EU ra lệnh khẩn cấp: WhatsApp phải cho phép các trợ lý AI đối thủ truy cập miễn phí

Ủy ban Châu Âu (EC) đã sử dụng quyền hạn khẩn cấp để buộc Meta phải thay đổi chính sách đối với nền tảng WhatsApp. Theo đó, Meta được yêu cầu phải khôi phục quyền truy cập miễn phí vào WhatsApp cho các chatbot do các nhà cung cấp AI đối thủ phát triển, trong khi cơ quan quản lý hoàn tất cuộc điều tra chống độc quyền đang diễn ra.

Biện pháp tạm thời hiếm hoi được công bố vào thứ Ba được coi là cần thiết để "ngăn chặn sự thiệt hại nghiêm trọng và không thể khắc phục đối với cạnh tranh" trong thị trường trợ lý AI đa năng. Theo Politico, đây chỉ là lần thứ hai trong hơn 20 năm qua, EU sử dụng quyền lực khẩn cấp này.

WhatsApp và AI

Quyết định này diễn ra sau khi EC khởi động cuộc điều tra chính thức vào tháng 12 năm 2025 về việc liệu Meta có đang lạm dụng vị thế thống trị thị trường bằng cách cấm các chatbot AI bên thứ ba hoạt động trên nền tảng nhắn tin WhatsApp hay không. Vào tháng 3, Meta đã khôi phục quyền truy cập cho các chatbot đối thủ nhưng "có tính phí", hành động dường như vi phạm các quy tắc cạnh tranh của EU.

Hiện tại, EC đang ra lệnh cho Meta phải khôi phục quyền truy cập WhatsApp cho các đối thủ AI dưới cùng các điều khoản và điều kiện áp dụng trước lệnh cấm, cụ thể là "miễn phí hoàn toàn".

Ngăn chặn thiệt hại trước khi quá muộn

Ở những thị trường đang phát triển nhanh chóng, cạnh tranh có thể bị mất đi rất lâu trước khi một quyết định cuối cùng được đưa ra. Đó là lý do các biện pháp tạm thời này sẽ được duy trì trong suốt thời gian điều tra, nhằm ngăn chặn những thiệt hại mà gần như không thể khắc phục sau này.

"Các biện pháp tạm thời này sẽ bảo vệ cạnh tranh trong thị trường trợ lý AI đang phát triển, bằng cách bảo vệ một điểm nhập khẩu quan trọng để tiếp cận người tiêu dùng Châu Âu – đó là WhatsApp – và cho phép các công ty AI đổi mới, mở rộng quy mô và đạt được tiềm năng tối đa của họ," Ủy viên cạnh tranh Châu Âu Teresa Ribera tuyên bố.

Meta có thời hạn đến ngày 15 tháng 6 để tuân thủ lệnh này. Cuộc điều tra chống độc quyền rộng lớn hơn vẫn đang tiếp diễn và chưa có ngày kết thúc pháp lý cụ thể. Nếu Meta phớt lờ lệnh này, công ty có thể đối mặt với mức phạt lên tới 10% doanh thu hàng năm, tương đương khoảng 20 tỷ USD dựa trên thu nhập năm 2025.

Phản ứng từ Meta

Trong một tuyên bố với Politico, người phát ngôn của Meta đã bác bỏ vụ việc này là vô căn cứ và cho biết công ty có kế hoạch kháng cáo quyết định:

"Ủy ban Châu Âu đã quyết định rằng OpenAI và một số công ty lớn nhất thế giới có thể sử dụng sản phẩm WhatsApp Business trả phí miễn phí. Đây là sự lạm quyền của cơ quan quản lý được trợ cấp bởi nhiều công ty Châu Âu đang trả tiền."

Cuộc chiến pháp lý này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc kiểm soát quyền lực của các "gã khổng lồ" công nghệ đối với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) tại Châu Âu.