Giám đốc phần mềm Rivian: Bạn không cần CarPlay hay nút bấm, chỉ cần điều khiển bằng giọng nói AI

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Wassym Bensaid, Giám đốc phần mềm của Rivian và đồng CEO của liên doanh RV Tech với Volkswagen, đã chia sẻ quan điểm gây tranh cãi nhưng đầy tham vọng về tương lai của giao diện ô tô. Ông khẳng định rằng người dùng không cần Apple CarPlay hay các nút bấm vật lý; thay vào đó, tương lai thuộc về điều khiển bằng giọng nói được hỗ trợ bởi AI.

Rivian R1S với giao diện phần mềm mới

Liên doanh công nghệ khổng lồ với Volkswagen

Cuộc thảo luận bắt đầu với cấu trúc của liên doanh RV Tech, được thành lập khoảng một năm rưỡi trước với khoản đầu tư gần 6 tỷ USD từ Volkswagen. Mục tiêu của liên doanh này là cung cấp hệ điều hành và kiến trúc điện cho mọi chiếc xe điện trong tương lai của tập đoàn VW, bao gồm các thương hiệu như Audi, Porsche, Bentley, Lamborghini và thương hiệu mới Scout.

Bensaid giải thích rằng ngành công nghiệp ô tô đang trải qua sự gián đoạn lớn. Các nhà sản xuất ô tô truyền thống đang gặp khó khăn trong việc chuyển đổi sang "xe định nghĩa bởi phần mềm" (software-defined vehicles). Trong khi đó, Rivian mang đến một nền tảng công nghệ và văn hóa phần mềm linh hoạt, kết hợp với quy mô khổng lồ của Volkswagen để tạo ra một giải pháp cho toàn ngành.

Tầm nhìn về Xe định nghĩa bởi Phần mềm

Mặc dù thừa nhận cụm từ "xe định nghĩa bởi phần mềm" đã bị lạm dụng, Bensaid đưa ra định nghĩa của riêng mình. Trước đây, ô tô là tập hợp của hàng trăm đơn vị điều khiển điện tử (ECU) riêng lẻ từ các nhà cung cấp khác nhau, khiến việc tích hợp tính năng trở nên chậm chạp và phức tạp.

Ví dụ, khi bạn bước đến chiếc xe Rivian R1S, xe nhận diện bạn qua chìa khóa số, điều chỉnh ghế, vô lăng, điều hòa và ánh sáng theo hồ sơ của bạn. Chuỗi hành động này chỉ mất 15 giây nhưng trong mô hình cũ, nó đòi hỏi sự phối hợp của hơn 10 nhà cung cấp khác nhau.

Thay vào đó, Rivian sử dụng "máy tính vùng" (zonal computers) — những bộ vi xử lý mạnh mẽ đặt ở trung tâm xe, đóng vai trò là não bộ tập trung. Kiến trúc này cho phép phần mềm kiểm soát sâu các tính năng từ đầu đến cuối, tạo ra trải nghiệm liền mạch.

Văn hóa phần mềm là chìa khóa thành công

Khi được hỏi về việc tại sao liên doanh này sẽ thành công trong khi nỗ lực nội bộ trước đó của Volkswagen (dự án CARIAD) thất bại, Bensaid nhấn mạnh vào sự thay đổi văn hóa. Ông cho rằng việc phát triển phần mềm thực sự đòi hỏi một cách tiếp cận "tờ giấy trắng" (clean-sheet), không phải các giải pháp chắp vá.

Volkswagen đã nhận ra họ cần không chỉ công nghệ mà còn cả "DNA" của Rivian: sự nhanh nhẹn, ra quyết định nhanh và khả năng lặp lại (iterate) liên tục. Bensaid và đội ngũ của mình chịu trách nhiệm xây dựng 80-90% công việc cốt lõi, để lại các "cái móc" tùy chỉnh (customization hooks) để các thương hiệu như Audi hay Lamborghini có thể thể hiện bản sắc riêng của họ.

Rivian Assistant: Cuộc cách mạng điều khiển bằng giọng nói

Một trong những điểm nhấn chính là Rivian Assistant, trợ lý AI mới được ra mắt trên các dòng xe R1. Bensaid mô tả đây không chỉ là một chatbot dán lên giao diện, mà là một phần tích hợp sâu vào hệ điều hành xe, cho phép người dùng tương tác với hầu hết các tính năng bằng ngôn ngữ tự nhiên.

Tuy nhiên, trải nghiệm thực tế vẫn có những hạn chế. Trong cuộc phỏng vấn, phóng viên Nilay Patel đã chỉ ra rằng trợ lý này từ chối bật gạt nước kính sau khi được yêu cầu. Bensaid giải thích rằng đây là thiết kế có chủ đích: các tính năng liên quan đến an toàn và được quy định chặt chẽ (như gạt nước, hỗ trợ lái trên cao tốc) bị chặn bởi khung phần mềm vì lý do an toàn.

Ngoài ra, cũng có những lỗi phần mềm thú vị, như khi trợ lý từ chối tiết lộ cảm biến nào đang được sử dụng để phát hiện hành khách trên ghế sau. Bensaid thừa nhận đây là một lỗi và hứa hẹn sẽ khắc phục qua bản cập nhật phần mềm (OTA).

Tương lai của Agentic AI

Bensaid sử dụng thuật ngữ "Agentic AI" để mô tả khả năng tích hợp sâu của Rivian Assistant. Ví dụ, tích hợp với Google Calendar cho phép trợ lý không chỉ đọc lịch mà còn thực hiện các hành động phức tạp như lên kế hoạch chuyến đi, thêm điểm sạc pin gần nhà hàng yêu thích, và gửi tóm tắt cho người thân.

Ông tin rằng trong tương lai, thay vì tương tác với từng ứng dụng riêng lẻ, người dùng sẽ có một trải nghiệm thống nhất nơi các tác nhân AI (agents) làm việc cùng nhau. Rivian Assistant đóng vai trò là người điều phối, có đặc quyền truy cập sâu vào hệ điều hành xe mà các trợ lý bên thứ ba như Siri hay Google Assistant không thể có được.

Nút bấm là "dị thường" của thiết kế

Quay lại câu nói gây tranh cãi của Bensaid rằng "nút bấm trong xe là một dị thường của thiết kế hiện đại", ông kiên định với quan điểm rằng giọng nói mới là giao diện chính lý tưởng cho tài xế. Lý do đơn giản là tài xế cần tập trung vào đường, và giọng nói là cách tương tác an toàn nhất nếu công nghệ hoạt động tốt.

Với sự tiến bộ của các mô hình nền tảng (foundational models), trải nghiệm hội thoại tự nhiên giờ đây đã khả thi. Bạn không cần nhớ các lệnh cụ thể như "mở cốp trước", mà có thể nói "Tôi có một cái túi ở phía trước xe" và xe sẽ hiểu.

Phần cứng và AI biên (Edge AI)

Cuối cùng, Bensaid tiết lộ thông tin về phần cứng của dòng xe R2 sắp tới. Mặc dù dòng R1 hiện tại chủ yếu dựa vào kết nối LTE và xử lý đám mây, R2 sẽ được trang bị 5G và khả năng xử lý AI biên cực mạnh.

Máy tính trên R2 sẽ có sức mạnh lên đến 200 sparse TOPS (tỷ thao tác mỗi giây) dành riêng cho AI, mạnh hơn cả nhiều nền tảng tự lái hiện nay và vượt xa khả năng của smartphone. Điều này cho phép xử lý ngôn ngữ ngay tại xe với độ trễ cực thấp mà không phụ thuộc hoàn toàn vào kết nối mạng.

Rivian đang đặt cược lớn vào việc chuyển đổi sang AI, chấp nhận đánh đổi chi phí linh kiện (BOM) để trang bị phần cứng mạnh mẽ, với niềm tin rằng thế giới đang chuyển dịch sang kỷ nguyên của AI.