EEOC và Thỏa thuận Gây Tranh cãi: Nhà tuyển dụng Cơ đốc có thể Phân biệt đối xử với Người chuyển giới

Một thỏa thuận dàn xếp chưa từng có tiền lệ giữa Ủy ban Cơ hội Việc làm Bình đẳng Mỹ (EEOC) và Liên minh Nhà tuyển dụng Cơ đốc (Christian Employers Alliance - CEA) đang làm dấy lên làn sóng tranh cãi lớn. Theo đó, các nhà tuyển dụng là thành viên của CEA sẽ được miễn trừ vĩnh viễn khỏi mọi cuộc điều tra liên quan đến khiếu nại phân biệt đối xử dựa trên bản dạng giới. Thỏa thuận này được đánh giá là một bước lùi nghiêm trọng đối với quyền lợi của người lao động chuyển giới và phi nhị nguyên giới tại Mỹ.

Thỏa thuận dàn xếp gây tranh cãi

Vào ngày 18 tháng 8, EEOC đã ký kết một thỏa thuận dàn xếp với CEA, cam kết sẽ không theo đuổi bất kỳ khiếu nại nào dựa trên phân biệt đối xử về bản dạng giới đối với tổ chức này. Điều đặc biệt gây tranh cãi là cam kết này có hiệu lực vĩnh viễn và áp dụng cho cả hơn 20.000 nhà tuyển dụng hiện tại lẫn các thành viên tương lai của CEA.

Điều này có nghĩa là bất kỳ doanh nghiệp nào quyết định gia nhập CEA sẽ ngay lập tức nhận được sự bảo vệ toàn diện khỏi các cuộc điều tra của EEOC liên quan đến các khiếu nại về bản dạng giới, bao gồm cả việc quấy rối hoặc sa thải nhân viên vì họ là người chuyển giới.

“Tôi chưa từng thấy một thỏa thuận nào tạo ra sự tự do khỏi điều tra vĩnh viễn như thế này,” Karla Gilbride, cựu Tổng cố vấn EEOC dưới thời Tổng thống Joe Biden, hiện đang làm việc tại ACLU, cho biết. “Tôi chưa bao giờ thấy một tổ chức nào nhận được thỏa thuận cho phép bảo vệ các thành viên tương lai theo cách này.”

Trụ sở EEOC tại Washington D.C.

“Bán bảo hiểm” chống lại các cuộc điều tra

CEA đã công khai quảng bá thỏa thuận này như một lợi ích để thu hút thêm thành viên mới. Trên trang web của mình, tổ chức này rao bán dịch vụ với khẩu hiệu “Tham gia CEA và ngừng bị phơi bày” cùng dòng chữ “Được bảo vệ ngay khi bạn tham gia”.

• CEA mô tả thỏa thuận như một “hợp đồng bảo hiểm” chống lại các cuộc điều tra của EEOC.
• Tổ chức này cũng tự hào về việc đã có được lệnh của tòa án cho phép các thành viên từ chối chi trả cho các biện pháp tránh thai.
• Thỏa thuận không có ngày hết hạn, trong khi hầu hết các thỏa thuận dàn xếp khác đều có thời hạn nhất định.

“Giống như họ đang bán một hợp đồng bảo hiểm chống lại các cuộc điều tra của EEOC vậy,” Gilbride nhận xét. “Tôi lo ngại về động cơ mà điều này tạo ra cho các nhà tuyển dụng, đặc biệt khi tổ chức này công khai tiếp thị theo cách đó.”

Miễn trừ toàn diện chưa từng có

Điểm bất thường nhất của thỏa thuận là việc miễn trừ hoàn toàn các cuộc điều tra dựa trên việc một công ty là thành viên của CEA. Thông thường, EEOC vẫn có cơ chế xem xét quyền lợi của các nhà tuyển dụng tôn giáo, nhưng họ phải trải qua quy trình pháp lý tiêu chuẩn và có thể đưa ra các lập luận bảo vệ dựa trên niềm tin tôn giáo.

Với thỏa thuận mới, các nhân viên của các công ty thành viên CEA sẽ không thể sử dụng quy trình điều tra miễn phí của EEOC. Thay vào đó, họ buộc phải tự khởi kiện ra tòa với chi phí cá nhân, một rào cản lớn đối với người lao động.

“Việc loại trừ một cách có hệ thống khỏi điều tra dựa trên việc là thành viên của một nhóm là điều chưa từng có tiền lệ,” Gilbride nhấn mạnh.

Mối quan hệ mật thiết và chương trình nghị sự chống người chuyển giới

Thỏa thuận này được cho là có liên quan mật thiết đến định hướng hiện tại của EEOC dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch đảng Cộng hòa Andrea Lucas. Một trong những hành động đầu tiên của bà Lucas là tuyên bố ưu tiên “bảo vệ tính nhị nguyên và bản chất sinh học của giới tính”, đồng thời loại bỏ các hướng dẫn bảo vệ người lao động khỏi quấy rối dựa trên bản dạng giới.

Đáng chú ý, vào đầu năm 2025, bà Lucas đã thuê Shannon Royce làm chánh văn phòng. Trước đó, Royce từng là chủ tịch của CEA vào năm 2021, thời điểm tổ chức này khởi kiện EEOC về vấn đề phân biệt đối xử dựa trên bản dạng giới.

Shannon Royce, cựu chủ tịch CEA, hiện là chánh văn phòng của Chủ tịch EEOC

CEA được đại diện trong vụ kiện bởi Alliance Defending Freedom, tổ chức pháp lý bảo thủ từng đứng sau việc lật đổ phán quyết Roe v. Wade. Các chiến thắng này phản ánh gần như chính xác những gì CEA đã yêu cầu khi ban đầu nộp đơn xin lệnh cấm: một lệnh cấm vĩnh viễn đối với việc EEOC thực thi quyền về bản dạng giới đối với các thành viên hiện tại và tương lai của họ.

Tác động đối với người lao động và tương lai

Với thỏa thuận này, hàng chục nghìn nhà tuyển dụng là thành viên của CEA sẽ không phải lo lắng về các khiếu nại phân biệt đối xử giới tính dưới bất kỳ chính quyền nào trong tương lai, dù là đảng Dân chủ hay Cộng hòa. Các chuyên gia pháp lý cho rằng điều này tạo ra một tiền lệ nguy hiểm, đặt ra câu hỏi về việc liệu thỏa thuận này có thực sự phục vụ lợi ích công cộng hay chỉ phục vụ lợi ích của một số tổ chức và cá nhân cụ thể.

“Thông thường, một thỏa thuận dàn xếp xảy ra vì các bên không muốn tiếp tục kiện tụng,” Gilbride nói. “Nhưng có vẻ như có thể có nhiều sự liên kết giữa hai bên trong tình huống cụ thể này, và điều đó đặt ra câu hỏi liệu thỏa thuận có nằm trong lợi ích công cộng rộng lớn hơn hay chỉ nằm trong lợi ích của các cá nhân và tổ chức cụ thể này.”

Đối với cộng đồng người chuyển giới và phi nhị nguyên giới tại Mỹ, thỏa thuận này là một đòn giáng mạnh vào quyền được bảo vệ tại nơi làm việc. Nó cũng gửi một thông điệp đáng lo ngại rằng việc phân biệt đối xử dựa trên bản dạng giới có thể được hợp pháp hóa thông qua các thỏa thuận pháp lý mang tính chất chính trị.