Google hợp tác NASA phát triển robot trợ lý y tế cho sứ mệnh vũ trụ sâu

Google đang bắt tay với NASA để phát triển một robot trợ lý y tế, thứ có thể hỗ trợ phi hành gia trong các sứ mệnh vũ trụ sâu sắp tới. Thông tin được Jim Kelly, Phó chủ tịch mảng khu vực công của Google, công bố trong một bài viết trên blog vào thứ Ba vừa qua.

Dự án này cho thấy tham vọng của "gã khổng lồ tìm kiếm" không chỉ dừng ở bề mặt Mặt Trăng, mà còn vươn xa hơn nữa. Mảng khu vực công của Google đang phối hợp với Chương trình Nghiên cứu Con người của NASA, nhóm robot của Trung tâm Vũ trụ Johnson và Phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) để chế tạo một robot có khả năng hỗ trợ phi hành gia các nhiệm vụ y tế, xử lý hàng hóa và bảo trì định kỳ.

Kế thừa từ trợ lý y tế số CMO-DA

Dự án robot này được xây dựng dựa trên Crew Medical Officer Digital Assistant (CMO-DA) – một hệ thống hỗ trợ ra quyết định y tế ứng dụng AI mà Google đã hợp tác cùng NASA từ năm ngoái. CMO-DA được vận hành bởi RamaLama, công cụ AI mã nguồn mở chạy cục bộ do Red Hat hậu thuẫn, và hiện đang được đánh giá trên các bản sao máy tính đặt trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Hệ thống này được thiết kế để chạy các mô hình AI ngay tại chỗ nhằm đánh giá tình trạng y tế. Đây là yếu tố then chốt cho các sứ mệnh vũ trụ tương lai, bởi độ trễ liên lạc giữa Trái Đất và phi hành gia ở không gian sâu là rất lớn.

"Một phi hành gia trong sứ mệnh vũ trụ sâu lên Sao Hỏa có thể đối mặt với những thách thức vận hành nghiêm trọng – bao gồm độ trễ liên lạc khứ hồi lên tới 44 phút, khiến việc nhận hướng dẫn y tế theo thời gian thực cho phi hành đoàn gần như bất khả thi", Kelly viết.

Robot đa năng: từ khuân vác đến hỗ trợ y tế

Google và NASA hình dung robot này như một trợ thủ cho bác sĩ phi hành đoàn, hỗ trợ các nhiệm vụ y tế và đảm nhận công việc khác khi không cần túc trực bên giường bệnh.

"Để tối đa hóa tính hữu dụng với một phi hành đoàn tinh gọn, hệ thống robot được thiết kế như một thiết bị xử lý 'tải trọng' đa năng, có khả năng quản lý hàng hóa, hậu cần và thiết bị", Kelly giải thích. "Khi không cần cho việc bảo trì định kỳ như sắp xếp dụng cụ hay cố định các khoang, nó có thể chuyển sang hỗ trợ y tế."

Một ví dụ cụ thể: nếu ai đó bị đau lưng dữ dội nghi do sỏi thận, robot có thể lấy và chuẩn bị máy siêu âm, để bác sĩ phi hành đoàn tập trung đọc kết quả và quyết định phương án điều trị.

"Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống robot có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau thông qua các chỉ dẫn bằng giọng nói đơn giản, dưới sự giám sát và chỉ huy trực tiếp của phi hành gia", Kelly cho biết thêm.

Nói cách khác, đây chưa phải một "bác sĩ số" hoàn chỉnh, mà là thêm một đôi tay cho vị bác sĩ con người đang quá tải.

Vẫn chỉ ở giai đoạn thử nghiệm ý tưởng

Về tình trạng dự án, có vẻ nó chưa tiến xa. Google phác thảo một số công nghệ đang được nghiên cứu, trong đó có việc JPL cải biến các công cụ nhận thức tình huống vốn dùng để theo dõi vật thể trên quỹ đạo, nhằm giúp robot điều hướng trong không gian ba chiều.

Dự án hiện ở giai đoạn thử nghiệm ý tưởng (proof-of-concept), đã có một số trình diễn ban đầu trong phòng thí nghiệm, nhưng Google chưa xác nhận liệu đã có một robot tích hợp hoàn chỉnh, sẵn sàng cho vũ trụ hay chưa.

Kelly cho biết Google đã dùng trình mô phỏng vật lý MuJoCo của DeepMind để kiểm tra chuyển động của robot. Hệ thống đạt tỷ lệ thành công ban đầu 85% trong các thử nghiệm đầu tiên ở phòng thí nghiệm với nhiệm vụ tìm và di chuyển một túi y tế – chưa đủ để chứng minh nó sẵn sàng hỗ trợ các thủ thuật y tế, nhưng là một khởi đầu.

Khi được hỏi, Google chuyển câu hỏi sang NASA, nhưng cơ quan này từ chối đi vào chi tiết. NASA chỉ cho biết họ đang triển khai nhiều dự án "siêu trí tuệ" khác nhau cho các sứ mệnh, và đang phối hợp với các đối tác để đánh giá chúng cho những ứng dụng trong tương lai.

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Dù còn xa mới thành hiện thực, dự án này cho thấy hai xu hướng đáng chú ý. Thứ nhất, AI chạy cục bộ (local AI) đang trở thành hướng đi thiết yếu ở những môi trường có kết nối hạn chế – từ không gian sâu cho đến các khu vực xa xôi, nơi hạ tầng mạng chưa ổn định. Thứ hai, sự kết hợp giữa AI và robot đang dần mở rộng từ nhà máy, kho bãi sang các lĩnh vực đòi hỏi độ chính xác và tin cậy cao.

Với cộng đồng công nghệ trong nước, đây cũng là gợi ý về hướng nghiên cứu tiềm năng: các hệ thống trợ lý thông minh chạy offline, phục vụ y tế ở vùng sâu vùng xa, có thể là bài toán gần gũi và thiết thực hơn cả việc chinh phục Sao Hỏa.