Google AI Search từ chối trả lời ai thắng cử năm 2020: Lỗi kỹ thuật hay lựa chọn có chủ đích?

Tính năng tìm kiếm tích hợp AI của Google đang gây tranh cãi khi từ chối đưa ra câu trả lời rõ ràng về người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020. Điều đáng chú ý là công cụ này vẫn trả lời bình thường với các kỳ bầu cử khác và chỉ gặp vấn đề với người dùng tại Mỹ. Sự việc đặt ra câu hỏi lớn về mức độ kiểm soát chất lượng và những toan tính chính trị đằng sau các sản phẩm AI ngày càng phổ biến.

Khi AI "né tránh" một sự thật cơ bản

Theo ghi nhận của người dùng trong tuần qua, chế độ tìm kiếm AI của Google đã không thể đưa ra câu trả lời dứt khoát cho câu hỏi ai là người chiến thắng cuộc bầu cử năm 2020. Điều này đặc biệt đáng ngại bởi đây là một sự kiện đã được xác nhận rộng rãi và có đầy đủ hồ sơ chính thức.

Đáng chú ý hơn, công cụ này không gặp vấn đề tương tự khi được hỏi về các kỳ bầu cử năm 2016, 2024 hay bất kỳ cuộc bầu cử nào khác. Vấn đề cũng chỉ xuất hiện với người dùng trong lãnh thổ Mỹ, trong khi người dùng ở nước ngoài nhận được kết quả bình thường. Nếu truy cập trực tiếp vào ứng dụng Google Gemini, người dùng vẫn nhận được câu trả lời chính xác.

Việc một sự kiện lịch sử đã được xác nhận lại không thể được trả lời bởi hệ thống AI hàng đầu thế giới cho thấy đây nhiều khả năng là một lựa chọn có chủ đích, chứ không đơn thuần là lỗi kỹ thuật.

Giao diện tìm kiếm AI của Google gặp lỗi khi trả lời câu hỏi về bầu cử

Trong lúc bài viết gốc đang được hoàn thiện, Google dường như đã khắc phục được vấn đề. Tuy nhiên, nhiều người dùng vẫn báo cáo tiếp tục gặp thông báo lỗi. Đáng chú ý, đây không phải lần đầu tiên câu chuyện này xảy ra: trong mùa bầu cử năm 2024, cả chatbot Gemini của Google lẫn Copilot của Microsoft đều từng bị chỉ trích vì không thể nêu rõ người chiến thắng năm 2020.

Từ bầu cử đến cá cược: Những câu trả lời đáng ngại

Vấn đề không dừng lại ở quá khứ. Khi được hỏi ai sẽ thắng cử năm 2028, tính năng tìm kiếm tích hợp Gemini không dẫn người dùng đến các nguồn thông tin uy tín mà lại gợi ý tham khảo các thị trường cá cược trực tuyến như Kalshi và Polymarket. Thậm chí, người dùng còn bị "tấn công" bởi quảng cáo cho cả hai nền tảng này khi tìm kiếm thông tin về các cuộc đua vào Thượng viện.

Kết quả tìm kiếm AI gợi ý các thị trường cá cược cho câu hỏi về bầu cử

Điều này phản ánh một xu hướng đáng lo ngại: các ông lớn công nghệ đang quá háo hức chạy đua để thống trị thị trường AI ở quy mô chưa từng có, đến mức dường như đã ngừng quan tâm đến kiểm soát chất lượng, đạo đức và tính chính danh của thông tin. Trước đó vào tháng 6, người dùng từng phát hiện việc gõ những từ như "disregard" hay "skip" vào ô tìm kiếm Google khiến công cụ nhầm lẫn giữa truy vấn tìm kiếm và câu lệnh AI — một lỗi mà chỉ cần thử nghiệm cơ bản cũng có thể phát hiện.

Bài toán đạo đức của những gã khổng lồ công nghệ

Đặt trong bối cảnh rộng hơn, sự việc phản ánh mối quan hệ phức tạp giữa các công ty công nghệ lớn và chính quyền Mỹ. Giới lãnh đạo các tập đoàn này thường xuyên bị chỉ trích vì quá nhún nhường trước áp lực chính trị, bất chấp tác động đến đời sống người dân, quyền công dân và nền dân chủ.

Minh họa về mối quan hệ giữa công nghệ và chính trị

Một ví dụ được nhắc đến là việc Google từng đổi tên hồ Ontario trên Google Maps trước khi chính quyền Mỹ chính thức cập nhật dữ liệu địa danh quốc gia. Hay câu chuyện CEO Sundar Pichai được cho là đã từ chối yêu cầu đổi tên Đại Tây Dương với lý do "đại dương thì khác, thưa ngài" vì nó tiếp giáp với nhiều quốc gia — một hành động được ví như "dũng cảm" một cách mỉa mai.

Sự suy thoái của chất lượng thông tin trên các công cụ tìm kiếm AI đang diễn ra song song với sự xuống cấp của báo chí chất lượng cao, đặc biệt là báo chí địa phương.

Với hàng trăm nghìn nhân viên và giá trị vốn hóa hàng nghìn tỷ đô la, việc Google không thể kiểm thử cẩn thận các sản phẩm AI trước khi ra mắt là điều khó chấp nhận. Người dùng tại Việt Nam và các nước khác cũng cần lưu ý: khi phụ thuộc ngày càng nhiều vào các công cụ AI để tra cứu thông tin, chúng ta cần tỉnh táo đánh giá tính chính xác và sự khách quan của kết quả, đặc biệt với những vấn đề chính trị và lịch sử nhạy cảm.

Câu hỏi lớn nhất còn lại không phải là liệu Google có sửa lỗi này hay không, mà là tại sao một sự thật đã được xác nhận lại trở thành vấn đề với một hệ thống AI hàng đầu thế giới. Cho đến khi có câu trả lời thỏa đáng, niềm tin của công chúng vào tính trung thực của các sản phẩm AI vẫn sẽ là dấu hỏi lớn.