Rivian không chỉ muốn làm xe điện: Tham vọng trở thành nhà cung cấp công nghệ toàn cầu

Rivian đang dần thoát khỏi hình ảnh một hãng xe điện thuần túy. Trong cuộc phỏng vấn tại sự kiện TechCrunch Disrupt, CEO kiêm nhà sáng lập RJ Scaringe đã phác họa một Rivian của tương lai: một nhà cung cấp công nghệ cung cấp từ kiến trúc điện, phần mềm, mô hình AI cho đến nền tảng tự hành cho nhiều thương hiệu khác nhau.

Đây là bước ngoặt chiến lược đáng chú ý, bởi Rivian vốn được biết đến với dòng xe bán tải và SUV điện cao cấp. Nhưng nhìn vào các động thái trong năm qua, có thể thấy tham vọng của Scaringe lớn hơn nhiều so với việc chỉ lắp ráp xe.

Từ hãng xe điện đến nhà cung cấp công nghệ

Rivian hiện có mức độ tích hợp dọc (vertical integration) cao hơn hẳn so với vài năm trước. Hãng đã tự phát triển các mô hình AI để vận hành trợ lý trong xe, đồng thời xây dựng nền tảng tự hành end-to-end cho xe cá nhân và đội robotaxi tương lai thông qua quan hệ hợp tác với Uber.

Đáng chú ý hơn, Rivian còn tự thiết kế chip bán dẫn riêng — một bộ xử lý 5 nm phát triển cùng Arm và TSMC. Bên cạnh đó là liên doanh công nghệ trị giá 5,8 tỷ USD với tập đoàn Volkswagen, tập trung vào kiến trúc điện và phần mềm.

Rivian đang mở rộng sang lĩnh vực công nghệ

Tham vọng của Scaringe không dừng ở Rivian. Ông đã khởi tạo một chương trình skunkworks về xe vi mô, sau đó tách thành startup có tên Also. Ông cũng sáng lập startup robot công nghiệp Mind Robotics, hiện được Rivian sở hữu 31% và là khách hàng tiềm năng của hãng. Tại sự kiện, Scaringe công bố việc bổ nhiệm cựu giám đốc điều hành của Ford, Apple và Tesla — Doug Field — làm chủ tịch Mind Robotics.

"Điều thực sự thú vị là khi bạn nghĩ vượt ra ngoài R2 và R3, và bắt đầu hình dung những kiểu dáng xe bạn muốn chế tạo cho một chiếc xe tự hành thuộc sở hữu cá nhân. Nó mở ra đủ loại cơ hội thiết kế, có thể tạo ra những trải nghiệm khác biệt hoàn toàn", Scaringe chia sẻ với TechCrunch.

Những mảnh ghép chiến lược

Vậy Rivian sẽ trông như thế nào vào cuối thập kỷ này? Chắc chắn không chỉ là một hãng sản xuất bán tải và SUV điện. Cụm từ mà Scaringe liên tục nhắc tới là "nhà cung cấp công nghệ".

• Cấp phép công nghệ: Rivian đang mở đường để cấp phép kiến trúc điện, phần mềm, mô hình AI và nền tảng tự hành cho "nhiều thương hiệu khác nhau".
• Liên doanh với VW: Scaringe tiết lộ mong muốn mở rộng hợp tác với Volkswagen sang lĩnh vực AI và tự hành, không chỉ dừng ở kiến trúc điện và phần mềm.
• Robot công nghiệp: Mind Robotics đang chế tạo robot để dùng trong nhà máy Rivian và bán cho các công ty khác.
• Robotaxi: Việc ra mắt thành công cùng Uber có thể mở ra nhiều thương vụ tiếp theo.

Thị trường tự hành và xe điện đang nóng lên

Trong khi Rivian vạch chiến lược dài hạn, các động thái trên thị trường xe tự hành và công nghệ giao thông vẫn diễn ra sôi động. Startup Bedrock Robotics — phát triển công nghệ tự hành cho xe xây dựng — được cho là đang huy động 600 triệu USD. Trong khi đó, Dot Ai hoàn tất việc mua lại mảng dịch vụ chia sẻ xe điện Envoy Technologies với giao dịch hoán đổi cổ phần trị giá 65 triệu USD.

Volvo đang nâng cấp hệ thống tự hành thông qua việc mở rộng quan hệ đối tác gần một thập kỷ với Nvidia, sử dụng bộ ba sản phẩm của hãng chip này để cung cấp khả năng lái xe rảnh tay trên đường cao tốc và đường phố. Ở mảng xe tải tự hành, Waabi ký thỏa thuận thương mại với hãng vận tải Warrior Logistics để vận chuyển hàng hóa giữa Dallas và Houston.

Ở châu Âu, Waymo đang mở rộng sang Canada — cụ thể là Toronto — sau khi được chấp thuận tham gia chương trình thí điểm xe tự hành. Hãng cũng chính thức mở dịch vụ robotaxi cho mọi người tại San Antonio, San Diego và Tampa, không còn danh sách chờ.

Câu chuyện về một mẫu xe điện thể thao

Không chỉ là câu chuyện tự hành, thị trường xe điện vẫn đang có những chuyển biến đáng chú ý. Phóng viên Tim De Chant của TechCrunch mới đây đã trải nghiệm Porsche Macan Turbo EV phiên bản 2026. Sau một tuần lái thử, anh đặt câu hỏi: một chiếc xe thể thao thực sự nghĩa là gì trong kỷ nguyên điện hóa?

Đây cũng là câu hỏi mà nhiều thương hiệu đang phải đối mặt, khi việc chuyển từ động cơ đốt trong sang hệ truyền động điện làm thay đổi hoàn toàn cảm giác lái, trọng tâm xe và cách người dùng cảm nhận hiệu năng.

Điều này có ý nghĩa gì với thị trường Việt Nam?

Dù Rivian chưa có mặt tại Việt Nam, chiến lược mở rộng sang mảng cấp phép công nghệ của hãng là xu hướng đáng theo dõi. Các hãng xe điện toàn cầu đang dần chuyển sang mô hình bán công nghệ và phần mềm thay vì chỉ bán phần cứng — tương tự cách các tập đoàn như Bosch hay Mobileye đang làm trong lĩnh vực linh kiện và hệ thống tự hành.

Với các doanh nghiệp công nghệ và startup giao thông trong nước, đây là tín hiệu cho thấy cơ hội không nằm ở việc sản xuất xe, mà ở phần mềm, AI và hệ sinh thái dịch vụ đi kèm. Những mô hình như robotaxi, xe tự hành cấp độ cao hay nền tảng quản lý đội xe đều có tiềm năng phát triển tại các đô thị lớn ở Việt Nam trong tương lai gần.