồi trên băng ghế trong xưởng đầy dụng cụ, tay cầm sợi dây đồng đứt và chiếc kìm nhỏ, mỉm cười nhìn vào camera: "Cùng kiếm tiền bằng cách bóc… dây!" Câu chơi chữ này đang trở nên phổ biến trong một góc đặc biệt của TikTok, nơi người dùng ghi lại quá trình bóc vỏ dây đồng để bán lấy tiền.

Giá đồng năm nay đạt mức cao nhất mọi thời đại, khiến đây trở thành thời điểm thuận lợi cho những người thu gom phế liệu. Theo dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), vào tháng 9, đồng có giá khoảng 14.473 USD/tấn — tương đương khoảng 7,23 USD/pound, cao hơn gấp đôi so với tháng 9/2020.

Bóc dây — từ việc làm chân tay tới nội dung hút triệu view

Đồng là kim loại tương đối khan hiếm, dẫn điện tốt và có thể tái chế hoàn toàn, những phẩm chất đã khiến nó trở thành loại phế liệu có giá trị suốt nhiều thế kỷ. Việc bán phế liệu đồng không có gì mới, nhưng mạng xã hội đã thổi một luồng gió mới vào nó.

Những người tham gia rất đa dạng: người làm nghề điện, người bán phế liệu, người tiết kiệm để mua món đồ lớn, hay cả những bạn trẻ đang thiếu tiền. Họ nói nhiều thứ tiếng khác nhau — Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Đức, Romania. Trên TikTok, không khó để tìm thấy các tài khoản chuyên về đồng với hàng trăm nghìn người theo dõi.

"Đây là mục đích kiếm thêm thu nhập, nhưng cũng là cách để biến công việc lặp đi lặp lại trở nên dễ chịu hơn."

Một số người còn tổ chức những buổi "bóc dây" theo nhóm — gọi là "girls night", "movie night" hay "date night". Một video hồi tháng 8 ghi lại cảnh một cô gái bóc dây ngay trên giường cạnh một người đàn ông, kèm dòng chữ: "Tôi bóc dây chỉ để được ở bên anh ấy thôi."

Tiền thật không đến từ đồng, mà từ... dạy cách bóc đồng

Câu chuyện của @Courtney2291 là ví dụ điển hình. Đầu năm nay, cô bắt đầu ghi lại hành trình bóc đủ đồng để tiết kiệm 20.000 USD mua một căn nhà ba phòng ngủ. Cô thu gom dây điện và máy móc cũ từ gia đình, bãi phế liệu và Facebook Marketplace, bóc gần như mỗi ngày. Đến ngày 10/10, chỉ hơn sáu tháng sau khi bắt đầu, cô tuyên bố đã đạt mục tiêu.

Nhưng điều đáng chú ý nằm ở chỗ tiền đến từ đâu. Theo hóa đơn bãi phế liệu mà Courtney chia sẻ, cô chỉ kiếm được 99 USD từ việc bán 30 pound đồng bóc trong sáu tháng. Trong khi đó, một video TikTok của cô mang về 1.446 USD sau khi đạt 6,8 triệu lượt xem.

Nói cách khác, giá trị thật nằm ở nội dung, không phải ở kim loại. Courtney cho biết cô sẽ tiếp tục đăng tải loại nội dung tương tự, với mục tiêu mới là trả nợ khoản vay cho hai mẫu đất xây nhà.

Bán dụng cụ — mảng kinh doanh béo bở

Một hướng kiếm tiền khác là tiếp thị kìm bóc dây và các mặt hàng trên TikTok Shop. Khi người xem mua sản phẩm qua link trong video, nhà sáng tạo nội dung nhận được hoa hồng trên mỗi đơn. Tại thời điểm viết bài, mẫu kìm bóc dây phổ biến nhất đã bán được hơn 20.000 chiếc trên toàn cầu.

Tài khoản @Dragonslayer_Industries thừa nhận trong một bình luận hồi tháng 6 rằng anh chỉ làm video giới thiệu kìm bóc dây sau khi nhận hàng mẫu miễn phí để tặng người hàng xóm — và nghĩ đây là thị trường ngách khó bán. Thế nhưng đây lại là sản phẩm bán chạy nhất của anh, với 5–10 chiếc bán ra mỗi ngày. Đến tháng 5, anh tuyên bố đã giúp bán được hàng nghìn chiếc kìm.

Đáng chú ý, không chỉ con người tham gia cuộc chơi này. Trên TikTok Shop, có vô số video quảng cáo do AI tạo ra — từ hình ảnh đến giọng đọc — với kịch bản na ná nhau về việc kiếm "8.000 đô một tuần" nhờ bán phế liệu đồng.

Bài học cho thị trường Việt Nam

Câu chuyện này phản ánh một xu hướng rộng hơn: kinh tế sáng tạo nội dung đang len lỏi vào cả những ngành nghề truyền thống nhất. Ở Việt Nam, nghề thu gom phế liệu và đồng nát vốn đã quen thuộc, và giá đồng cũng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của nhiều hộ gia đình.

Điểm đáng suy ngẫm là cách các nhà sáng tạo nội dung biến một công việc tay chân thành sản phẩm số có khả năng sinh lời cao hơn chính công việc gốc. Đây cũng là lời nhắc nhở về kỹ năng nội dung và thương mại điện tử — những yếu tố ngày càng có giá trị trong nền kinh tế số.

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của quảng cáo do AI tạo ra cho thấy cuộc cạnh tranh trên các nền tảng mua sắm trực tuyến sẽ ngày càng khốc liệt, ngay cả trong những thị trường ngách nhỏ hẹp.

Cuối cùng, câu chuyện của Courtney cho thấy một sự thật đơn giản: trong thời đại số, người kể chuyện thường kiếm được nhiều hơn người làm việc. Nhưng dẫu sao, như cô nói, cô vẫn sẽ tiếp tục bóc đồng — vì đó đã trở thành một phần trong câu chuyện của chính mình.