Google ra mắt kính thông minh, cam kết chặn hành vi quay lén

Google vừa công bố thế hệ kính thông minh mới mang tên "intelligent eyewear" (kính mắt thông minh), gần một thập kỷ sau khi khai tử sản phẩm Google Glass đầy tai tiếng. Lần này hãng không tự sản xuất mà hợp tác với Samsung, Warby Parker và Gentle Monster, đồng thời đưa ra một loạt cam kết về quyền riêng tư để tránh lặp lại hình ảnh "glasshole" — những người đeo thiết bị bị coi là xâm phạm và khiếm nhã với người xung quanh.

Chín mẫu kính, giá từ 395 USD

Tổng cộng có chín mẫu kính ra mắt, tất cả đều không có màn hình hiển thị trước mắt (heads-up display) mà chỉ gồm camera và âm thanh từ trợ lý Gemini. Người dùng có thể hỏi chatbot Gemini về những gì mình đang nhìn thấy, hoặc để AI đọc chỉ dẫn từng chặng. Camera tích hợp độ phân giải 12MP có thể chụp ảnh, quay video khi bấm nút hoặc ra lệnh bằng giọng nói.

• Warby Parker có ba mẫu, tùy chọn tròng kính cận và kính râm, giá khởi điểm 395 USD.
• Gentle Monster có sáu mẫu với cùng tùy chọn tròng kính, giá khởi điểm 449 USD.
• Cả hai nhà sản xuất cam kết thời lượng pin 9 giờ, kèm hộp sạc có thể sạc lại kính tối đa bảy lần.

Người dùng có thể đặt trước ngay từ bây giờ. Kính bắt đầu được giao và mở bán từ ngày 10/12.

Cách Google xử lý lo ngại về quyền riêng tư

Google thừa nhận phải đuổi theo đối thủ, khi kính thông minh của Meta đã vấp phải tranh cãi về quyền riêng tư đến mức bị gọi là "kính biến thái". Cùng thời điểm công bố sản phẩm, hãng đăng một bài viết chi tiết về các biện pháp giảm thiểu lo ngại.

Giống các thiết bị tương tự, kính có đèn báo sáng lên mỗi khi camera hoạt động. Google khẳng định đèn này chống can thiệp và sẽ tự tắt chức năng quay nếu có thứ nhỏ như một sợi tóc che khuất đèn. Hãng không nêu rõ cơ chế chống can thiệp hoạt động ra sao, nhưng một phát ngôn viên cho biết có sự kết hợp giữa phần cứng và phần mềm để phát hiện nỗ lực vô hiệu hóa hoặc gây nhiễu các tính năng bảo vệ quyền riêng tư.

"Chúng tôi cam kết không ngừng cải thiện hiệu quả của các giải pháp này khi phát hiện những hướng tấn công mới", Google cho biết.

Về dữ liệu, kính không lưu ảnh hay video chụp được vào lịch sử Gemini của người dùng, hình ảnh cũng không được dùng để huấn luyện mô hình AI hay nhắm mục tiêu quảng cáo. Google thừa nhận có lưu bản ghi âm và bản ghi lời thoại các cuộc trò chuyện với Gemini khi đeo kính, nhưng khẳng định không dùng để huấn luyện AI. Hãng chưa trả lời rõ về việc có dùng dữ liệu để hiển thị quảng cáo hay không.

Một điểm đáng chú ý: khi người đeo yêu cầu Gemini diễn giải hình ảnh từ camera, khuôn mặt người lạ sẽ được làm mờ trước khi truyền đi. Tuy nhiên, cơ chế làm mờ này không áp dụng cho ảnh, video lưu trong thư viện của người dùng.

Điều khoản sử dụng và giới hạn ứng dụng

Điều khoản sử dụng của Google yêu cầu người dùng không quay người khác khi chưa được phép, không quay ở "những nơi nhạy cảm". Nếu vi phạm, hãng bảo lưu quyền khóa cứng thiết bị (brick). Ngoài ra, Google không cho phép các ứng dụng dùng kính để phát trực tiếp (streaming) theo thời gian thực hoặc nhận diện khuôn mặt xuất hiện trên kho ứng dụng Play.

Dù vậy, vì kính vẫn có thể lưu bản ghi hình người xung quanh, khả năng nhận diện khuôn mặt không theo thời gian thực vẫn còn. Những kẽ hở như vậy nhiều khả năng sẽ bị lợi dụng cho các hành vi thiếu đứng đắn.

Góc nhìn

Với lập trình viên và doanh nghiệp Việt Nam, đây là thời điểm đáng để theo dõi cách các nền tảng di động xử lý quyền truy cập camera và micro của thiết bị đeo. Việc Google chặn ứng dụng phát trực tiếp và nhận diện khuôn mặt trên Play cho thấy hướng tiếp cận theo kiểu kiểm soát ở tầng nền tảng thay vì chỉ dựa vào quy định. Bất kỳ ai phát triển ứng dụng AR hay thị giác máy tính cho kính nên tính đến việc thiết kế tính năng dựa trên các giới hạn này ngay từ đầu, đồng thời ý thức rõ ràng về yêu cầu tuân thủ quyền riêng tư của người xung quanh.

Về phía người dùng, giá từ 395 USD vẫn là mức cao so với kính thường, nên đây chủ yếu là thiết bị cho người đam mê công nghệ hoặc những ai thực sự cần trợ lý AI rảnh tay. Câu hỏi lớn còn lại là liệu cơ chế chống can thiệp đèn báo quay có thực sự đủ mạnh để ngăn hành vi quay lén — điều mà chính Google cũng thừa nhận sẽ phải tiếp tục hoàn thiện khi xuất hiện hướng tấn công mới.