Doomscrolling tại nơi làm việc: Vừa tốn thời gian, vừa âm thầm bào mòn tinh thần làm việc

Việc lướt điện thoại để đọc tin tức tiêu cực (doomscrolling) trong giờ làm đã trở thành thói quen phổ biến, nhưng nghiên cứu mới từ các nhà tâm lý học Mỹ cho thấy tác hại của nó không dừng lại ở việc mất thời gian. Theo đó, những suy nghĩ tiêu cực từ các bài viết đó có thể "ám ảnh" nhân viên suốt phần còn lại của ngày làm việc, khiến họ giảm tập trung và gắn kết hơn với nhiệm vụ đang thực hiện.

Tiến sĩ Ian Hughes, trợ lý giáo sư tại Khoa Tâm lý học và Khoa học não bộ thuộc Đại học Texas A&M, là tác giả chính của nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Computers in Human Behavior. Nghiên cứu đã phân tích hành vi của người lao động tại Mỹ và Anh và tìm thấy một mô hình nhất quán: nhân viên có xu hướng doomscrolling tại nơi làm việc thường bị ám ảnh (rumination) bởi các thông tin xấu, và chính sự ám ảnh này làm giảm hiệu quả công việc một cách rõ rệt.

"Con dao hai lưỡi" của hành vi tìm kiếm thông tin

Theo Tiến sĩ Hughes, doomscrolling không chỉ là hành vi lướt web vô thức. Về bản chất, đây là một hành vi tìm kiếm thông tin, thường xuất hiện khi con người đối mặt với sự bất ổn và lo lắng.

"Trong những tình huống xã hội diễn biến nhanh và đầy bất định như đại dịch, chiến tranh hay các mối đe dọa an ninh, chúng ta thấy mọi người liên tục làm mới nguồn cấp dữ liệu để cập nhật tin tức," Hughes giải thích với trang tin của trường. "Về cốt lõi, nó là hành vi tìm kiếm thông tin, nhưng lại liên tục khiến con người tiếp xúc với những nội dung gây đau khổ."

Chính sự tiếp xúc lặp đi lặp lại này tạo ra một "vòng lặp tiêu cực". Tâm trí của nhân viên không tập trung vào công việc trước mắt mà quay cuồng "phát lại" những hình ảnh và thông tin bất ổn vừa đọc được. Mối quan hệ này được các nhà nghiên cứu đánh giá là đặc biệt mạnh mẽ ở những người có chỉ số neuroticism (khuynh hướng lo âu) cao.

Môi trường công sở: Nơi dễ bị tổn thương nhất

Nghiên cứu chỉ ra rằng môi trường công sở hiện đại tạo điều kiện lý tưởng cho thói quen này bùng phát vì một lý do đơn giản: nhân viên không bao giờ để điện thoại ở nhà.

"Với nhiều người, thật khó để rời mắt khỏi những thiết bị này," Hughes cho biết. "Thế giới công việc là một lĩnh vực đặc biệt khi mà con người thường mang theo toàn bộ chu kỳ tin tức bên mình, giữa các cuộc họp, email hay các tác vụ khác."

Với sự hiện diện của điện thoại thông minh, máy tính xách tay và các thuật toán mạng xã hội liên tục phục vụ nội dung gây chú ý, việc rơi vào "hố đen tin tức" trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Giải pháp: Đặt ranh giới không gian thay vì cấm đoán

Bất chấp những tác động tiêu cực, nhóm nghiên cứu không ủng hộ việc các công ty ban hành lệnh cấm triệt để việc sử dụng điện thoại hoặc mạng xã hội tại nơi làm việc.

"Thực tế là những chính sách kiểu đó thường chỉ khiến nhân viên bực bội và chúng không thực sự hiệu quả," Hughes nói.

Thay vào đó, ông đưa ra một giải pháp thực tế hơn nhiều: giới hạn hành vi doomscrolling vào một địa điểm vật lý cố định.

"Nếu bạn sắp doomscroll, hãy cố gắng giới hạn hành vi đó ở một vị trí vật lý duy nhất trong cuộc sống của bạn," ông khuyến nghị. "Thay vì làm điều đó ở văn phòng, có thể làm điều đó ở nhà trong một chiếc ghế thoải mái, hoặc tại một quán cà phê, một quán bar hay một nơi nào đó mà bạn cho phép mình tiếp nhận những thông tin tiêu cực đó."

Lời khuyên này được dự báo sẽ tiếp tục có giá trị trong tương lai, khi hành vi "tốn thời gian nhưng khó bỏ" này đang ngày càng phổ biến, đặc biệt ở nhóm người trẻ từ 18 đến 35 tuổi trên toàn cầu. Cân bằng giữa quyền được cập nhật thông tin và trách nhiệm với sức khỏe tinh thần của bản thân chính là chìa khóa để không biến công sở thành nơi đầu độc tâm trí.

Nhân viên lướt điện thoại tại nơi làm việc giữa giờ giải lao Nghiên cứu cho thấy việc lướt tin tức tiêu cực tại công sở khiến nhân viên khó gạt bỏ những suy nghĩ đó ra khỏi đầu để tập trung làm việc.

Một người lướt điện thoại trong không gian thoải mái tại nhà Các chuyên gia khuyên nên "giam" thói quen doomscrolling trong một không gian cố định như ghế sofa tại nhà hoặc quán cà phê, thay vì thực hiện ở bàn làm việc.

Tóm lại, làn sóng tin tức tiêu cực không chỉ tác động đến thể chất hay thời gian làm việc của bạn, mà còn để lại những dư chấn tâm lý kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất. Như Tiến sĩ Hughes nhấn mạnh: "Cập nhật thông tin là quan trọng, nhưng đừng để hành vi tìm kiếm đó chiếm lấy từng khoảnh khắc của cuộc sống."