Ford Fathom: Xe bán tải điện dưới 30.000 USD tích hợp biến tần cấp điện cho cả ngôi nhà

Ford đang chuẩn bị trình làng Fathom, mẫu xe bán tải điện dưới 30.000 USD và là xe điện thế hệ mới đầu tiên của hãng. Trong lúc chờ ngày ra mắt chính thức, hãng đã tiết lộ thêm một điểm nhấn quan trọng: khả năng sạc hai chiều, cho phép chiếc xe vừa chạy vừa trở thành nguồn điện dự phòng cho cả ngôi nhà.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở cách Ford hiện thực hóa tính năng này. Thay vì cần một bộ biến tần xoay chiều gắn tường đắt đỏ, Fathom đưa biến tần vào thẳng bên trong xe, biến việc cấp điện cho gia đình thành chuyện thường ngày thay vì một đặc quyền xa xỉ.

Biến tần nằm ngay trong "hộp điện" của xe

Ford Fathom với lớp ngụy trang thử nghiệm

Mẫu F-150 Lightning trước đây từng gây chú ý với tính năng cấp điện cho nhà, nhưng để dùng được, chủ xe phải lắp thêm một bộ biến tần DC-to-AC cỡ lớn gắn tường, tốn kém và cồng kềnh. Fathom đi theo hướng ngược lại: biến tần được tích hợp sẵn trong "E-box" trên xe, có thể xuất ra hơn 10 kW điện xoay chiều.

Hộp điện E-box tích hợp biến tần của Ford Fathom

Bộ biến tần này chuyển điện từ pin thành điện lưới thông thường để chạy các thiết bị gia dụng, duy trì điện khi mất điện hoặc đẩy điện ngược trở lại lưới. Với công suất trên 10 kW, chiếc xe có thể gánh được những thiết bị tiêu thụ điện lớn trong nhà, từ tủ lạnh, điều hòa đến máy giặt, tùy vào cách đấu nối.

Chi phí phần cứng giảm đáng kể

Dù biến tần đã nằm trong xe, người dùng vẫn cần thêm thiết bị để khai thác hết tính năng. Ford đang nhắm tới việc hạ giá các phụ kiện này xuống mức dễ tiếp cận hơn nhiều so với hiện nay.

• Để đẩy điện trở lại lưới, chủ xe cần Ford Home Power Station. Ford đặt mục tiêu giảm khoảng 50% so với mức 1.310 USD của Ford Charge Station Pro hiện hành.
• Để dự phòng điện cho toàn bộ ngôi nhà khi mất điện, cần ghép trạm này với một bảng điện dự phòng. Combo thông thường tốn khoảng 5.205 USD, còn Ford hướng tới mức khoảng 3.123 USD, tức giảm gần 40%.
• Giá chính thức của cả hai gói vẫn chưa được chốt.

Trạm điện Ford Home Power Station

Cần lưu ý rằng chi phí thiết bị chỉ là một phần. Chủ nhà vẫn phải trả thêm cho giấy phép, thợ điện và dây dẫn cỡ lớn — những khoản có thể khiến tính năng sạc hai chiều vẫn khó tiếp cận với một số khách hàng.

Gỡ rào cản thủ tục với các ông lớn ngành điện

Một trở ngại khác của sạc V2H (vehicle-to-home) và V2L (vehicle-to-load) là thủ tục hành chính từ các công ty điện lực. Để giải quyết, Ford đã bắt tay với năm công ty điện lớn nhất Bắc Mỹ: Pacific Gas and Electric (PG&E), American Electric Power (AEP), BC Hydro, Consumers Energy và Exelon — nhóm phục vụ hàng triệu khách hàng tại Mỹ và Canada.

Các bên đã thống nhất đơn giản hóa giấy tờ cho nhu cầu dự phòng điện khi bão, dùng chung chuẩn phích cắm và phần mềm, đồng thời tự động hóa các chương trình kết nối lưới. Ford tin rằng những quy tắc mà nhóm này đồng thuận sẽ sớm trở thành chuẩn chung cho toàn ngành.

Fathom và tham vọng "khoảnh khắc Model T"

Fathom có giá khoảng 28.000 USD và là mẫu xe đầu tiên trên nền tảng Universal Electric Vehicle Platform mới của Ford — hệ thống được thiết kế để tối ưu khí động học nhằm tăng quãng đường, đồng thời cắt giảm chi phí sản xuất để xe điện có lãi.

Hơn một năm qua, Ford liên tục quảng bá đây là "khoảnh khắc Model T" của hãng, thời điểm được kỳ vọng sẽ thay đổi gần như mọi thứ ở công ty 123 năm tuổi.

Việc giữ giá thành thấp vẫn là bài toán khó giữa bối cảnh đứt gãy chuỗi cung ứng và biến động thương mại. Nhưng nếu Ford làm được, Fathom không chỉ là một mẫu xe điện giá rẻ, mà còn có thể đưa tính năng cấp điện cho gia đình từ món đồ xa xỉ trở thành trang bị phổ thông — điều mà nhiều thị trường đang phát triển, trong đó có Việt Nam, rất quan tâm khi nhu cầu về năng lượng dự phòng ngày càng tăng.