Giám sát viên hải quan Mỹ bị bắt vì tráo linh kiện máy tính của Bộ An ninh Nội địa

Một vụ việc gây chấn động giới công nghệ và an ninh mạng vừa được hé lộ tại bang Maine, Mỹ. Một giám sát viên của Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP) đã bị FBI bắt giữ với cáo buộc lấy cắp hàng loạt linh kiện máy tính giá trị từ các máy trạm của Bộ An ninh Nội địa (DHS), sau đó thay thế bằng những linh kiện rẻ tiền hơn để che giấu hành vi.

Máy tính chính phủ bị tráo linh kiện

Đối tượng và thủ đoạn tinh vi

Theo báo cáo từ The Maine Wire, đối tượng bị bắt là Terry "Jiajia" Liu, một giám sát viên của CBP đóng tại thành phố Calais, bang Maine. Liu bị cáo buộc tội trộm cắp và phá hoại tài sản chính phủ.

Cụ thể, Liu đã lấy cắp linh kiện máy tính — bao gồm vi xử lý Intel thế hệ 14 Raptor Lake Refresh, thanh RAM và ổ cứng — từ ít nhất 46 máy tính của Bộ An ninh Nội địa tại ba cơ sở biên giới ở Maine. Sau khi lấy đi linh kiện gốc, đối tượng thay thế bằng những linh kiện kém chất lượng hơn, rồi đem số linh kiện đánh cắp đi đổi thông qua chương trình Trade-In của Newegg để lấy tín dụng mua hàng.

Điều đáng chú ý là nhiệm vụ chính thức của Liu chỉ giới hạn ở hỗ trợ công nghệ thông tin, nên đối tượng không được phép sửa đổi bất kỳ máy tính chính phủ nào. Giám đốc cảng Theodore Cummings thậm chí đã ra lệnh bằng văn bản: "Xin đừng di chuyển bất kỳ máy tính hay linh kiện máy tính nào." Tuy nhiên, đối tượng đã bất chấp mệnh lệnh này.

Camera giám sát ghi lại toàn bộ hành vi

Các camera giám sát được lắp đặt kín đáo đã ghi lại cảnh Liu mở máy tính chính phủ và tráo linh kiện trong ca trực đêm. Đối tượng thường mang máy tính vào một phòng đào tạo để thực hiện hành vi.

Một đoạn ghi hình cho thấy Liu dùng tua vít để cạo keo tản nhiệt khỏi vi xử lý và lắp chip thay thế vào một hệ thống. Một đoạn khác ghi lại cảnh đối tượng tháo một thanh RAM khỏi máy và cất vào ngăn kéo bàn làm việc.

Theo bản khai có tuyên thệ, các điều tra viên phát hiện:

• 39 máy tính bị thay vi xử lý
• 6 máy bị tráo thanh RAM
• 8 máy bị thay ổ cứng

Các hệ thống ban đầu sử dụng chip Raptor Lake Refresh, nhưng sau đó được phát hiện chứa phần cứng cũ hơn, có trường hợp bị hạ cấp xuống chip Pentium. Ngoài vi xử lý, một số máy còn có dung lượng RAM và lưu trữ thấp hơn cấu hình gốc.

Chiêu thức "rửa" linh kiện qua Newegg

Thay vì tìm cách bán linh kiện đánh cắp trên thị trường đồ cũ công khai, Liu chọn một cách ít gây chú ý hơn: chương trình Trade-In của Newegg.

Bo mạch chủ và linh kiện máy tính

Theo các điều tra viên, Liu đã gửi 13 email giữa một tài khoản cá nhân và địa chỉ email chính thức của CBP, chứa nhãn vận chuyển và biên lai đổi hàng cho các mẫu vi xử lý khớp với linh kiện bị mất từ máy tính chính phủ.

Mức đổi hàng của Newegg dao động từ 200 đến 210 USD mỗi vi xử lý. Theo hồ sơ giao dịch từ nhà bán lẻ Mỹ này, Liu đã đổi chip Core i7 Raptor Lake Refresh 16 lần trong 14 tháng, từ tháng 5/2025 đến tháng 7/2026. Điều tra viên cũng tìm thấy ba khoản tín dụng trị giá 200 USD từ Newegg trong hồ sơ thẻ American Express của Liu.

Lời khai mâu thuẫn và thiệt hại thực tế

Trong cuộc thẩm vấn, Liu thừa nhận đã thay thế linh kiện trong máy tính chính phủ bằng các bộ phận hiệu năng thấp hơn mua từ Amazon và Newegg. Đối tượng cũng thừa nhận đã gửi linh kiện thuộc sở hữu chính phủ vào chương trình Trade-In của Newegg.

Ban đầu, Liu khai rằng hành động của mình xuất phát từ mong muốn cải thiện hiệu năng máy tính và rút ngắn thời gian sửa chữa. Tuy nhiên, sau đó đối tượng thừa nhận rằng những thay đổi này thực chất đã làm giảm hiệu năng của hệ thống.

Ổ cứng và linh kiện bị tráo đổi

Về thiệt hại tài chính, việc khôi phục số linh kiện bị đánh cắp có thể tiêu tốn khoảng 20.460 USD. Trong khi đó, việc thay thế hoàn toàn cả 46 máy tính bị ảnh hưởng bằng phần cứng tương đương ước tính lên tới 105.800 USD. Chi phí này còn có thể tăng cao hơn nữa do cần thêm nhân công để cấu hình lại từng hệ thống phục vụ mục đích sử dụng của chính phủ.

Bài học về an ninh nội bộ

Vụ việc này là một lời cảnh tỉnh về lỗ hổng trong công tác quản lý tài sản công nghệ và giám sát nhân sự nội bộ tại các cơ quan chính phủ. Dù Liu chỉ nắm vai trò hỗ trợ IT hạn chế, đối tượng vẫn có thể tiếp cận và tráo đổi linh kiện trong thời gian dài mà không bị phát hiện ngay lập tức.

Đối với các tổ chức và doanh nghiệp tại Việt Nam, câu chuyện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm kê tài sản định kỳ, phân quyền truy cập chặt chẽ và hệ thống giám sát nội bộ hiệu quả — đặc biệt với các thiết bị chứa dữ liệu nhạy cảm.

Việc lạm dụng các chương trình thu đổi hợp pháp như Trade-In của Newegg cũng cho thấy kẻ gian ngày càng tinh vi trong cách "rửa" tang vật, gây khó khăn cho công tác truy vết. Đây là bài học đáng suy ngẫm cho bất kỳ tổ chức nào quản lý khối lượng lớn thiết bị CNTT.